|
Savaş ertelenebilir
ABD’nin, BM Güvenlik Konseyi’ne sunduğu yeni tasarı, tam bir ‘ültimatom’ niteliğini taşımıyor ve Bush yönetiminin ek bir BM kararı olmadan Irak’a saldırmasını zorlaştırıyor
 YASEMİN ÇONGAR Washington
Bush yönetimi, uluslararası baskı nedeniyle başlattığı "gönülsüz" diplomasi çerçevesinde, Irak’ta silah denetimlerinin başlatılmasına yönelik yeni bir karar tasarısını BM Güvenlik Konseyi’ne sundu. ABD açısından birçok "geri adım" içeren ve Saddam Hüseyin yönetimine karşı "tam bir ültimatom" niteliği taşımayan bu tasarı, "askeri yaptırım" tehdidine doğrudan yer vermiyor. Bu "yumuşatılmış" haliyle bile, Güvenlik Konseyi’nin daimi üyelerinden Rusya ve Fransa’nın muhalefetini henüz aşamayan tasarıya ilişkin müzakerelerin önümüzdeki günlerde yoğunlaşması bekleniyor. Tahminler, üzerinde uzlaşılacak nihai kararın, ABD’yi yeni tavizlere de zorlayabileceği ve bu diplomatik sürecin, Irak’a karşı olası bir saldırıya ilişkin takvimi, büyük ölçüde erteleyebileceği yönünde.
Barışçı yola şans
ABD Başkanı George W. Bush, karar tasarısını BM’ye sunmaları ile ilgili açıklamasında, "Saddam Hüseyin’i barışçı yoldan silahsızlanmaya ikna etmek için, bir kez daha diplomasi yolunu deniyoruz. Eğer Irak lideri, BM kararlarına eksiksiz biçimde uyarsa, bu zaten Bağdat’taki rejimin değiştiği anlamına gelecektir" dedi.
Ancak Bush’un bu sözlerinin ardından, Beyaz Saray Sözcüsü Ari Fleischer, Irak’ta lider değişikliği gerektiği yönündeki politikalarının devam ettiğini ve Saddam Hüseyin’in "11 yıldır ihlal ettiği kararlara birdenbire uymaya başlamasını beklemediklerini" söyleyerek, bir anlamda Başkan’ı "düzeltme" yoluna gitti.
Kozlar, Saddam’ın elinde
Bush yönetimi, Irak’ta "rejim değişikliği" politikasını sürdürse bile, BM çerçevesinde hareket etmek ve kendi istediği sert tasarıdan geri adım atmak zorunda kalması, yönetimin "şahin" kanadınca, "Saddam’a koz verebilecek" bir süreç olarak değerlendiriliyor. ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell’ın başından beri izlediği "önce diplomasi" çizgisine uygun olan bu yeni yaklaşım, Başkan Yardımcısı Dick Cheney ve Savunma Bakanı Donald Rumsfeld tarafından "zaman kaybı" sayılıyor.
ABD yetkilileri, BM’den çıkacak olası kararın, Irak’ta silah denetimleri konusunda yaşanabilecek aksamalara karşı "askeri yaptırım" öngörmemesinin, Washington’u durdurmayacağını belirtiyorlar. Powell da, "Silah denetimleri aksarsa, gerekirse yeni bir BM kararı olmadan askeri eyleme gitme hakkımızı saklı tutuyoruz" dedi. Ancak gözlemciler, denetim sürecinin aksaması halinde, BM Güvenlik Konseyi’nin mutlaka yeniden devreye gireceğini ve bunun, ABD’nin savaş planlarını ister istemez geciktireceğini savunuyorlar.
Tasarıda neler var?
Açık tehdit yerine muğlak ifadeler ABD’nin BM’ye sunduğu yeni tasarı, ilk taslağın aksine "askeri yaptırıma gidilebilir" ya da diplomatik dilde aynı anlama gelen "her türlü yaptırım yöntemine başvurulabilir" ifadelerini içermiyor. Tasarıda bunun yerine, Irak’ın silah denetimlerini aksatması halinde bunun "belirli sonuçlar doğuracağı" şeklinde muğlak bir ifade yer alıyor.
ABD ayrıca, BM silah denetleyicileri heyetine, Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesinden özel uzmanların da katılması ısrarından geri adım attı. Denetçilerin uluslararası güvenlik güçleri tarafından korunması talebinden de vazgeçen Washington, Iraklı silah uzmanlarının sorgulanmak üzere yurtdışına çıkmalarına izin verilmesi unsuruna ise, itirazlara rağmen, taslakta yer verdi. ABD taslağı bu haliyle, Irak’taki bütün tesislerde, koşulsuz ve engelsiz silah denetimleri yapılmasını öngörüyor.
 DÜNYA
 Savaş ertelenebilir
Rumlar duacı
Saddam’a eşek şakası
Dünya turu
SAYFA BAŞI
|
|
|
