|
 Lozan’dan sonra...
BAŞBAKAN Abdullah Gül, yetki tezkeresine karar vermeden önce Cumhurbaşkanı Sezer ve Genelkurmay Başkanı Org. Özkök’le görüştü.
Sezer, "milletlerarası meşruiyet" bakımından BM kararını gerekli görüyor, ama tabii şart değil. TBMM kararı kendi başına meşru olur.
Genelkurmay Başkanı meseleye tabii güvenlik açısından bakıyor. MGK kararında belirtildiği gibi, hükümetin tezkereyi Meclis’ten geçirmesini diliyor.
Devletin zirvesinde mutabakat sağlayan Gül, ABD’ye de şu bilgiyi ilettirdi:
- Meclis’i ikna etmemiz çok zor olacak. Bakanlar Kurulu’nun bile yarısı buna karşı! Tezkereyi geçirmemiz için, isteklerimize olumlu yaklaşın.
Amerikalılar Gül’ün mesajını doğru algıladılar ve son iki günde önemli gelişmeler oldu.
Zaten Gül’ün Bakanlar Kurulu toplantısını bugüne kadar geciktirmesinin bir sebebi de bu gelişmeleri alarak bakanları toplamaktı.
* * *
EKONOMİ konusunda Türkiye’ye yine 6 milyar dolar hibe... Ama buna ilaveten, tekstil kotası gibi kolaylıklar... Ayrıca, Irak’ın petrol gelirlerinden ‘tazminat’ verilecek.
Savaşla birlikte ABD Irak’ın bütün petrol gelirlerini ve uluslararası mal varlığına el koyuyor! Hem Saddam’ın ekonomik altyapısını çökertmek, hem ‘savaş tazminatı’nı Irak’a ödettirmek için!
Irak’ın petrol gelirlerinden oluşacak ‘harp tazminatı’ fonundan Türkiye’nin zararları için ödeme yapılacak. 6 milyar dolarlık Amerikan hibesine eklendiğinde toplam 10 milyarlı rakamlar konuşuluyor; savaşın süresine ve zararımızın çapına göre...
‘Yönetim’ konusuna gelince... Irak’ta üçlü yapıda bir ‘geçici yönetim’ kurulacak.
1) Geçici Askeri Yönetim: Siyasi yapılanmayı yürütecek, başında Amerikalı bir general bulunacak. Bir Türk generali de Türkiye’yi temsil edecek.
2) Geçici Sivil Yönetim: Bir tür üst yönetim komitesi. Burada da bir Türk bürokrat, muhtemelen bir büyükelçi de yer alacak.
Bu iki katılım Türkiye için ‘stratejik’ öneme sahip!
3) Danışma Meclisi: Sünni ve Şii Araplarla Kürtler, Türkmenler ve diğer gruplardan oluşacak, danışma kurulu gibi çalışacak.
* * *
TÜRKİYE’NİN ısrarı ile Amerika Türkmenlerin anayasal statüsünü yükseltmeyi nihayet kabul etti, formül hala müzakere ediliyor.
Kürtlere silah dağıtılması ve ordu konularında da gelişmeler sağlandı. Kürtlere verilecek silahlar eskisine göre daha sınırlı olacak ve sıkı denetlenecek. Savaş sonrası için ‘Tek Devlet Ordusu’ kavramı kabul edildi. Ayrı Kürt ordusu ve peşmerge milisleri olmayacak, muhtemelen yerel bir polis gücüne dönüşecek. Miktarı ve niteliği hala müzakere ediliyor.
Evet hala müzakere! Tezkere Meclis’te kabul edilinceye kadar müzakere!
Hatta en sert müzakereler asıl operasyon sürerken ve Irak yeniden kurulurken yapılacak!
Türkiye niye kılı kırk yararak böyle çetin pazarlıklar yapıyor? Bu sorunun cevabı, Milliyet’in dünkü manşetinde yer alan Barzani’nin ‘Kürdistan’ haritasıdır!
Türkiye belki de Lozan’dan sonraki en çetin, en karmaşık bir süreçten geçiyor.
Gül ve mesai arkadaşları bu işi iyi götürüyor. Bakanlar ve milletvekilleri de buna destek olmalı.
t.akyol@milliyet.com.tr
SAYFA BAŞI
|
|
|
