20 Nisan 2003 Pazar
 
 
 BİZE ULAŞIN | ARŞiV | KÜNYE | HABER İNDEKSİ |  SIK KULLANILANLARA EKLE |  AÇILIŞ SAYFASI YAP  
  ·  SON DAKİKA       
  ·  ANA SAYFA    
  ·  GÜNCEL         
  ·  SİYASET         
  ·  EKONOMİ         
  ·  YAZARLAR         
  ·  SPOR         
  ·  DÜNYA         
  ·  YAŞAM         
  ·  MAGAZİN         
  ·  SAĞLIK         
  ·  KADIN & MODA         
  ·  ASTROLOJİ         
  ·  OTOMOBİL         
  ·  ÇİZERLER         
  ·  BİLİM & TEKNİK         
  ·  TV'DE BUGÜN         
  ·  İŞ YAŞAMI         
  ·  OMBUDSMAN         
  ·  HAVA DURUMU         
  ·  CUMARTESİ         
  ·  PAZAR         
  ·  KÜLTÜR & SANAT   
  ·  SERİ İLAN         



Gazeteci ve 'Kürtler'

     1930 öncesi yıllar... Kürtçe her kelime başına para cezası... Prof. Baskın Oran, "Kasaba pazarında yumurta satan köylüler, bir cümle Kürtçe...
     Konuşsalar, neredeyse sepetteki yumurtaların ederi kadar para cezası ödüyorlardı" diyor...
     Hasan Cemal, KÜRTLER adlı kitabını o dönemde yayımlasaydı ve içinde geçen "Kürt" sözcükleri, kitabının satışı kadar tekrar edilmiş olsaydı, herhalde servet ödemek zorunda kalırdı.
     Hasan yıllarca gizli tutulan Şark (Doğu) Islahat Planı ile Kürtçenin kullanılmasının yasaklandığını anlatıyor. Planın 41. maddesinde belirtilen coğrafya içindeki "hükümet ve belediye daireleriyle, okul ve çarşı pazarda Türkçe dışında dil kullananların cezalandırılacağı" yolundaki hükmü yansıtıyor.
     Bu bir göstergedir.
     "Kuzey Irak'ta Kürt oluşumuna kaygılar, aslında oraya mı yoksa içimize mi dönük güven eksikliği?"
     Yasaklar politikasının bilinçaltı izleri mi?
     
Demokrasi dili
     Daha Cumhuriyet'in başlarında, açık - kapalı hava toplantılarında her türlü ilişkide herkesin kendi dilini konuşabileceği öngörülmüştü...
     Siyasi konuşmalar da bu kapsamdaydı.
     1981'de ince ayarlı bir yasa çıktı.
     "Türkçeden başka dilin kullanılması yasaktır. Ancak Türkiye'nin resmen tanıdığı ülkelerin 1. dili kullanılabilir."
     Bu ne demek?
     Cevap: "Kürtçe yasaktır"ın uzun anlatımı.
     "Çünkü Irak, Türkiye'nin resmen tanıdığı ülkedir. 1. dili Arapçadır. Kürtçe ise devletin 2. dilidir."
     Kürtçe isim yasağı... Kürtçe kitap, gazete, şarkı, radyo - TV yasakları, artık perakende yasal düzenlemelerle kalkmakta olan ama yıllarca duygu katmanlarına kök salmış uygulamalar.
     
İkinci bahar
     Prof. Baskın Oran'a göre Cumhuriyet'in ilk yıllarında Atatürk'ün devrimleri, yukarıdan aşağıya yapmasını andıran bir süreç yaşıyoruz.
     Bu kez de AB'ye uyum kriterleri ve yasalarıyla, yıllardır paslanmış düzenin en eski tortularıyla kaynaşmış uygulamalar, cımbızla çekilip tek tek ayıklanmakta.
     Örneğin...
     Cımbızın ucundaki "seçimlerde Türkçeden başka dillerin kullanılma yasağı..."
     Dokunulmazlığı olan putları AB uyum yasaları kırıyor.
     Batının demokrasi kültürüne yönelen ikinci devrimler dizisi mi?
     Bu yolculuk Türkiye'yi AB'ye tam üye yapar mı?
     Bunlar ayrıca tartışılacak sorular.
     Ancak...
     "Türkiye'nin çağdaş uygarlık iddiasının gereğidir" diyemez miyiz?
     
İki buçuk sultan
     Sınırların kalkmakta olduğu Avrupa coğrafyasında, bilgi toplumu, insan hakları, ekonomi ve demokraside çağdaşlıkla bütünleşmek önemli.
     Batı'nın yaşam kalite standartlarını benimseyen Türkiye'nin doğu sınırlarında, Kürt kökenli yurttaşlarımızla, Kuzey Irak Kürtleri arasında bir eşik oluşmalı.
     Demokrasi, ekonomik düzey, insan hakları, Anayasal yurttaşlık...
     Bu eşik yükseldikçe "Kuzey Irak'ta ne oluşum var?" kaygıları inişe geçer.
     Hasan Cemal'in KÜRTLER'ini okurken bu düşüncelerin - kendimce - bazı kanıtlarını buldum.
     Kitapta ayrıca gazetecilik açısından onlarca manşet var...
     "Şemdin Sakık'ın erken tutuklandığı, yoksa Apo'ya karşı bir başka örgüt kurmakta olduğu... Talabani'nin - Kerkük petrolleri ile birlikte, bizi de alın... Federasyon olalım - önerisinin, Ankara'da Dışişleri tarafından geri çevrilişi" gibi...
     Gazetecinin yazdığı kitap bir başka keyifli okunuyor.
     
     
     
     
     
     g.civaoglu@milliyet.com.tr
     







Çetin ALTAN
"Yürü yavrum yürüüü, yürüteyim seni"...

Melih AŞIK
Haldun Ertem...

Fikret BİLA
Meis'te zirve, Kaş'ta yemek

Hasan CEMAL
Kitaplı düşünmek!

Güneri CIVAOĞLU
Gazeteci ve 'Kürtler'

Can DÜNDAR
Bir düş kazası

Abbas GÜÇLÜ
Kitaptan neden kaçıyoruz?

Mehmet Y. YILMAZ
Evliliği sonsuza kadar sürdürmenin sırları

Hasan PULUR
Kürtler, Hasan Cemal ve Özal...

Derya SAZAK
Çalınan tarih

Meral TAMER
Genç Arılar'ın tercihi Uzan ve Gül

Ece TEMELKURAN
Sabah Şefkati Kulübü

Tamer HEPER
Gecikmişsiniz

Osman ULAGAY
İyimserlik balonuna IMF iğne batırdı

Güngör URAS
Bodrum antik tiyatrosu onarıldı

Serpil YILMAZ
"Bize bu ülkede muhtar olmayı çok görenler var"