|
 Ne olacak şu aracı kurumların hali?
Borsada neler oluyor? İşlem hacmi düşmüş, piyasa şartları sağlıklı değil, para girişi yok. Şirket birleşmeleri sıkıntısı ortalığı sarmış. Ve borsada iş yapan 130 aracı kurum durmadan eleman çıkarmaya başlamış. Tablo iç açıcı değil.
Yaprak kıpırdamayan piyasada günlük işlem hacmini ortalama 150 trilyon lira olarak alalım. 130 aracı kurum nereden para kazanıyor derseniz; onlar müşterileri adına işlem yapıyorlar. Müşterilerinden binde 2 komisyon alıyorlar. Kurumlar işlerin kesat olduğu bu dönemde komisyonları binde 1’e kadar indirmiş durumdalar. Ve şu sıra banka menkul kıymet şirketleri ile aracı kurumlar arasında komisyon kavgası yeniden alevlenmiş durumda.
Eh, hal böyle olunca günlük komisyon geliri ne demek için kafa yormaya gerek yok. Kurum başına düşen komisyon geliri; 1 milyar lira. Efendim, 1 milyar değil de 2 milyar lira olsun, ne fark eder ki? O halde üretim yapmayan, stoktan mal satma şansı olmayan, sadece ve sadece hizmet karşılığı yaptıkları işlemden komisyon alan aracı kurumlar böyle bir durumda nasıl para kazanırlar? Diyeceksiniz ki; aracı kurumların bir bölümü manipülatörlerle, gömlekçilerle anlaşmalı çalışıyor. Bir masa dört sandalye, kurumsallaşmadan iş yapıyor.
Dalganın boyutu
Şu sıra aracı kurumlarda yoğun bir işten çıkarma dalgası var. Dalganın boyutu ile ilgili en sağlıklı bilgiyi Türkiye Sermaye Piyasaları Aracı Kuruluşlar Birliği’nden alabileceğimizi düşünüyoruz.
Diğer taraftan lisans sorunu ortada. Herhangi bir aracı kurumun muhasebesinde çalışan bir kişinin temel düzeyde lisans almaya çalışması bile başlı başına bir olay. İşte ilk sınava girenler ya da ikinci sınava girecek olanlar soruları bekliyor. SPK, "Yasak kardeşim" diyor. Sizin anlayacağınız işsizlik korkusu ve sınav stresi sermaye piyasasında çalışanları diken üstünde oturtuyor. Öncelikle sermaye piyasası pastasının büyütülmesi şart. Herkes gibi biz de "Aracı kurum konsolidasyonu gelecek" diyoruz. Ama eğer bu pastayı büyütmek için çaba harcanmış olsaydı inanın böyle bir soru gündemimizde bile olmayacaktı.
Fakat, kimse pastayı büyütmek konusunda bugüne kadar kafa yormadığı için gelinen noktada yapılacak ilk iş işten insan çıkarmak biçiminde karşımıza çıkıyor. Diyeceksiniz ki pasta nasıl büyür? Çok basit; özerk bir borsa ile mümkün. Yol; tahvil ve bono piyasası ile aracı kurum işlemlerinden aldığı paradan yarattığı fonu bu piyasayı güçlendirmek için kullanan borsalardan geçiyor. Kendi kaynağını Hazine’ye irad olarak aktarmayan kurumlarla yolculuğun devam edeceği açık. Biz, 31 Aralık 2002 yıl sonunu merak ediyoruz, aracı kurumlar sermaye artıracaklar. Aracı kurum sahipleri 2.5 ay sonra bakalım şirketlerine nasıl para koyacaklar?
melihao@cnnturk.com.tr
SAYFA BAŞI
|
|
|
