|


Akaryakıt bayileri 'eylem' hazırlığında
Türkiye'de 12 bin akaryakıt bayii var. Bayiler son günlerde çok heyecanlı. Toplantı üzerine toplantı yapıyorlar. Nedeni; Türkiye'nin uyguladığı Otomatik Fiyatlandırma Merkezi (OFM) uygulamasını protesto etmek. Bunun için eylem yapmanın yollarını arıyorlar.
Zarar ettiklerini, tüketicinin kandırıldığını düşünüyorlar, uygulama kalksın istiyorlar.
Peki; Otomatik Fiyatlandırma Mekanizması (OFM) denilen sistem neyin nesi? Kim uyguluyor? Uygulayan tek ülke; Türkiye, 1 Temmuz 1998 yılında uygulamaya geçti. Uygulamaya geçerken dönemin Başbakanı Mesut Yılmaz; "sektöre disiplin getirecek liberal bir sistem" diyerek müjdeyi vermişti. OFM; özünde fiyatların Enerji Bakanlığı tarafından belirlendiği bir uygulama, fiyatlara narh konulan bir sistem. Sistem 5 yıldır çalışıyor. Tüketici, ÖFM'nin nimetinden yararlanamıyor. Örnek verelim; 1998 yılında 1 litre benzin 198 bin liraydı. Akaryakıt satanların geliri yüzde 11 civarındaydı. Bugün 1 litre benzin 1 milyon 800 bin lira. Akaryakıt satanların geliri yüzde 4'lere düşmüş durumda. Bayiler zarar yazıyor. Enerji Bakanlığı, bu sistemi kendi lehine kullanıp, vatandaşın cebinden parayı almaya devam ediyor. Maliye Bakanlığı ise yıl sonunda tam 14.5 katrilyon vergi geliri bekliyor.
Masrafları bakanlık belirliyor
Diyeceksiniz ki: "yahu bu iş neyin nesi?"
İnanın her şey çok basit.
Biliyorsunuz; dünyada her gün petrol borsalarında benzinin, motorinin fiyatı belirleniyor. Bizim OFM diye baz aldığımız yer, İtalya Borsası ya da Akdeniz Borsası. Her gün akşam burada yayımlayan benzin, motorin fiyatlarını baz alıyoruz. Gerisi Enerji Bakanlığı'na ait. Günlük kur, ÖTV ve KDV, nakliye ve diğer masrafları bakanlık belirliyor.
Hal böyle olunca ÖTV ve KDV işin püf noktası oluyor. Bakın iki günde sistem nasıl çalışmış:
Ürün olarak indirim yapılan motorini alalım.
Akdeniz Borsası'nda motorinin tonu perşembe günü 298 dolar. Litresi 430 bin lira. Vergi 694 bin lira. Cuma günü motorinin borsada tonu 227 dolar. Litresi 327 bin lira. Vergi 737 bin lira. Kısacası bir günde vergi yüzde 6 artmış.
Bu vergi neyin nesi? Ancak bu işten kim yararlanıyor derseniz yanıt belli; Tüpraş. Özelleştirme aşamasında olan Tüpraş'ın bu rantı ortada iken Enerji Bakanlığı ya da AKP iktidarı bu uygulamayı sizce kaldırır mı?
melihao@cnnturk.com.tr
|
|

|