|
 Madeni parayı kağıt paraya çeviren makine
İş hayatında yaratıcılık, bir bakıma artık tercih falan değil, olmazsa olmaz koşul. Çıkış noktası için kişinin çocuk ruhunu hiç yitirmemesi
Eczacıbaşı Yaratıcılık ve Yenilikçilik Günü için geçenlerde Türkiye’ye gelen dünyaca ünlü ürün geliştirme ve tasarım firması IDEO’nun genel müdürü Tom Kelley, hangi yaşta olursanız olun, hepinize çocuk kalmanızı hararetle tavsiye ediyor. Kelley’nin Japon olan eşi ona her sinirlendiğinde "Amaaan Tom, sen de çocuk gibisin!" dermiş. Kelley de her seferinde eşine "Bunu iltifat olarak kabul ediyorum" diye yanıt verirmiş.
Çocuk ruhunu korumak Çocuk ruhunu hiç yitirmemiş olmakla iftihar eden Kelley, 20 yıl öncesine göre çok daha yaratıcı olmasını da, hem içindeki çocuğu öldürmemesine hem de yetenekli bir ekip içinde beyin fırtınalarıyla yaratıcılığını geliştirmesine bağlıyor.
Sanayide kalitenin artık bir üstünlük olmaktan çıkıp standart hale geldiği, her sektörde fazla kapasitelerin kulaklardan fışkırdığı günümüz dünyasında, ayakta kalabilmenin yolu, yaratıcı olmaktan geçiyor. İş hayatında yaratıcılık, bir bakıma artık tercih falan değil, olmazsa olmaz koşul.
Cebinde parası olmayan yığınlar zaten tüketici bile değil. Cebinde parası olan ise tüm ihtiyaçlarının kat kat fazlasını evine stok etmiş durumda. Ama onun aklını çelebilecek bir ihtiyaç yarattığınızda da bedeli neyse gözü kapalı ödemeye hazır.
Şeffaf tost makinesi Örneğin Philips, piyasaya içi gözükebilen, şeffaf tost makineleri çıkartmış. Ve ürün kapış kapış satılmış. Demek ki bir kısım insanlar, tostun kendi damak tatlarına uygun kahverengi tona ulaştığını görmek için ekstra bir harcama yapmaya dünden razıymış.
Bir örnek daha: Amerikan evlerinde kavanoz içinde biriken bozuk paraların birkaç milyar doları bulduğu hesaplanmış. Bu konu üzerine kafa yoran girişimci Jens Molbak, süpermarketlerde madeni paraları kağıt paraya çeviren bir makinenin hiç de fena bir fikir olmayacağını düşünmüş. Coinstar adını verdiği makinelerden 5 tane yapıp, Safeway mağazalarına yerleştirmiş.
Başlangıçta makinelere pek ilgi olmamış: Ama daha sonra insanlar Safeway’e giderken yanlarında kumbaralarını ve kavanozlarını da getirmeye başlamışlar. Bugün ABD, İngiltere ve Kanada’daki Coinstar’ların sayısı 7 bini aşmış ve şirket, ABD’nin en hızlı büyüyen şirketlerinden biri.
Eğitim sistemi Ancak sadece Türkiye’de değil, Amerika’da bile eğitim sisteminin yaratıcılığı teşvik ettiği pek de söylenemez. Kelley, "80 yaşına rağmen benim 8 yaşındaki oğlum kadar yaratıcı" diye takdir ettiği bir İtalyan tasarımcının şu anısını aktardı:
Çocuk ruhlu 80’lik tasarımcıyı, bir ilköğretim okuluna çocuklarla sohbet etmesi için davet ederler. Ancak o, tümüne konferans salonunda hitap etmek yerine ana sınıfından başlayarak teker teker sınıflara girmeyi tercih eder. Ve her girdiği sınıfta önce şu soruyu sorar: "Aranızda kaç sanatçı var?"
"Ben bir sanatçıyım" Ana sınıfındaki çocukların tümü 2 ellerini birden havaya kaldırarak "Ben bir sanatçıyım" diye bağrışırlar. 1. sınıfa girdiğinde yine tüm çocuklar ellerini kaldırır: Ama 2 el birden değil, ellerin teki havaya kalkar.
2. sınıfta, tek - tük elini kaldırmayanlar vardır. Sınıflar büyüdükçe "Ben bir sanatçıyım" diye havaya kalkan ellerin sayısı azalır. 6. sınıfta sadece 2 kişi elini kaldırmıştır. Çocuk ruhlu 80’lik tasarımcı muzipçe müdüre dönerek "Siz bütün sanatçıları, başka okullara mı transfer ettiniz yoksa?" diye sorar.
Kelley’i dinlerken eğitim sistemimiz çocukların sanatçı ruhunu öldürse bile, bizler ebeveyn olarak evlerimizde çocuklarımıza bambaşka bir eğitim vermeye çalışmalı, büyüseler bile onları çocuk kalmaya teşvik etmeliyiz diye düşündüm.
mtamer@milliyet.com.tr
SAYFA BAŞI
|
|
|
