|
 Anayasa nasıl değişir
Yeni bir seçim yaşadık ve yıllar sonra tek parti iktidarı söz konusu. Türkiye koalisyonlara alışmıştı, dolayısı ile tek parti iktidarı yadırgandı, ancak teoride kabul edilen o ki, koalisyonlar istikrarlı hükümetler değildir. Ancak asıl akılları karıştıran Meclis’te 363 milletvekiline sahip bir parti Anayasa’yı değiştirebilir mi, değiştiremez mi? Bu konuda muhtelif görüşler aktarıldı. Bir de ben açıklayayım. Durum şu:
Anayasa değişikliği teklifi üye tam sayısının üçte biri tarafından yapılır. Yani 183 üye. Devamı şöyle. Değişiklik teklifi genel kurulda iki defa görüşülü. Değiştirme teklifinin kabulü Meclis’in üye tam sayısının beşte üçü çoğunluğunun gizli oyuyla mümkündür. Yani 330 kabul oyu değişiklik için yeter. Ancak:
Cumhurbaşkanı Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunları bir daha görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne gönderebilir. Meclis geri gönderilen kanunu üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile (yani 366 oyla) aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı bu kanunu halkoyuna sunabilir.
Ancak:
Meclis’çe üye tam sayısının beşte üçü ile veya üçte ikisinden az oyla kabul edilen Anayasa değişikliği hakkındaki kanun, Cumhurbaşkanı tarafından Meclis’e iade edilmediği takdirde halkoyuna sunulmak üzere Resmi Gazete’de yayımlanır.
Doğrudan ve Cumhurbaşkanı’nın iadesi üzerine, Meclis üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile (yani 366 oyla) kabul edilen Anayasa değişikliğine ilişkin kanun veya gerekli görülen maddeleri Cumhurbaşkanı tarafından halkoyuna sunulabilir. Halkoyuna sunulan Anayasa değişikliğine ilişkin kanunların yürürlüğe girmesi için halkoylamasında kullanılan geçerli oyların yarısından çoğunun kabul oyu olması gerekir.
Görüldüğü gibi rakamlardaki çelişkili açıklamalar 330 kabul oyunun yeterliliğinden veya 366 oyun referanduma gitmeden kabulünden kaynaklanan açıklamalardır. Unutulmamalıdır ki Anayasa’nın ilk üç maddesi hiçbir şekilde değiştirilemez, değiştirilmesi teklif dahi edilemez.
tamerheper@host.com
SAYFA BAŞI
|
|
|
