|
Boş yok! Seçenek yok! İş yok!
Kanadalı gazeteci Naomi Klein’ın yirminin üzerinde dile çevrilerek Seattle ruhunun kutsal kitabı olarak anılmaya başlayan çalışması "No Logo - Markaların Gaddarlığı", önümüzdeki hafta Türkçe’de yayımlanıyor!
AYBALA ALAÇAM
 Markaların biçimlendirdiği hayatlara isyan ederek mücadeleye yönelen biri Naomi Klein. Nike, Adidas, Coca Cola, McDonalds, MTV, Madonna, CNN aklınıza hangi dev gelirse ondan nasibini alıyor. Son 15 yıldır özelleştirme tartışmalarının yapıldığı ülkemizde, insan ihtiyacından çok kapitalist rekabeti ön planda tutan kar amaçlı şirketlerin düzeneğini çözümleyebilmek için "No Logo" okumak iyi bir fırsat. Markalar egemenliğindeki özelleştirmelerde eğitim, sağlık, ulaşım gibi temel kamu hizmetleri para sahiplerinin yararlanabildiği ayrıcalıklara dönüşüyor. Markalar, stratejilerini insan ihtiyaçlarına göre değil, pazarlama taktikleri ve reklam harcamalarına göre belirliyorlar. Bütün bu maliyetlerse ‘o şeye ihtiyacı olduğunu düşünen’ müşterinin, kredili kart sistemleri sayesinde aslında cebinde olmayan bütçesinden söke söke alınırken tüketici yolunmuş tavuğa dönüyor!
Naomi Klein’ın deyişiyle markalar, yetişkinler için bir Barbie dünyası yaratıyor. Tekeller markalarını boca etmedik hiçbir boş alan bırakmamaya özen gösteriyor. Tekeller oluştukça tüketicinin seçim hakkı kalmıyor. Yüksek kâr amaç olduğu için emekçinin en kötü koşullarda çalışması gerekiyor. Kimi büyük şirketler daha çok kâr ve tekelleşme uğruna sendikacıların öldürülmesinden, darbelere destek vermeye kadar sayısız kirli işe karışıyor. Tekeller, mallarından mümkün olan en büyük kârı elde etmeyi düşündükleri için, o malı üretmeyi en ucuz iş gücüne ve paravan şirketlere devretmiş vaziyetteler. Bu yarı köle işçiler de genelde kadın ve çocuklar arasından çıkıyor. Kötü çalışma koşullarında çevre tahrip, insan hakları ihlal edilirken tüketici beğenisi kötüye kullanılıyor.
Küreselleşme karşıtlığı
Dünya Ticaret Örgütü zirvesinin yapıldığı, yeni ekonominin merkezi Seattle’daki olaylarla belirginleşen globalleşme karşıtı hareket henüz netlik kazanmamışken "No Logo"yu yazdı Naomi Klein. Ancak kitap, çok geçmeden hareketteki aktivistlerin ‘incil’i haline geldi. İşçiler, öğrenciler ve sivil toplum örgütlerini bir araya getiren bu direniş, dünya sorunlarının kaynağı olarak küresel kapitalizmi gösteriyor. Yaklaşımları Haziran 99’dan bu yana ‘anti - kapitalist’ olarak tanımlanıyor. ‘İlah’ları arasında Klein dışında da önemli isimler yer alıyor. Fransız şarkıcı Manu Chao; Meksika’daki Zapatista gerillalarının lideri subcommandante Marcos; Malezyalı ekonomist Martin Khor; tarımla ilgili çalışmalarıyla tanınan Hintli akademisyen Vanda Shiva; Fransa’daki Le Monde Diplomatique dergisinin yöneticisi ve küreselleşmeye karşı mücadele eden Attack derneğinin başkanı Bernard Cassen; McDonalds’a karşı giriştiği eylem suçuyla yargılanan, Köylüler Konfederasyonu’nun kurucusu ve uzmanlık alanı Dünya Ticaret Örgütü olan Fransız aktivist Jose Bove; otomotiv sektörüne sayıp sövmesiyle tanınan ve tüketici haklarını savunan ‘Public Citizen’ örgütünün kurucusu Amerikalı avukat Ralph Nader ve nükleer yapılanmaya karşı mücadele eden, Greenpeace’in başkanı Thilo Bode harekette sözü dinlenen karakterler. "No Logo" dışındaki hareket başyapıtları arasında ise François Dufour - Jose Bove’nin "Dünya Satılık Değildir"; Eric Shlosser’in "Fast Food Ulusu"; Robert Frank’in "Lüks Tutkusu" yer alıyor.
Markalar imparatorluğu, dünya çapında büyümesine devam ederken küreselleşme karşıtı hareketin etkisiyle artık kimi alanlarda tahtı sarsılıyor. Ancak marka boykotlarıyla bu işin kökü kazınabilecek gibi değil. Naomi Klein’ın dediği gibi hareketi bir bütün olarak algılamak, küresel kapitalizmin eşitsizlik ve çamuruna karşı herkesi kendi "Dövüş Kulübü" senaryosunu yazmaya ikna etmek gerekiyor.
www.nologo.org
Medyadaki direnişçi: Klein
Yeni aktivistlerin hayallerini Marilyn Monroe değil de Naomi Klein süslemeye başlayıp, Klein’ın politik tezi yüzbinlerce genci sarmalayıverince, İngiltere’de yayımlanan Times Gazetesi de çok geçmeden Klein’ı 35 yaş altı kuşağın en etkili kişileri listesine dahil etti. New York Times ise kitabı ‘bir hareketin incili’ olarak tanımladı. 1970 Montreal doğumlu Klein, The Nation, The Guardian, Newsweek International, The New York Times, The Village Voice gibi yayınlarda makaleleri yayımlanan ödüllü bir gazeteci. The Globe ve The Guardian’da köşesini bulmuş bir kadın! Anti - globalist hareketin medyadaki temsilcisi. Yeni sol için komşunun diliyle konuşmayı, ona günaydın demeyi öneren, sistemle sistemin dilini konuşarak savaşmayı savunan bir aktivist. Harvard, Yale ve New York Üniversiteleri’nde konuk olarak dersler veren biri. Kendisi Rolling Stone Dergisi’nin klasik ‘sıcaklar’ listesinde de ‘sıcak kültür eleştirmeni’ olarak yer aldı.
 No Logo: Markaların Gaddarlığı
Naomi KleinÇeviri: Nalan Uysal
Bilgi Yayınevi
 KÜLTÜR & SANAT
 Sanatçıların denizi
Çok dinlenenler
Haberiniz olsun
Çok izlenenler
Çok okunanlar
"Türk toplumu hızla budalalaşıyor"
Türk reklamcılığının panoraması
Gördüğünüze inanır mısınız?
Melodik sihir
Boş yok! Seçenek yok! İş yok!
Sırılsıklam aşk ve ölüm
İyi ki doğdun ve yaşadın
"Bütünün içindedir insan"
New York’un ilk seks müzesi
Ayasofya’da yenileme çalışmaları
"Resimlerim şöminelik değildir"
Ipanemalı bir kız sevdim!
Tavizsiz melodi ustaları
Doğu’dan Batı’ya müzikalite
Selda geldi. Hoşgeldi!
Hadi bakalım Loona!..
Fütüristik kara film
Nurgül Yeşilçay’a zorlayıcı bir rol aranıyor
Spielberg uyarıyor
"Herkes aşkı yaşayamaz!"
Sadakatsiz Safiye
Hayat atölyesi
Durun bakalım!..
Yeni yayınlar
SAYFA BAŞI
|
|
|
