 |
 |
 Bu yılın başında yazılmış, "Sorgulama / Soyut - Somut" isimli kitaptan bir satır başı... "Bangladeş’te ekonomi profesörü Dr. Muhammed Yunus’tan söz edeceğim." 11 Mart günü bu köşede, dünya çapında bin kurum, 16 milyon kişiye ulaşan "mikro kredi" sisteminin mucidi ve Dünya Bankası eski uzmanlarından Dr.Yunus’un haziran ayında Türkiye’ye geleceğini belirtmiştim. Dr.Yunus’un Bangladeş’te kurduğu Grameen Bank’ın Genel Müdürü Nurjahan Begüm ve kendilerini Türkiye’ye davet eden AKP milletvetili Prof. Dr. Aziz Akgül ile bir öğlen yemeğinde buluşmuştum. Onlardan yoksullara 50 - 100 dolarlık dilimler halinde dağıtılan ve toplamı 4 milyar dolara varan "mikro kredi" hacminin yaygınlaşma üyküsünü dinlemiştim. Yukarıda sözünü ettiğim kitabın yazarı Uğurhan Tunçata ile Dr. Yunus’un tanışmasına da bu yazım vesile oldu. Gama’nın kurucu ortağı Tunçata, Dr.Yunus’u; 1984’ten beri Arizona Üniversitesi başta olmak üzere yürüttüğü "postmodernist" çalışma nedeniyle biliyordu. Yoksulluğun açlıkla boğuştuğu Bangladeş’te, 27 doların 40 kadına dağıtılmasıyla 1972’de başlayan "Grameen Projesi", Tunçata’nın da üzerinde çalıştığı bireyden topluma ve oradan devlete uzanan bir "üretim - yatırım" modeliydi. Tunçata adını bilmem hatırladınız mı? Ankara’da vergi rekortmenleri listesinde adı ilk 5 - 10’da yeralan ve Türkiye’nin en büyük inşaat şirketlerinden Gama’nın 3 kurucusundan biri Tunçata. İstanbul Teknik Üniversitesi mezunu 76 yaşındaki işadamı, kendini akademik çalışmaya vermiş. Piyasa dedikleri Tunçata’yı okurken, aklınızdan bu sıralar çok yaygın bir alanda tartışılan "piyasalar" fetişizmi geçiyordur. Acaba siyasal ve toplumsal kararlara piyasaların vereceği tepki ölçeğiyle yaklaşanlar haklılar mı? Tunaçata tahmin edeceğiniz gibi "piyasa tetikleyicicisi" mali piyasalara mesafe koyanlardan. Tunçata, 2001 yılında basılan "Sorgulama / Makro Ekonomi" kitabında şu cümlelere yer veriyor: "Büyük holdinglerin kazançlarının yüzde 51’inin, devlete iç ve dış borç olarak kredi biçiminde verdikleri paraların getirisinden oluştuğunu biliyoruz. Bu borçlar yıldan yıla artarak ülkenin ekonomik bunalım çukuruna düşmesine yol açmaktadır." Ahilik ile bağlantı Tunçata "Makro Ekonomi" kitabında ekonomiyi yazma nedenini özetliyor... "Milli gelirin yüzde 55’ini nüfusumuzun yüzde 20’sinin aldığını ve geri kalan yüzde 45’ini de nüfusun yüzde 80’inin paylaştığını biliyorsunuz. Ben de yıllardır o yüzde 20 nüfusun içindeyim. Bu beni "Haksız kazanç" kavramını araştırmaya iteledi ve gördüm ki çarpıklığın nedeni sistemden geliyor." "Muhammed Yunus’un uygulaması "Ahiliğin" ufaltılmış ve sadece bir bölümünü kapsayan bir uygulamadır" diyen Tunçata, Osmanlı’nın 650 yıllık hükümranlığının temelinde de ahilik uygulaması olduğunu söylüyor. Ekonomik bir model olarak "ahilik" Tunçata’nın kitabında "Önceliği ilk olarak bireye, sonra topluma ve en sonunda da devlete veren toplumsal düzene denir" veya "İnancın bilimle pekişmesi, marifetle şekillenmesi" diye tanımlanıyor. syilmaz@milliyet.com.tr  
|
 Taha AKYOL
|
| Kürtler ve Araplar
|
| Melih AŞIK
|
| Irak güvenli mi?
|
| Fikret BİLA
|
| Türkiye İran Suriye
|
| Hasan CEMAL
|
| Güven: Kaybetmek kolay, kazanmak çok güç!
|
| Güneri CIVAOĞLU
|
| Tribün çökerse
|
| Can DÜNDAR
|
| Saddam’ı alkışlayan Cimbomlu
|
| Abbas GÜÇLÜ
|
| 8 yılın sonu mu geliyor?
|
| Hurşit GÜNEŞ
|
| Kürtler
|
| Sami KOHEN
|
| Ne şiş yansın, ne kebap!
|
| Mehmet Y. YILMAZ
|
| ‘Kişiye özel’ kanun çıkarıldığına inanmak istemiyorum
|
| Derya SAZAK
|
| Kürtlerin geleceği
|
| Meral TAMER
|
| Bu mektupların muhatabı AKP hükümetidir
|
| Güngör URAS
|
| Eş dost vergisi için "özel af"
|
| Serpil YILMAZ
|
| Yoksulluğa baş kaldıran bir zengin!
|
|
| M. Ali BİRAND
|
| Kıbrıs'ı ancak Erdoğan-Simitis çözer
|