|
Sophie Calle’ın sadistik dünyası
Paul Auster, New York’ta nasıl yaşanacağının talimatlarını verdi. Fransız sanatçı Sophie Calle ise bunu kitaba dönüştürdü: "New York Kullanma Kılavuzu".
ILGIN KÜREKÇİOĞLU
 Fransız sanatçı Sophie Calle, ki çağdaş kavramsal sanatın en meşhur kadınlarından biri olur, tecrübeli New Yorker ve kıdemli entelektüel Paul Auster’dan kendisini ‘New York’ta yaşatacak bir talimatlar listesi’ yazmasını rica etti. Bu bir oyundu. Ne de olsa aralarında 92’den, "Leviathanödan kalma bir ‘hesap’ vardı. Auster, kitaptaki aktrist Maria’nın mizacını Calle’dan esinlenerek yaratmış, gerçekle kurguyu iç içe geçirmesine izin verdiği için kendisine teşekkür etmeyi de ihmal etmemişti.
Fotoğraf, kitap, film ve performans projeleriyle dikkat çeken Sophie Calle’ın işlerinde çoğu dönemdeşleri gibi kişisel olanın değeri büyük ve sergilenmesi ön planda. Kimi işlerinde sadist bir damardan sürekli kan sızıyor. Fütursuzca bilmediği hayatlara dalan, dikiz atan sanat anlayışıyla Calle, çeşitli medya formatlarında yayın yapan bir öncü!
Auster, "Leviathanödaki Maria’yı biçimlendirmek için Calle’dan ‘ödünç’ proje / ritüeller almıştı: Venedik Takibi, Giysi Dolabı, Striptiz, İplikçilik, Otel, Adres Defteri, Doğumgünü Ritüeli. YKY editörleri, "New York Kullanma Kılavuzu"nda Sophie Calle’ın 70’lerden beri yayımlanan proje kitapları arasından, Auster ile işbirliği yaptığı "New York Kullanma Kılavuzu"; aralarda "Leviathanödan Maria alıntılarının yer aldığı "Otel" ve "Adres Defteri" olmak üzere üç tanesini biraraya getirerek yayımlamayı tercih etmişler. Auster, nasıl "Leviathanöda kendisini konu ettiyse Calle da rolleri tersine çevirip onu eylemlerinin yazarı yaptı ve bir senaryo hazırlamasını istedi: "New York’taki Yaşamı Geliştirme Konusunda Sophie Calle için (çünkü bunu benden rica etti) Kişisel Talimatlar". Sophie Calle bu talimatlara sadık kaldı ve projeye de "Gotham Handbook / New York Kullanma Kılavuzu" adını verdi.
YKY’nin hazırladığı kitaptaki ilk bölüm Auster’ın "Leviathan" merkezli kısa talimatlarından ve Calle’ın uygulamalarından oluşuyor. Talimatlar Gülümsemek, Yabancılarla Konuşmak, Dilenciler, Evsizler ve Bir Yeri Benimsemek üzerine.
Benimsediği yerin Greenwich ve Harrison sokaklarını birleştiren kavşakta yer alan bir telefon kulübesi olduğunu, mesai saatlerinin ise 12:00 -13:00 şeklinde belirlendiğini söyleyelim. İkinci bölüm "Otelöde, 1981 Şubat’ında bir Venedik Oteli’ne üç haftalığına temizlikçi olarak kendini kabul ettirmeyi başarmış bir Sophie Calle var. Dördüncü kattaki 12 odanın temizliğiyle görevlendirilen Calle, temizlik saatleri boyunca, müşterilerin kişisel eşyalarını nasıl yerleştiklerini ve aynı odanın farklı kişilerle birlikte yaşadığı değişimi inceliyordu. Aralarda ise "Leviathanödan Maria alıntıları yer alıyor.
"Adres Defteri"nde Calle, 1983’ün Haziran ayında bir adres defteri buluyor. İlk sayfada bilgisi bulunan sahibine geri göndermeden önce, defterin bir fotokopisini çektiriyor. Bir günlük gazete, 83 yazı boyunca yayımlanmak üzere Calle’dan bir bölüm hazırlamasını isteyince, bu defterde ismi geçenlerin bazılarıyla iletişim kurmaya ve onlardan defterin sahibinden söz etmelerini rica etmeye karar veriyor. Böylece onların aracılığıyla söz konusu adama yaklaşmaya, bu belirsizlik içinde kendisiyle karşılaşmadan portresini çıkarmaya soyunuyor. "Leviathan" alıntısıyla Maria’nın benzer deneyimini bir kez daha hatırlıyoruz.
Üç bölümlük kitap ‘yumurta mı tavuktan, tavuk mu yumurtadan çıkar’ı andıran bir ruh hali bırakıyor okuyucuda. Türk okuru için ilgi çekici bir deneyim. Gerçek ve kurmaca, Sophie Calle ve Maria aracılığıyla iki kere birbirine karışıyor. Maria Sophie’den doğuyor ama Sophie de Maria’ya kayıtsız kalamıyor.
 New York Kullanma KIlavuzu
Sophie CalleÇeviri: Özge Açıkkol
YKY
167 s.
Fiyatı: 9.000.000 TL.
 KÜLTÜR & SANAT
 İngiliz havalı Hollywood çocuğu
Çok dinlenenler
Haberiniz olsun
Çok izlenenler
Çok okunanlar
Kalemi tutkulu Viktoryen kadınlar
"İçtenlikle soyunup dökündüm!"
Yazar, yönetmen, ressam!
İki yıl bekleyin
"Sefiller" bende devrim yaptı!
Sophie Calle’ın sadistik dünyası
Aman yazmayın!
"Bir misafirhane burası,, bu dünya,,,"
Seçim afişleriyle siyasi nostalji
Camdan tuvale yansıyan öyküler
Çallı ve Atölyesi Eskişehir’de
Senfonik resimler
Beyninize kan yürüyecek
Kalbi sabıkalı olanlar utansın!
Sonbahar festivalle geldi
Aynı yola devam
Bu adamlar ‘olmuş’
Rahmaninof’dan Ravel’e "klasik" şöleni
"Bin Yılın Türküsü" İstanbul’da
Aşk ateşiyle yanmak
Siyah deri tayt giyen kadınlar
Yabancıların gözü üzerimizde
Bodrum otogarı ve başka şeyler
Hayat atölyesi
Gölgeler daha ürkektir insanlardan
Yeni yayınlar
SAYFA BAŞI
|
|
|
