|
‘Bir alkoliğe ancak başka bir alkolik yardım edebilir’
Candan Osma 20 yıl alkolik olarak yaşadı. Hastalığının son aşamasında Adsız Alkolikler adlı bir grupla tanıştı ve tedavi olmaya karar verdi. Tedavisinin ardından ABD’de bağımlılık eğitimi gören Osma şimdi Amerikan Hastanesi’nde bu konunun danışmanı
 MEHMET KENAN KAYA
1982 yılının 30 Kasım günü Allah bana hayatımı bağışladı. O gün yeniden doğdum." Bu sözler 20 yıl alkol bağımlısı olarak yaşadıktan sonra Adsız Alkolikler adlı bir grupla tanışıp tedavi olmaya karar veren Candan Osma’ya ait.
"Bir alkoliğin en büyük problemi alkolik olduğunu kabullenmemesidir. Adsız Alkolikler beni önce buna inandırdı" diyen Osma o kasım akşamından bu yana hiç içki içmedi. Hatta alkole karşı duyduğu öfke sonucu tedavisi biter bitmez Amerika’da bağımlılık eğitimi aldı ve Türkiye’nin birçok bölgesinde oluşturduğu Adsız Alkolikler gruplarıyla kendi durumundaki birçok hastaya yardım etti. 11 yıldır da VKV Amerikan Hastanesi’nde bağımlılık danışmanı olarak görev yapıyor.
Geçen hafta yayımlanan "Bugün İçmeyeceğim" adlı kitapta alkolün yıkıcı hikayesini hüzünlü yaşamöyküsüyle birlikte kaleme alan Osma, bu kitapla herkese ama en çok da alkol bağımlılığının bir kader olduğunu düşünen alkoliklere büyük dersler veriyor.
"Alkolik olmadığımı ispat etmek için 2-3 ay hiç içki içmiyordum"
20 yıl boyunca alkol bağımlısı olarak yaşadınız, nasıl başladınız içkiye?
Çok utangaç karakterli bir insandım. Çocukken bile pek kimseyle konuşmazdım. Bir türlü uyum sağlayamıyordum insanlara. Alkol bu uyum problemini halletti bende. Bir-iki kadeh içtiğimde sosyal yardım sağlıyordu.
Bir-iki kadehten alkolikliğe geçiş nasıl oldu?
Bir süre sonra etrafımdakiler telaşlanmaya başladı. Ama ben alkolik olduğumu hiç kabullenmedim. Evliydim, iki çocuğum vardı. Mesela iki hamileliğimde de hiç içki içmedim. Ara sıra iki-üç ay bırakıyordum. Ve bütün bunları çevremdekilere alkolik olmadığımı ispat etmek için yapıyordum.
Bir alkolik iki-üç ay içmeden durabilir mi?
Ağzına hiç koymazsa durabilir.
Aileniz nasıl etkilendi bu durumdan?
Çocuklar kötü etkilendiler tabii. Onların gözlerine bakınca kahroluyordum. İçmek istemiyordum, hep söz veriyordum kendime ama bir türlü başaramıyordum. Beynim değil, vücudum içki istiyordu.
Tedavi süreci nasıl başladı? Alkolik olduğunuza inanmadığınızı düşünürsek, nasıl ikna oldunuz?
Brüksel’deyken bir arkadaşım iki kişiyle tanıştırdı beni. Arkadaşım da onlarla bir kursta tanışmış. İçinde içki olduğu için kek yemediklerini fark edince tedavi gören alkolikler olduklarını anlamış ve benim için yardım istemiş. Sonra bu iki kişi bana geldi ve hikayelerini anlattılar. Onları dinleyince benim hikayemi anlatıyorlar sandım. Alkolik olduğumu da ilk o gün kabul ettim.
En önemli adım da bunu kabul etmekti galiba.
Evet, çünkü bana "Seçim senin, biz alkolü bıraktık ve hayatımız tamamen değişti. Denemek istersen sana da yardım ederiz" dediler.
Aileniz ve çevreniz de yardım etmek istemişti size. Bu kişilerin sizi ikna edebilmesi onların da alkolik oluşu muydu?
Evet. 20 senedir içiyordum ve artık dibe vurmuştum. Sabah kalkınca başlıyordum içmeye. Sanki ağzımda bir eter maskesiyle geziyordum. Ama dinleyince anladım ki bir zaman onlar da benimle aynı durumdaydı ve tedavi olup kurtulmuşlardı.
"Tedavi olmuş bir alkoliğin likörlü çikolata bile yememesi gerekir"
Adsız Alkolikler’i kurmaya nasıl karar verdiniz?
1987’de Brüksel’den Türkiye’ye geldiğimde Adsız Alkolikleri kurmak istedim. Programın kitabını tercüme ettim. O sırada Amerikan Hastanesi bana kucak açtı. Her salı gelip oturuyordum, belki bir alkolik gelir de yardımcı olurum diye.
Nasıl bir oluşum bu?
