|
 Kavak kesimi başladı
Kavak, bin yıldır bu topraklar üzerinde yetişen bir ağaç. Cumhuriyet’ten sonra şehirleşme hareketinde, başta Ankara olmak üzere şehirleri yeşillendirmek için çok sayıda kavak dikildi, dikiliyor. Fakat kavak birden "tu kaka" oldu. Şehirlerdeki kavak ağaçlarını belediyeler kesmeye başladı. Bunun nedeni kavak polenlerinin astım ve bronşit hastalarını rahatsız ettiği ve de her türlü alerjiyi azdırdığı konusunda son zamanlarda yayılan söylentiler.
Acaba işin aslı nedir? Alerji yaratıyor diye, bundan sonra bütün kavakları kesmek mi lazım? Bunları öğrenmek için, 1962 yılında kurulan Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürü Dr. Taneri Zoralioğlu’nu aradım. Öğrendiklerimi, sayın okuyucularıma aktaracağım.
Dişi polen zararlı
Kavak ağacının erkeği var, dişisi var.
Erkek kavak ağaçları nisan ayı içinde dalları üzerinde erkek çiçeklerini oluşturur. Bu çiçekler olgunlaştığında 4 - 5 cm. uzunluk ve 1 - 2 cm. kalınlığında ve bordo renginde olur. Erkek çiçekler olgunlaştığında oluşturduğu polenleri rüzgarın da yardımıyla etrafa dağıtır. Polenler sarı renkte toz halindedir. Görünüşleri kükürde benzer. Halkın polenden önemli şikayeti yoktur. Kavak ağacının dışında hemen hemen tüm ağaçların erkek çiçekleri başta çam olmak üzere polen dağıtır.
Dişi kavak ağaçları üzerinde dişi çiçekler oluşur. Dişi çiçekler mayıs ayı sonlarında olgunlaştığında üzüm salkımı halini alır. Salkımın taneleri nohut büyüklüğündedir. Bunlara kapsül adı verilir. Dişi çiçek kapsülleri olgunlaştığında içinden pamukçuklar çıkar ve rüzgarın da etkisiyle çevreye dağılarak çevre kirliliğine neden olur. Çevreye dağılan pamukçukların içinde çok küçük (topluiğne başı büyüklüğünde) tohumlar vardır. Pamukçuklar toprağa temas edince uygun koşullar varsa çimlenerek yeni bir kavak bireyi oluşturur.
Şehirlere erkek kavak
Şehirlerde pamukçuk dağıtmayan kavak isteniliyor ise, fidanlıklardan kavak alırken, Samsun (melez) veya Gazi Anadolu (yerli kavak) cinsi fidan istemek gerekir. Şehirlerdeki pamukçuk kirlenmesinin nedeni, daha önce belediyelerin fidan dikerken erkek ve dişi ayrımına dikkat etmemeleridir.
Dişi kavaklar şehirleri pamukçukları ile kirletiyor diye, kavak ağacını kara listeye alamayız. Çünkü, kavak ağacı halkımız için ve ekonomimiz için çok önemli bir ağaç. Ülkemizde 20.2 milyon hektar orman var. Doğal ormanların toplam serveti yaklaşık 1.2 milyar metreküp. Orman Genel Müdürlüğü’nün kontrolündeki, ormanlarımızdan her yıl yaklaşık 7.0 - 7.5 milyon metreküp değişik türlerde ağaç kesilir. Ormanlar dışında, bu topraklar üzerinde bin yıldır kavak ağacı dikilir. Bu ağaçlardan her yıl yaklaşık 3.0 - 3.5 milyon metreküp kavak odunu elde edilir. Bu miktar odun Orman Genel Müdürlüğü’nün bir yılda ürettiği odunun yaklaşık yarısına eşittir.
Orta Anadolu’da kırsal kesimde, köy ve kent çevrelerinde kavak ağacı yapı ve inşaatın kereste ihtiyacını karşılamak için yetiştirilir.
Açık anlatımıyla, polen yayılıyor diye, şehirlerdeki bütün kavakları kesmenin, kavak ağacını bütünüyle kötülemenin gereği yok. Şehirlerde kavak poleninden şikayet ediliyor ise, sadece dişi kavak ağaçları kesilebilir. Onların yerine erkek kavak ağacı dikilebilir.
guras@milliyet.com.tr
SAYFA BAŞI
|
|
|
