|


Kürtler
Hasan Cemal, ‘Kürtler’i yazdı. Kürtlerin tarihini konu alan Naci Kutlay ve Mesut Barzani’nin kitaplarından sonra Hasan Cemal’in 1990’lı yıllardaki gözlemlerine dayalı çalışması hayli yankı uyandıracak.
Irak’ta savaş tüm şiddetiyle sürüyor.
Birinci Körfez Savaşı ertesinde olduğu gibi ‘Kuzey Irak’ın geleceği Türkiye’yi birinci derecede ilgilendiriyor. Kitabın zamanlaması ve anımsattığı olaylar yakın gelecekte karşılaşacağımız sorunlar açısından önemli. Birinci Körfez Savaşı’nın ülkemize armağanı, Irak’ın 36’ncı paralel üzerindeki egemenliğinin son bulmasıyla şiddetini artıran ‘PKK terörü’ oldu.
Hasan Cemal kitabında Nisan 1993’te Abdullah Öcalan ile Bekaa Vadisi’nde yaptığı görüşmeye de yer veriyor:
Cumhurbaşkanı Özal’ın son dönemi. İktidarda ‘Kürt realitesini tanıyoruz’ diye işbaşı yapan Demirel - İnönü var. İlk defa ‘ateşkes’ ilan edilmiş. Apo bu mola anında şunları söylüyor:
"Silahlı mücadeleyle bir yerde denge sağlanacak ve o noktada siyasal çözüm yolları devreye girecek. Ne zaman Kürt kimliği Anayasa’ya taşınacak? Kürtler kendi kimlikleriyle politika yapabilecek? Siyasi çözüm yolu bizde şiddetle engellenmiştir. Madem sen şiddetle bu yolu kapattın, ben de şimdi bu yolu şiddetle açacağım. Kürt kimliğinin kabulü... İşte bunu silahlı mücadele sağladı. Sorun artık kendini kabul ettirmiştir. Acaba şimdi siyasal seçeneği geliştirebilir miyiz? Çözüm şansı verebilir miyiz. Konu budur."
Hasan Cemal, bu görüşmeden altı yıl sonra 1999 Mayıs’ında İmralı’da camlı bölmeden izlediği Öcalan’ı anlatıyor. Mahkeme önünde, ‘Türkiye Cumhuriyeti devletinin hizmetinde çalışmak istiyorum’ diyen Apo’nun halini...
Özal’ın ‘federasyon’ niyeti, Musul - Kerkük senaryosu, Kuzey Irak’ta Kürt aşiretleriyle, Güneydoğu’da çarpışan Türk askerleriyle yapılan görüşmeler.
Türkiye’yi son 20 yılda en fazla uğraştıran ‘Kürt sorunu’ bir film şeridi gibi geçiyor kitapta.
1990’ların ortasından itibaren Kuzey Irak’ta denetimi sağlıyor Ankara.
‘Türkiye’ye rağmen Kuzey Irak’ta bir şey olmaz!’ Ancak Çekiç Güç’le birlikte ABD’nin bölgede etkinliği arttıkça Washington’da hava değişiyor. 1998 yılındaki değerlendirme şöyle: ‘Kuzey Irak’ta Kürt devleti kurulacak!’
2003 Mart’ında başlayan Irak savaşıyla birlikte bölgenin geleceği yeniden masada.
Hasan Cemal, 1996 sonbaharında Oxford Üniversitesi’nce düzenlenen Türkiye’nin Ortadoğu’daki yeri ve Irak’ın geleceği konulu bir toplantıya katılıyor. Katılımcılar arasında Paul Wolfowitz ve Richard Perle de var.
ABD ve İngiltere Bağdat’ı yok etmeye kararlılar. Sivil halk savaşta perişan olurken, Irak’ın ‘normal, süper, kurşunsuz’ diye üçe bölüneceğine ilişkin alaycı haberler çıkıyor. Yazık!
Türkiye de Kuzey Irak’taki gelişmelerden kaygılı olmalı.
Hasan Cemal’in kitabı, çileli bir coğrafyanın acı dolu olayları ve insanlarını anlatıyor. Mutlaka okuyun.
dsazak@milliyet.com.tr
|
|

|