Adsız Alkolikler’de para, iş, isim; hiçbir şey yok. Paylaşımlar var. Biz alkol bağımlısı insanlarla ilişkiye geçip onlara ışığı göstermeye çalışırız. Gruplarımızda kimse kimseye içme demez, baskı yapmaz.
Hastalarla temasa nasıl geçiyorsunuz?
Genelde hasta yakınları arıyor. Ailede bir bağımlı varsa hayat onun etrafında dönüyor çünkü. Yalnız bağımlının değil ailenin hayatı da alt üst oluyor.
Şimdiye kadar kaç hasta başvurdu?
1000’e yakın. Bazılarını tedavi ettik, bazıları sadece toplantılara katılarak çözdü bu sorunu. Ama kurtaramadıklarımız da oldu tabii. Bazı arkadaşlarımız da öldü.
Siz 18 yıldır "Bugün içmeyeceğim" dediğinizi anlatıyorsunuz kitapta. Ara sıra yeniden içmek istediğiniz oldu mu?
"18 yıl içmedim, bir daha içmem" demek büyük bir laf. Mesela iki yıl önce içmeyi çok istedim. İçmemek için de kola şişesini aldım ve midem şişene kadar kola içtim. Yarım saat sonra geçti işte.
Peki içseydiniz ne olurdu?
Bir bina yapmışım ben, yıkar mıyım artık. Tedavi olmuş bir alkoliğin likörlü çikolata bile yememesi gerekir. Ama bunu bir alkoliğe söylerseniz sizi kapının önüne koyar hemen. Bu yüzden "1 gün içme" demek gerekir. 1 gün içme, yarın düşünürüz. Bu 24 saatlik bir program.
Ailenizde bir alkolik varsa...
Hastanın karısı iseniz; "Ona vereceğiniz nasihatler yararsız. Dinlemediği gibi sıkıldığını bahane ederek daha çok içecektir. Tehdit etmenin de bir yararı olmaz. Sakin bir şekilde tedavi olabileceğini anlatmak en yararlı yol."
Kocasıysanız; "Aşağı yukarı aynı şeyler geçerli. Ancak kadın alkoliklerde utanma ve vicdan azabı erkeklere oranla çok daha fazla."
Hasta sizseniz; "Durumunuzun ciddiyetini görmeye çalışın. Bir hastalığa yakalandığınız için utanmayın. Tedavi olmayı kabul ettiğiniz takdirde kurtulma şansınız çok yüksek. Bu durumdaki birçok insanın kurtulmuş olması size ümit vermeli."
(Bilgiler Candan Osma’nın "Bugün İçmeyeceğim" adlı kitabından alınmıştır. Dharma Yayınları, 2002; Candan Osma’ya ulaşmak için, Amerikan Hastanesi:
(0212) 311 20 00
osma@mail.koc.net
TEST
Alkolik misiniz?
1- İçkiyi bir hafta veya daha fazla bırakmaya karar verip ancak birkaç gün dayandığınız oldu mu?
2- Başkalarının sizin işinize karışmaktansa kendi işlerine bakmalarını düşündünüz mü?
3- Sizi sarhoş edenin içtiğiniz cins içki olduğuna karar verip diğer çeşitleri denediğiniz oldu mu?
4- Son zamanlarda sabahtan içtiğiniz oldu mu?
5- Sorun çıkarmadan içebilen insanlara gıpta ettiniz mi?
6- Son zamanlarda içkiden dolayı başınıza bazı olaylar geldi mi?
7- İçmediğinizde de evinizde sorun çıkarıyor musunuz?
8- Bir davete gittiğinizde ikram edilen içkinin yetersiz olduğunu düşündünüz mü hiç?
9- Hiç ümit etmediğiniz zamanlarda sarhoş olduğunuz halde kendi kendinize "Ben ne zaman istersem içkiyi bırakabilirim" gibi sözler ediyor musunuz?
10- İçki yüzünden bir işinizin veya sözünüzün aksadığı oldu mu?
11- İçkiliyken yaptıklarınızı anımsamadığınız oluyor mu?
12- Eğer içkiyi bırakabilseydiniz yaşantınızın büyük bir olasılıkla daha mutlu geçecegini düşündünüz mü?
(4 ya da daha fazla soruya
"Evet" cevabı verdiyseniz Adsız Alkolikler’e göre büyük olasılıkla içki sorununuz var.)
 CUMARTESİ
 ‘Bir alkoliğe ancak başka bir alkolik yardım edebilir’
‘Yazı kalplere isabet etmeli’
Hastanedeki çocuklar için ev ortamı sağlıyorlar
‘Stadyumda melek olmak zorunda değiliz’
Fazıl Say yollarda
Geleceği görenler
Rock’n’roll mafyası döndü
Ne var, ne yok?
Tüpgazcıyla aldatır inşallah!
Kârda olan, iflas edenin tostunu yutar
Krilov Masalları
SAYFA BAŞI
|
|
|
