|
Popülist ücret politikası refahı ters etkiler...
Merkez Bankası uyardı: Popülist ücret politikası sadece programı değil, refahı da ters etkiler. Bu konu samimiyet ölçüsü olarak algılanacak
 EKONOMİ SERVİSİ
Merkez Bankası (MB), 2002 hedeflerinin önemli ölçüde tutturulduğunu, program hedeflerinden ve bankacılık başta olmak üzere reformlardan sapılmadığı takdirde, 2003 hedeflerinin de dış şoklara rağmen tutturulabileceğini açıkladı.
Dün 2003 yılı para ve kur politikası genel çerçevesini açıklayan MB, hükümete ve özel sektöre önemli uyarılarda bulundu. Elinde dışsal şoklara karşı piyasaların sağlıklı çalışmasını sağlayacak yeterince enstrüman bulunduğunu belirten MB, hükümette uzun süre tartışma konusu olan faiz dışı fazla hedefinin, ‘borç çevirme sorunu yaşayan ülkelerde’ büyümenin önünde engel değil, aksine destek işlevi gördüğünü belirtti.
Hükümetin, enflasyonun düşürülmesi hedefine bağlılığı bakımından özellikle kamuda ücret ve maaş artışlarının ‘samimiyet’ kriteri niteliğinde olacağı belirtilen açıklamada, "Popülist politikalar sadece programa değil halkın refah düzeyine ters yönde etki yapar. Gelir dağılımını düzeltme, büyümeyi hızlandırma amaçlı gevşek maliye politikaları tam tersi sonuçlar verir" denildi.
Özel sektöre yapılan en önemli uyarı ise iç talepteki beklenen canlanmanın kâr marjını artırma fırsatı olarak görülmesi konusunda yapıldı. Merkez, özel sektörü, ayrıca maaş ve ücret artışları ile açık pozisyonlar konusunda da uyardı.
‘Kriterler tuttu’
Para programında, ‘nominal çapa’ olan ‘para tabanı’ için performans kriteri niteliğinde belirlenen üst sınır 10 katrilyon 850 trilyon lira iken, aralık ayı son beş iş günü ortalaması alınarak yapılan hesaplamada ortalamanın 10 katrilyon 720 trilyon lira olarak belirlendiği ve üst sınırın altında kaldığı ifade edilen açıklamada daha sonra şöyle denildi:
"Net Uluslararası Rezervler, eksi 4 milyar 614 milyon dolar olarak gerçekleşirken, performans kriteri niteliğindeki eksi 9.7 milyar dolarlık alt sınırın üzerinde kaldı. Net İç Varlıklar ortalaması 28 katrilyon 603 trilyon lira olarak gerçekleşerek, gösterge olan 33 katrilyon 139 trilyonluk üst sınırın altında kaldı."
‘Faiz dışı fazla, büyümeye köstek değil destektir’ Hükümete uyarılar• Ekonominin dışsal şoklara karşı kırılganlığını azaltmak için ekonomik istikrar çabalarından hiçbir şekilde vazgeçmemek gerekir.
• Maaş ve ücret artışları, kamunun enflasyonla mücadelede ne kadar samimi olduğunun bir göstergesi olarak alınacak. Popülist ücret politikası sadece programa değil halkın refah düzeyine ters yönde etki yapar.
• Başta bankacılık olmak üzere yapısal reformlardan sapma niyeti veya izlenimi yaratılması çok olumsuz etki yapar.
• Faiz dışı fazla hedefine uyum, borç stokunun çevirilebilirliği sorununu azaltacak. Risk primini düşürecek. Yüksek borç stokunun sorun olduğu ülkelerde, yüksek faiz dışı fazla büyüme önünde engel değil, destekleyici bir faktördür.
• Mali disiplin ve reformlar 2003’te enflasyonla mücadelenin başarısında belirleyici olacak.
• Gelir dağılımını düzeltme ya da büyümeyi hızlandırma amaçlı gevşek maliye politikaları hedeflerin tam tersi sonuçlar verir.
Özel sektöre uyarılar• Özel kesim, iç talepteki canlanmayı kâr marjını artırma fırsatı olarak görmemeli.
