11 Mart 2003 Salı


BİZE ULAŞIN



HABER İNDEKSİ



ARŞiV



YARDIM



KÜNYE



·  SON DAKİKA  
·  ANA SAYFA  
·  GÜNCEL  
·  SİYASET  
·  EKONOMİ  
·  YAZARLAR  
·  SPOR  
·  DÜNYA  
·  YAŞAM  
·  MAGAZİN  
·  SAĞLIK  
·  KADIN & MODA  
·  ASTROLOJİ  
·  OTOMOBİL  
·  ÇİZERLER  
·  BİLİM & TEKNİK  
·  TV'DE BUGÜN  
·  İŞ YAŞAMI  
·  OMBUDSMAN  
·  HAVA DURUMU  
·  CUMARTESİ  
·  PAZAR  
·  KÜLTÜR & SANAT  

 





10 Soru 10 Cevap
Kıdem tazminatında eski haklar korunacak

     EKONOMİ SERVİSİ

     Yürürlükte olan İş Kanunu’na göre, işçilerin hizmet akitlerinin feshedilmesi, emeklilik durumu, kadınların evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile iş aktinin sona erdirmesi durumunda işçilere; işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde mirasçılarına kıdem tazminatı ödeniyor. Bu ödemede işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet aktinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı hesaplanıyor. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılıyor. Bu sistem şimdi tamamen değişiyor.
     
     1 Yeni İş Kanunu tasarısında yer alan kıdem tazminatı kimleri kapsıyor?
     Tasarının 24’üncü maddesi, kıdem tazminatı fonunun kimleri kapsayıp, kapsamayacağını açıklıyor. Buna göre, kıdem tazminatı fonu kanununun yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk defa veya yeniden iş sözleşmesi yapılarak işe alınan işçiler ile yapılacak yeni iş sözleşmelerine tabi işçiler, bundan böyle kıdem tazminatlarını kurulacak bir fondan alacak. Taslağa göre, kıdem tazminatı fonu, 1475 sayılı İş Kanunu, 854 sayılı Deniz İş Kanunu ve 5953 sayılı Basın İş Kanunu’na bağlı çalışan işci, gemi adamları ve gazetecilerle, bunları çalıştıran işverenleri kapsayacak.
     
     2 Halen çalışmakta olanların kazanılmış hakları ne olacak?
     Kıdem tazminatı fonu kanununun yürürlüğe girmesi, iş hayatında kıdem tazminatı konusunda bir anlamda milat olacak. Bu kanun yürürlüğe girene kadarki çalışmalar, şimdiki kıdem tazminatı uygulamalarına göre hesaplanacak. Yani halen çalışmakta olanların kıdem tazminatları eski sisteme göre hesaplanacak. Tasarı, kıdem tazminatı konusunda bugüne kadar geçerli müktesep hakların korunmasını öngörüyor. Fonun kurulmasından sonraki çalışma süresine ait kıdem tazminatı ise fondan ödenecek.
     
     3 Tazminat almak için süre şartı var mı?
     Yasanın yürürlük tarihinden sonraki hizmet süreleri hakkında yaşlılık, emeklilik, malullük, ölüm ve toptan ödeme halleri ile adına en az 10 yıl prim ödenen işçinin isteği haline mahsus olmak üzere ödemeler fondan yapılacak. Yani fondan kıdem tazminatı almak için 10 yıl prim ödenmesi şartı getiriliyor.
     
     4 Kıdem tazminatının hesabı nasıl yapılacak?
     İşçilere ve hak sahiplerine, fona prim ödenmiş olan her tam yıl için prim hesabına esas olan ücretinin 30’u günü tutarında kıdem tazminatı ödenecek.
     
     5 Kıdem tazminatı fonunun kaynağı ne olacak?
     Fonun ana kaynağı işveren tarafından yatırılan primler olacak. İşverenler, kurulacak olan fona her ay çalıştırdığı her işçi adına giydirilmiş brüt ücretinin yüzde 3’ü oranında prim ödeyecek. Bu prim nedeni ile işçi ücretinden indirim veya kesinti yapılmayacak. İşveren prim ödemelerini gider olarak gösterebilecek.
     
     6 Kıdem tazminatına hak kazananları kim fona bildirecek?
     Kıdem tazminatına hak kazanan işçi veya hak sahiplerini 7 gün içinde fona işveren bildirecek. Bunu aksatan işverenler için yaptırımlar öngörülüyor.
     
     7 Fon’a kesilecek primleri kim toplayacak?
     Primler SSK tarafından toplanacak. Ancak SSK’nın rolu bu kadarla sınırlı. SSK topladığı primleri gecikme zammı, faiz ve cezalarını en geç bir ay içinde fona aktaracak.
     
     8 Fon nasıl yönetilecek? Yönetimine kimler katılacak?
     Fon işçi ve işveren temsilcilerinden oluşan bir yönetim kurulu tarafından yönetilecek. Yeni sistemin işleyişini takip etmek üzere bakanlık tarafından bir de izleme komitesi oluşturulacak.
     
     9 Kıdem tazminatı fonunun kurulması için yeni İş Yasası yeterli mi, yoksa başka yasal düzenlemeler gerekiyor mu?
     İş kanunu tasarısı, kıdem tazminatı fonunun kurulmasını ve işçilerin kıdem tazminatları ile fonun yönetimi ve işleyişinin kanunla düzenleneceğini öngörüyor.
     
     10 İşçi kesiminin fona bakışı nasıl, çekinceleri neler? Hükümet ne diyor?
     İşçi sendikalarının fon hakkındaki en büyük çekincesi, güvensizlikten kaynaklanıyor. Geçmiş dönemlerde çeşitli amaçlarla kurulmuş fonların kötü yönetilmesi, kaynaklarının amaçları dışında kullanılması, en nihayetinde de hak sahiplerinin mağdur olmaları, fonlara olan güveni sarsmış durumda. Bu nedenle sendikalar, kıdem tazminatıyla ilgili düzenlemenin mevcut haliyle kalmasını istiyorlar. Halen kıdem tazminatı hesaplamasında her çalışma yılı için baz alınan 30 günlük ücretin, işverenlerce 15 güne düşürülmek istenmesi de bir başka çekinceyi oluşturuyor.
     Çalışma Bakanı Murat Başesgioğlu, fonun yönetiminde hem işçi hem de işveren kesiminin bulunacak olmasının, güvensizliği gidereceği görüşünde. Bununla birlikte kıdem tazminatının bundan sonra kaç günlük çalışma baz alınarak hesaplanacağı hâlâ bir soru işareti. İş yasası tasarısının yanıt vermediği soruya, oluşturulacak kıdem tazminatı fonu yasasının açıklık getirmesi bekleniyor.
     



 EKONOMİ


TEMSİLCİ KRİZİ
İş Yasası’na genel grev tehdidi
Kıdem tazminatında eski haklar korunacak
Ekşili köfte kredisi
Finansbank kapı kapı dolaşıp fon satacak
Öger, Almanya’da turizmin 7’nci devi
Faiz dışı fazla tepkisi
Telekom’da strateji bu ay belirleniyor
Orim Cam Hollandalı rakibine satıldı


 SAYFA BAŞI 





© 2002 Milliyet