|
 Kerkük, asıl mesele...
KUZEY Irak’taki Kürtler Amerika’nın Irak’a saldırmasından sonra bağımsız bir devlet mi kuracaklar? Yoksa federasyon veya özerklik mi?
Hayati derecede önemli sorular. Bir o kadar önemlisi de Kerkük’ün durumudur. Petrol deposu Kerkük Kürtlere geçerse, bu güç onları er geç bağımsızlığa götürür.
Kerkük olmazsa Kürt devletinin kurulması çok zorlaşır, kurulsa bile Ankara’ya bağımlı olur.
Petrol Kerkük’te ve aşağısındadır. 36. paralelin kuzeyinde zengin petrol yatakları yoktur. Bizim Güneydoğu’da da zengin yataklar yoktur, sadece ‘petrol cepleri’ vardır.
Kürt milliyetçiliğinin en şoven sözcülerinden Kemal Burkay, Türkiye’nin batısındaki milyonlarca Kürt’ten bahsederken "Kürdistan’ın petrolü var, onları alabiliriz" diyor! (Oral Çalışlar Kürt Sorunu, sf. 111)
Sadece boş bir efsane değil, aynı zamanda korkunç bir insani trajedi kışkırtması!
***
KERKÜK Osmanlı’nın Musul vilayetinde bir şehirdi. Tarihteki "Musul petrolleri", aslında Kerkük petrolleridir.
Misak - ı Milli’ye dahil olan Musul, Lozan’da bir çözüme bağlanamamış, İsmet Paşa’nın "referandum yapılsın" teklifini Lord Curzon "Kürtler ne anlar!" diye reddetmişti!
Sonunda Milletler Cemiyeti’ne havale edildi. Cemiyet 1926’da Musul vilayetini İngiliz mandası altındaki Irak’a verdi.
Devrimlerle ve iç sorunlarla meşgul Türkiye’nin yapabileceği fazla şey yoktu.
Musul politikası konusunda Mustafa Kemal ve İsmet İnönü ile Karabekir ve Rauf Orbay gibi Milli Mücadele liderleri arasında ciddi görüş ayrılıkları da vardı.
Milletler Cemiyeti’nin hazırladığı rapora göre: "Musul vilayetinde Kürtler çoğunluktur... Musul Arap şehridir... Türkler (Türkmenler) ise vilayetin güney (Kerkük) tarafında meskundur..."
***
IRAK 1957’de dürüst bir nüfus sayımı yapmıştı. Buna göre, Türkmen nüfusu 600 bindi, bölgelerinin merkezi Kerkük’tü. Iraklı Kürtlerin sayısı 1 milyondu ve daha kuzeyle doğuda idiler. Bugün için 2 milyona yakın Türkmen ve 4.5 milyon Kürt diyebiliriz.
Aşiret yapısı ve bir bölgeye kapalılık Kürtlerin etnik kimliğini diri tutmada büyük yarar sağladı. Türkmenler ise daha çok "şehirli" idi.
Bu arada Bağdat rejimleri Kerkük’ü Araplaştırma politikası izlediler; epey mesafe de aldılar.
Batı, hele de ABD Kerkük’ü Kürtlere bırakmaz! Sadece etnik bakımdan değil. Kerkük’ü Kürtlere vermek bütün Arapları ayağa kaldırır ve petrol dengesini de allak bullak eder.
Oğul Bush şimdi Saddam’a karşı kullanmak için Kürtlerin sırtını sıvazlıyor. Baba Bush da öyle yapmıştı. Kürt sempatizanı David McDowall, o zaman ayaklanan Kürtler Kerkük’e girince ABD’nin onları nasıl terk ettiğine dikkat çeker! (The Kurds, sf. 373.)
Talabani belki de bu gerçekleri görerek, dünkü Kürt parlamentosu toplantısında Kerkük’ten bahsetmedi, federe yapının ‘başkent’inin Erbil olacağını söyledi.
Şu kısa tarihçe ve etnik fotoğraf Irak meselesinin ne kadar karmaşık olduğunu gösteriyor. Türkiye elbette bir kenarda duramaz.
Keşke Saddam tabancasıyla kendini vursa da ülkesini de, bölgeyi de kanlı bir gelecekten kurtarsa.
t.akyol@milliyet.com.tr
SAYFA BAŞI
|
|
|
