 |
 |
 İRANLI Kürt lider merhum Abdurrahman Qasımlu, "İran Kürdistanı" adlı kitabında, Kürtlerin tarihen dağ göçebesi olduğunu, dağlarda kimliklerini ve göçebe aşiret sistemlerini kolay koruduklarını ama bu soyutlanma yüzünden sosyal bakımdan gelişemediklerini anlatır. Tarihte köklü devlet kuramamaları da bundandır. Tarihçi Claude Cahen "Anadolu'da Türkler" adlı kitabında Türklerin tarihen bozkır göçebesi olduğunu, bu sebeple çok yaygın coğrafyalarda teşkilatlı hareket ettiklerini, şehir hayatına daha kolay geçtiklerini anlatır. Devletler kurmaları da bundandır. Birinin dağ, ötekinin bozkır karakterli olması çatışmalarını önlemiş, işbirliği yapmaları kolay olmuştur tarih boyunca... Ziya Gökalp de Türklerin ve Kürtlerin birbirine kolay dönüştüğünü ama "çöl" karakterine ikisinin de yabancı olması yüzünden Ortadoğu Araplarıyla kaynaşamadıklarını anlatır. İşte bugünkü Irak! *** KÜRDİSTAN tabirini ilk defa Selçuklu devleti kullandı. İran'ın doğusundaki geniş dağlık bölgeyi ifade ediyordu. Kürtlerin orijinal 'anavatan'ı orasıdır. Sonra İslamın dindaşlık coğrafyasında asırlarca kavimler iç içe geçti. Selahaddin Eyyübi'nin ordusu ağırlıklı olarak Türk - Kürt karması idi. Türkler Anadolu'ya gelmeden önce Van Gölü'nün kuzeyi Ermeni diyarıydı. Yine Cahen'e göre, Türklerin Anadolu'yu İslamlaştırması sürecinde Kürtler de Oğuz dindaşlarıyla birlikte Fırat'ın doğusundaki platolara yayıldılar. Daha ötesi, yani İç Anadolu bozkırları ve Ege ovaları Türkmenleri cezbettiği kadar Kürtlere çekici gelmemişti. Graham Fuller, hatta John Bulloc gibi Türkiye karşıtı yazarlar bile, Kürtlerin hiçbir ülkede Türkiye'deki kadar entegre olmadığını, Kürtlerle Türklerin büyük ölçüde iç içe geçtiğini belirtirler. Bunun kökleri kısaca özetliğim bu tarihi süreçtir. Hele de 1950'de başlayıp 80'lerde hızlanan şehirleşme ve yatay sosyal hareketlilik Türk ve Kürtleri temelli entegre etmiştir. *** TÜRKİYE gibi bir imparatorluğun çocuklarının bu kadar iç içe geçtiği bir ülkede, iç sınırlar çizmek artık kesinlikle imkansızdır. Dolayısıyla Türkiye'de Kürt meselesini 'ayrı bir halk' meselesi değil, sırf demokrasi meselesi olarak görmek gerekir. Kaldı ki, bir "millet" olmak için aynı etnik kimliğe sahip olmak gerekmez. Ortak tarih ve sosyo ekonomik entegrasyon, ülke ve vatandaşlık kavramları etnik farklardan daha önemlidir. Ben kendimi Diyarbakır'da hiç yabancı hissetmem, ama Taşkent'te öyle mi? Türkiye Kürtleri de kendilerini İzmir'de yabancı hissetmez, ama Dohuk'ta öyle mi? Demek ki etnisiteden önemli bir şeyler var. Barzani ve Talabani niye birleşemiyor? Talabani'nin Kerkük'ü ele geçirmesinden korkan Barzani Türkiye'den yardım istemedi mi?! David McDowal, "The Kurds" adlı eserinde, Barzani'nin Kırmanç, Talabani'nin Sorani olduğunu, bu iki lehçenin birbiriyle anlaşamadığını, kavganın parti kavgası değil, iki ayrı alt etnik kimliğin kavgası olduğunu anlatır. (Sf. 385 vd.) Netice: Elbette 'etnik kimlik' önemli ama, ülke, vatandaşlık, tarihi beraberlik, sosyolojik entegrasyon, müşterek kader gibi kavramlar daha önemli... Irak Irak'tır; Türkiye de Türkiye! Elbette realist olarak Türkiye'nin yararına olan 70 milyonun yararınadır. Ben Irak'taki her olaya bu açıdan bakıyorum. t.akyol@milliyet.com.tr  
|
 Taha AKYOL
|
| Kürtler ve Türkler
|
| Çetin ALTAN
|
| Eski bir özeleştiri "Ne utanmaz köpekleriz"...
|
| Melih AŞIK
|
| Yağma kanunu
|
| Fikret BİLA
|
| Güven sorunu
|
| Hasan CEMAL
|
| Kürtlerle, Amerika'yla, Avrupa'yla çatışmak mı?
|
| Güneri CIVAOĞLU
|
| Çölde çay zamanı
|
| Can DÜNDAR
|
| 17. katta 17 saniye
|
| Abbas GÜÇLÜ
|
| Savaşın mağdur ettiği çocuklar
|
| Sami KOHEN
|
| Pandora'nın kutusu açılıyor mu?
|
| Mehmet Y. YILMAZ
|
| Acımasız olduğu kadar zevksizdi de...
|
| Meliha OKUR
|
| Akaryakıt bayileri 'eylem' hazırlığında
|
| Hasan PULUR
|
| "Allahlık" değil "ahretlik" CHP!...
|
| Derya SAZAK
|
| Böyle mi olacaktı?
|
| Meral TAMER
|
| Faik Öztrak tabii ki gidecekti
|
| Tamer HEPER
|
| Kapkaç cezası ağırlaşmadı
|
| Güngör URAS
|
| Yoksullukla mücadelede kooperatifler
|
|
| M. Ali BİRAND
|
| Türkiye doğru olanı yaptı
|