• Fiyatlama ve gelirler, diğer bir deyişle maaş ve ücret politikaları hedeflenen enflasyon çerçevesinde belirlenmeli.
• Dalgalı kur rejiminde döviz açık ya da fazlası taşıyan finans / reel kesim şirketleri risklerle karşı karşıya kalabilir ve bu pozisyonlar kur dalgalanmalarının şiddetini artırabilir. Bu nedenle açık ya da fazla pozisyon taşıma eğilimi fiyat istikrarına yönelik politikaları da olumsuz etkileyebilir.
2002 değerlendirmeleri• Parasal hedeflere ulaşıldı.
• Büyüme, Avrupa ekonomisindeki düzelme gecikmesine rağmen ihracat performansı ve olumlu talep bekleyişleri nedeniyle stokların tekrar normal düzeylere yükseltilmesinden kaynaklandı. Tüketim ve yatırım harcamaları artışı sınırlı kaldı.
• Konjonktürün uygunsuzluğu nedeniyle enflasyon hedeflemesine geçilemedi. Ancak teknik altyapı tamamladı.
2003 tahminleri• Oluşan güven ortamına paralel, iç talep önemli ölçüde canlanacak.
• Yüzde 5 büyüme beklentisi ihracat artışı, asıl olarak ‘yatırım ve tüketim harcamaları’ artışı beklentisine dayanıyor.
• IMF ile yürütülen programa uyulursa, dışsal şoklara karşın yüzde 20’lik enflasyon ve yüzde 5 büyüme hedefine ulaşılır.
Merkez’in 2003 stratejisi• Fiyat istikrarı odaklı para programında değişiklik yapılmayacak.
• Enflasyon hedeflemesine geçilene kadar ‘örtük enflasyon hedeflemesi’ne devam edilecek. Maliye ve gelirler politikası hedeflerinin kesinleştirilmesi ve dışsal faktörlere göre geçiş zamanı belirlenecek.
• 2002’de altı kez indirilen kısa vadeli faiz oranları 2003’te enflasyona odaklı olarak belirlenecek ve para tabanı yine ek bir çapa işlevi görecek.
• Para politikası operasyonel yapısında önemli bir değişiklik olmayacak.
• Hiçbir zaman kurların düzeyini ya da yönünü belirleme amaçlı döviz alım / satımı yapılmayacak. Müdahale sadece aşırı dalgalanmada yapılacak.
Irak operasyonu en önemli dış risk Olumlu faktörler
• Seçimler sonucunda istikrarlı bir hükümet yapısı ortaya çıktı.
• Pozitif büyümeye geçildi.
• Dalgalı kur rejimi önemli ölçüde oturdu.
• Enflasyon bekleyişleri önemli ölçüde kırıldı.
Riskler
• Dış faktör olarak, Irak operasyonunun kurlar ve petrol fiyatları üzerinde bir süre yapacağı baskı.
• İçerde geçmişe endeksli fiyatlama davranışının kırılamaması.
• Mali disiplinin sağlanamaması, reformda aksamlar.
• Enflasyonist bekleyişlerin tam olarak kırılamaması.
• Irak riski olmasa bile, 11 Eylül benzeri veya doğal felaketler gibi olumsuz dışsal şoklar.
 EKONOMİ
 Popülist ücret politikası refahı ters etkiler...
Maliyet düşmeden fiyat inmez
Değerlemeyi yapanlar bile ‘Muhabbet’e şaşırdı
SSK’lıya 75, Bağ-Kur’luya 100 milyon
Sezer’den sert yanıt: Günlük kayıp yerine kayıt dışını hesapla
BDDK’ya Demirbank incelemesi
Cirolara yılbaşı dopingi
Telekom’da amaç sat - kurtul değil
Son 20 yılın en küçük canavarı
Zorunlu tasfiyesinde dava önlemi aldılar
ABD, ticaret müsteşarları gönderiyor
Sabancı Holding’in sermayesi 1 katrilyon
İhracatçı kapsansın, dolandırıcı affedilmesin
Bankalar Birliği’nden gecikme faizi tavsiyesi
Benzine yüzde 3.5 zam
SAYFA BAŞI
|
|
|
