|
Seçim afişleriyle siyasi nostalji
Köylüye toprak, herkese iş ya da su ve yol diyen Türkiye’nin son 50 yılının seçim afişleri Garanti Sanat Galerisi’nde sergileniyor. Geçmiş seçimlerin nostaljisini yapmak isteyenlere duyurulur!
AYŞEGÜL SÖNMEZ
 Tarih Vakfı ve Garanti Bankası el ele verdi, Beyazıt Kütüphanesi ve Milli Kütüphane’den destek alarak siyasi tarihimize zoom yapacak bir sergi hazırladı. Sergi, çok partili sisteme geçişten sonraki 57 yıllık dönem boyunca yapılan seçimlerin afişlerinden oluşuyor.
1954 tarihli olanında Adnan Menderes gülümsüyor, sağ işaret parmağı tüm afişi neredeyse kaplıyor ve hemen altında şöyle yazıyor:
"Büyük Türkiye için desteğinizi istiyorum"
1965 tarihli bir başkası Türkiye İşçi Partisi’ne ait. Köylüye toprak, herkese iş sloganlı partinin başağının hemen altında koca harflerle "Göz nuru alın teri" yazıyor. 1957 tarihli bir afişte Demokrat Parti’nin seçim cümlesi ise şöyle: "Dağlar yol, viraneler bağ oldu."
Bu seçim afişlerine damgasını vuran egemen renkler, kırmızı, sarı ve siyah. Söze ve slogana dayalı afişlerde illüstrasyon resimlere ya da fotoğraflara rastlanmıyor. Çünkü dönemin afişlerinde fotoğraf ve resim kullanımı yasak. Böylesi bir yasak, dönemin afişlerindeki yaratıcılığın sınırlarının zorlanmasını engellemiş. Sergide grafiğin egemen olduğu afişlerden en ilginç olanı Adalet Partisi’ninki. Kır at, 1973 yılındaki bu afişte, Boğaziçi Köprüsü’nü geçiyor. Üstte kırmızı büyük harflerle "Avrupa’yı Asya’ya bağladık" yazıyor.
Türkiye’de 1908 yılından beri seçimler yapıldığı halde, seçim afişleri koleksiyonu temel olarak son 50 yıla ait. Tarih Vakfı’nın düzenlediği ilk seçim afişleri sergisi ve yürüttüğü diğer çalışmalarda çeşitli kaynaklardan bulunabilen toplam afiş sayısı birkaç yüzü aşmıyor. Çünkü uzun yıllardır çalışmalarını sürdürenler dahil, partilerin ve partilere hizmet veren reklam ve tanıtım şirketlerinin herhangi bir arşiv çalışması yok. Arşiv çalışmaları olsa da bu arşivler seçimlerde kullanılan görsel malzemeleri ve afişleri içermiyor. Bu yüzden sergideki afişlerin derlenmesinde Kültür Bakanlığı Kütüphaneler Genel Müdürlüğü’ne bağlı Beyazıt Devlet Kütüphanesi ve Milli Kütüphane’nin katkısı çok büyük değer taşıyor.
Sergideki afişlerin her biri, bir ülkede toplumsal gerilimin en çok hissedildiği dönemlere ışık tutuyor. Afişlerdeki harfler, sloganlar, çizgiler, çizimler kısaca tüm öğeler, dönemin siyasi ruhuna, o gerilimli ortamın sırrına ait özellikler taşıyor. Örneğin dönemin gündemindeki en mühim mesele gazyağı ya da buğday fiyatlarının yüksekliği mi, afişler bu sorunları çözmeye ilişkin sloganlarıyla dikkat çekiyor. Dolayısıyla sergide dolaşırken 18. defa yapılacak seçime hazırlanan izleyici, Aria reklamındaki "Bizim zamanımızda dolar bir liraydı" diyen adamın durumuna düşüyor ve "O günden bugüne ne sular akmış sanki bir asır geçmiş gibi," demekten kendini alamıyor. Son söz: Hem nostalji yapmak hem de seçim gerilimini biraz olsun üstünden atmak isteyenler, bu sergiye gidin.
Türkiye’de Seçim Afişleri Sergisi
3 - 27 Ekim 2002
Garanti Sanat Galerisi
(0212) 293 63 71
 KÜLTÜR & SANAT
 İngiliz havalı Hollywood çocuğu
Çok dinlenenler
Haberiniz olsun
Çok izlenenler
Çok okunanlar
Kalemi tutkulu Viktoryen kadınlar
"İçtenlikle soyunup dökündüm!"
Yazar, yönetmen, ressam!
İki yıl bekleyin
"Sefiller" bende devrim yaptı!
Sophie Calle’ın sadistik dünyası
Aman yazmayın!
"Bir misafirhane burası,, bu dünya,,,"
Seçim afişleriyle siyasi nostalji
Camdan tuvale yansıyan öyküler
Çallı ve Atölyesi Eskişehir’de
Senfonik resimler
Beyninize kan yürüyecek
Kalbi sabıkalı olanlar utansın!
Sonbahar festivalle geldi
Aynı yola devam
Bu adamlar ‘olmuş’
Rahmaninof’dan Ravel’e "klasik" şöleni
"Bin Yılın Türküsü" İstanbul’da
Aşk ateşiyle yanmak
Siyah deri tayt giyen kadınlar
Yabancıların gözü üzerimizde
Bodrum otogarı ve başka şeyler
Hayat atölyesi
Gölgeler daha ürkektir insanlardan
Yeni yayınlar
SAYFA BAŞI
|
|
|
