|
 Yeni mahsul sızma zeytinyağı piyasaya çıktı
Halkımız "natürel sızma zeytinyağı"nı yeni öğrendi. Natürel sızma zeytinyağı, hasarsız ve sağlam zeytin tanelerinden, kimyasal işlem uygulanmaksızın elde edilen ve serbest asit değeri en çok yüzde 1 olan yağdır. Tat ve koku maddeleri, vitaminler, antioksidanlar ve fenotik maddelerce zengindir.
Doymamış yapıya sahip diğer bitkisel yağların aksine zeytinyağı kan plazmasındaki kötü huylu kolesterol düzeyini düşürür. İyi huylu kolesterol miktarını artırır. Vücutta tamamen sindirilir. Safra kanallarının açık kalmasını sağlar. Kemik gelişimine katkısı nedeniyle özellikle gelişme çağında olanlar ve yaşlılar için önemlidir.
Biz eskiden sadece rafine zeytinyağı ile rivyera zeytinyağı bilirdik. Rafine zeytinyağı, arıtma sonunda asit ve diğer değerleri belli seviyeye getirilmiş zeytinyağıdır. Rivyera ise değişik oranlarda diğer nebati yağlarla karıştırılır.
Sızma ile yeni tanıştık Bizde eskiden zeytinyağı üretme tesislerinin özelliğine dayalı olarak ve de farklılaşmanın getireceği külfetten korkulduğu için, zeytinyağları piyasaya sadece rafine zeytinyağı ve rivyera zeytinyağı olarak çıkarılırdı.
Türk halkı, sızma zeytinyağıyla yakın zamanlarda tanıştı. Ben de Ayvalık’ta yaşayan ve sızma zeytinyağını 28 yıl önce Türk tüketicisine tanıtan kişiyi yakın zamanda tanıdım. Bu kişinin adı İsmet Önder. İsmet Önder Çanakkale’nin Biga yöresinden. İktisat fakültesi 1964 yılı mezunu. Vakıflar Zeytinyağı İşletmeleri’nde uzun yıllar müdürlük yapmış. Emekli olduktan sonra Vakıflar Zeytinyağı İşletmeleri’nde yapamadığı bir işi yapmaya, "natürel sızma zeytinyağı" üretmeye soyunmuş.
İsmet Önder’in zeytinliği yok. Ayvalık yöresinde zeytin üreticilerinden seçme yağlık zeytin topluyor. Ve bu zeytinlerle natürel sızma zeytinyağı ürettiriyor. İsmet Önder’in natürel sızma zeytinyağları sadece Ayvalık’ta satılıyordu. Ben kaç yıldır "Derman" zeytinyağı markası ile kutulanan bu yağları ta Ayvalık’tan getirtiyordum. Şimdilerde bu yağlar İstanbul ve Ankara’da pazarlanmaya başlandı. Bu yılın ilk ürünleri şu günlerde satışa çıktı.
Ayvalık’ta zeytinlik sahibi bir dostum daha var: Salih Madra. Madralar Ayvalık’ta 4.500 zeytin ağacına sahip. Bu ağaçlardan 3.800 - 3.900 çuval zeytin alıyor, bu zeytinlerden her yıl 40 ton dolayında yağ elde ediyorlar.
Üretim düşüyor İsmet Önder de, Salih Madra da var yılı olan bu yılda, zeytin ürününün beklenen kalitede ve miktarda olmamasından yakınıyor. Bu yıl zeytinlerin büyük bölümü böcekten, yağmurdan, dondan etkilenmiş. Miktar düşüklüğü kapasite düşüklüğüne, kalite düşüklüğü ise, natürel sızma zeytinyağı üretimini sınırlıyor.
Salih Madra diyor ki: "Bizim ağaçlarımızdan aldığımız zeytinin yüzde 75 - 80’i ile natürel sızma zeytinyağı elde ederdik. Bu yıl bu oran yüzde 50’ye kadar geriledi."
İsmet Önder, "Bu var yılında 85 milyon ağaçtan 1 - 1.2 milyon ton zeytin toplanacağını, bunun yüzde 35 - 40’ının sofralığa ayrıldıktan sonra yüzde 60 - 65’inin yağlık olarak işleneceğini, 120 - 140 bin ton zeytinyağı elde edileceğini" söylüyor.
Önder, "120-140 bin ton zeytinyağının sadece 40-50 bin tonunun natürel sızma yağ kalitesinde olabileceğini" belirtiyor. Kilosu 500 - 600 bin liradan satılan yağlık zeytinin, şu günlerde Ayvalık’ta kilosu 800 bin liraya yükselmiş. 5.5 - 6.0 kilo zeytinden 1 kilo yağ elde ediliyor. Bu durumda zeytinyağının kilosunun tüketiciye bu yıl 7 - 8 milyon lira olarak yansıyacağı tahmin ediliyor.
Ayvalık’ın yeni mahsul zeytinyağının rengi, kokusu, tadı pek nefis. Altın sarısı ağır kıvamlı bir yağ. Tazeliği geçmeden köy veya ev ekmeği diye adlandırılan mayalı ekmeği bandıra bandıra yemesi pek zevkli oluyor. Sayın okuyucularıma tavsiye ederim.
guras@milliyet.com.tr
SAYFA BAŞI
|
|
|
