|
Tiyatroda bir Yaşar Kemal klasiği
Ankara Devlet Tiyatroları, yeni sezonu, 1 Ekim’de, Nihat Asyalı’nın Yaşar Kemal’in romanından sahneye uyarladığı "Yer Demir Gök Bakır" oyunuyla açtı.
FİLİZ ELMAS
 Yer Demir Gök Bakır", sıkışmış bir dünyada yer alan insanların korku, umut ve inançlarını sorguluyor. Bilinç ve cesaretin yok olması nedeniyle sömürülen köylülerin, kurtuluşu batıl inanç ve mucizede aramalarını eleştiriyor.
Oyunda, Çukurova’dan pamuk toplayarak geçimlerini sağlayan fakat borçlarını ödeyemeyen köylülerin kışın, evlerinde geçen yaşamları konu ediliyor. Çatışma, köyün muhtarı Sefer Efendi ile Taşbaş yani, korku ve güçle cesaret ve bilincin arasında kuruluyor. Bu kuşatılmışlık içinde umuda yapılan bireysel yolculuklar, bireysel kaçışlar da başarısız oluyor. Kısır döngü içinde insanlar, başkasının gücüne sığınıyor. Bu yanıyla oyun, mitosların yaratılışına, toplumsal bir büyüteçle bakıyor. Yine bu nedenle, yaratılan mitos kahramanlarının iç çelişkilerine değiniliyor. Yazar, demirden ve bakırdan bir kuşatılmışlık içinde bile olsa, sonunda insana olan inancı ve birlikte yaratılan gücü kutsuyor.
Şakir Gürzumar rejisiyle sahneye gelen "Yer Demir Gök Bakır", toplum, doğa ve mekânı tanıtan etkileyici bir ön oyunla başlıyor. Yönetmen oyunun teması hakkında oyun broşüründe şunları söylüyor : "Yalak köylüleri, demirden bir örsün üzerinde, bakırdan bir çekiç tarafından ezilme korkusuyla yaratır efsanesini, ardından ermişini. Çaresiz, umutsuz, yoksul köylü bir kurtarıcı olarak kendi yarattığı bir ermişe sığınmıştır... "
Kuşkusuz yönetmen seyirciye metnin söylemek istediği bir temayı aktarmak konusunda özgürdür. Ancak seçilen temanın seyirci tarafından anlaşılır kılınması yani eklektik bir yapı göstermemesi gerekir. Fakat oyunda böylesi bir bütünsellik sağlanamaması korkuyu, çaresizliği, bilinçsizliği, umutsuzluğu ifade eden köylülerin oyun boyunca sahne üzerindeki anlamını seyirciye aktaramıyor. Oyunun açılışındaki düş sahnesi ve köylülerin eşyalarını çıkarma sahneleri dışında, kalabalık sahnelerdeki mizansen kullanımı, temaya hizmet etmeyen yinelemeler nedeniyle bir süre sonra seyirciyi yoran bir biçime dönüşüyor. Yazarın inanç ve cesareti, hainlik ve şiddet karşıtlığı ile ifade ettiği Memidik sahnesi, rejide sadece şiddetin ve hainliğin aktarımı biçimine dönüşüyor. Yazar oyunda, Taşbaş’ın ermiş olarak gidişi ve fakat bu yolla da olsa köylüleri Sefer’e karşı ortak bir tavır almaya razı etmesi konusunda ironik bir yaklaşım yapıyor. Rejide ise oyunun sonunda Taşbaş’ın gidişi ardından ne olduğu yani seyirciye ne aktarıldığı, ne söylendiği anlaşılamıyor.
Dekor ve ışık tasarımı sıkışmış bir dünyadaki tekdüze yaşamı sahneye getiriyor ve seyirciye tiyatronun olanaklarını, metnin olanaklarıyla birleştiren yaratıcı bir çalışma sunuyor. Bu anlamda toplumsal koşulların olumsuzluğuyla örtüşen doğa koşullarını yansıtmada ışık tasarımını ve iç - dış mekânların kullanımında rejiye kolaylık sağlayan dekor tasarımını kutlamak gerekiyor. Müzikler oyundaki korku, umut, şiddet ve coşkuyu, yani metnin bütün zenginliklerini sahnede var ediyor. Sevda sahnesi müzik ve ışık bütünlüğüne rejinin yaratıcı katılımıyla seyirciye aktarılıyor.
Ankara Devlet Tiyatrosu’ndan seyirciye ulaşan "Yer Demir Gök Bakır", sahne ve metnin birlikteliğinin önemini anımsatıyor.
Büyük Tiyatro
(0312) 324 22 10
 KÜLTÜR & SANAT
 41 kereye az kaldı
Çok dinlenenler
Haberiniz olsun
Çok izlenenler
Çok okunanlar
Altyazılı aşklar geçidi
Gel de yazma!
İyi ki doğdun!
Karin’in kırıkları tene batacak
"Aşağılık duygumuzu aydınlar körüklüyor"
Umberto Eco ve ütopya
"Ben yalnızca insanı tanırım"
Nişantaşı görmeye değer!
Tehlikeli bir sergi
Kudretin simgeleri
Troya’ya unutulmaz bir yolculuk
Camla açılan yeni sayfa
"Bir fotoğrafla bahar olmaz"
Sözü olan fotoğraflar
Kadınlar, erkekler ve insan yasaları
Tiyatroda bir Yaşar Kemal klasiği
Bir oyun yaratamamak
Eskişehir’de festival vakti
İki kıtada blues
Fahir Atakoğlu memlekette
Ankara’da rock
Koca baskısına ‘yeter’
İKSV’nin yeni hasadı
Aşk, para ve suikast
Hındaroğlu Henek Bey
Hayat atölyesi
Bir "koreografik fırtına" ya da "sessiz diplomasi"
Yeni yayınlar
SAYFA BAŞI
|
|
|
