|
 Bankaları yüksek bono faizi yaşatıyor
Bankalarımızın 2002 yılı faaliyet dönemi ile ilgili rakamlar belli olmaya başladı. Enflasyondan arındırılmış bilançolara göre İş Bankası 2002 yılında 310 trilyon lira, Akbank ise 606 trilyon lira kâr sağladı.
Diğer bankaların faaliyet sonuçları henüz bilinmiyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından açıklanan 2002 ilk 9 aylık faaliyet sonuçlarında yerlisiyle yabancısıyla, tasfiye fonundakiler ile, dışındakiler ile tüm banka sisteminin vergiden sonra 9 aylık zararının 204 milyon dolar olduğu görülüyor. BDDK’nın ABD Doları’na dönüştürerek yayımladığı rakamlara göre, bankalarımız 2002 yılının 9 aylık döneminde toplam kaynaklarını şöyle kullandı:
- 25.9 milyar dolar kredi verdi.
- 13.7 milyar dolarla bono, tahvil satın aldı.
- 14.9 milyar dolar parayı da bir yere yatıramadığından para piyasasında günlük, gecelik, haftalık, aylık olarak dolandırdı durdu.
İyi de, bankalar bu işi para kazanmak için yapıyor. Acaba hangi iş bankalara ne gelir sağladı?
- Bankalar 25.9 milyar doları kredi olarak kullandırmıştı ya... İşte bu faaliyet karşılığında bankalar 4.4 milyar dolar faiz geliri elde etti.
- Bankalar diğer bankalara, Merkez Bankası’na kısa vade ile para vererek para piyasasında 14.9 milyar dolar dolandırmıştı da... İşte bunun karşılığı 2.2 milyar dolar faiz geliri elde etti.
- Amma velakin... Bankalar bono ve tahvile 13.7 milyar dolar yatırmıştı ya... İşte o 13.7 milyar dolar karşılığı bankaların kasasına 13 milyar dolar faiz ve operasyon geliri girdi.
Sayın okuyucularım, şimdi siz kendinizi bankacıların yerine koyunuz. "25 milyar dolar kredi verirseniz 4 milyar dolar faiz geliyor. 13.1 milyar doları tahvile, bonoya yatırırsanız 13.0 milyar dolar faiz ve operasyon geliri geliyor." Siz ne yaparsınız? Üstelik kredi verdiniz mi, alamıyorsunuz. 2001 yılında tüm kredilerde tahsilat sorunu yüzde 10 dolayında iken, 2002 yılında yüzde 25’in üzerine çıkmış durumda...
Bankalar 13.7 milyar dolarlarını tahvile, bonoya bağlamış, bu nedenle kredi verecek kaynakları kalmamış demek de zor... Çünkü bankaların para piyasasında dolandırdıkları (ihtiyacı olan bankalara sattıkları geceleri Merkez Bankası’nda uykuya yatırdıkları) paranın miktarı da çok büyük: 14.9 milyar dolar... Getirisi çok az olmasına rağmen bankalar "likidite" endişesi ile bu parayı ellerinde tutuyor. Netice... Kâr eden banka tahvilden, bonodan kâr gediyor. Hangi bankanın tahvil ve bono portföyü büyük ise o bankanın 2002 yılı kârı büyük çıkıyor.
| Bankaların menkul değerler cüzdanı |
| |
(Milyon dolar) |
| Akbank |
2.530 |
| Fon bankaları |
2.395 |
| İş Bankası |
1.800 |
| Yapı Kredi |
1.120 |
| Garanti Bankası |
930 |
| Dışbank |
350 |
| TSKB |
120 |
| Finansbank |
80 |
| Tekstilbank |
55 |
| Şekerbank |
38 |
| TEB |
18 |
| Alternatifbank |
9 |
| TKB |
4 |
| Diğer bankalar |
4.309 |
| TOPLAM |
13.758 |
guras@milliyet.com.tr
SAYFA BAŞI
|
|
|
