 |
 |
 MEHMET YALÇINmyalcin@turk.net Kuvvetli bir yemek yediniz... Birbiri ardına ağır lezzetler midenizi biraz yordu. Laf aramızda, birkaç çeşit de içki içerek, ipin ucunu biraz kaçırdınız. Ve sofranın sonuna doğru midenizde bir yangın hatta bir isyan hissediyorsunuz. Kolayı var! Uygun bir hazmettiriciden ya da alafranga deyimle söylersek "dijestiföten yudumlayarak, midenizi rahatlatabilirsiniz. Dijestif deyince, genellikle önce akla konyak, armanyak, calvados gibi brendiler gelir. Gerçekten de bunlar yemeğin finalinde zevkle yudumlanır, damakta da çok güzel bir tat bırakırlar. Ama amacınız bir yemek sonrası keyfi yapmaktan çok, midenizi rahatlatmak, yediklerinizi bastırmaksa, o zaman bir acı içki ya da yine alafranga deyimle "bitter", tam da istediğinizi gerçekleştirecek şey... Acı içkiler ya da acıları biber acısından çok, kinin burukluğuna yakın olduğu için belki daha doğru olacak bir deyimle buruk içkiler, aslında daha çok Ortaçağ manastırlarında, içkiden çok şifalı iksir niyetine yapılmış içkiler. Bol vakti olan papazlar, manastırların etrafındaki yabani bitkileri, otları ve kökleri kullanarak bu tip içkiler yaparlarmış. Bunlarda alkol kullanılmasının sebebi de, içki olarak içilmesinin arzulanmasından çok, alkolün bitki özleri için koruyucu bir görev yapmasını sağlamakmış. Manastırlar, çok uzun yıllar reçeteleri kendilerinde gizli bu iksirleri satarak gelir sağlamışlar. Günümüzde de manastırların yaptığı acı içkiler hayli revaçta. Ama bunlar küçük üretimler olduklarından, daha çok yörelerinde bulunuyorlar. Bir de İtalyanların "Amaro"ları, İsviçrelilerin "Underbergöleri, Almanların "Jagermeisteröları gibi milli acı içkiler var. Buruk ama tatlı Bunlardan Almanların en ünlü acı içkisi olan Jagermeister, geçtiğimiz günlerde Türkiye’ye de getirtildi. Litrelik şişede satılan bu Alman bitter’ı, yüksek alkol oranı ve yoğun kıvamıyla, bir küçük kadehte insanı doyuran bir içki. Bazı diğer bitter’lar kadar acı değil, acılığı kırması için hayli şeker kullanılmış. Karamel çağrışımlı bir tadı da var. Damaktaki yoğunluğu, hayli etkileyici. Jagermeister’ı yemekten sonra küçük bir kadehle yudumlayarak hazmı kolaylaştırabileceğiniz gibi, yemeklerden önce de buz ve sodayla karıştırarak aperitif olarak içebiliyorsunuz. Viskiler, konyaklar, votkalar, cinler, romlar, likörler derken; Avrupa içki kültürünün en önemli içki türlerinden acı içkilerin ünlü bir temsilcisi de ülkemize geldi. Bu gibi içkiler bile gelirken yabancı şarapların onca talebe rağmen hâlâ getirtilmemesi de, tam Türkiye’ye özgü bir tuhaflık... n
|
 Ahmet Turhan Altıner
|
| Ali Rıza Kardüz
|
| İlber Ortaylı
|
| Ülkü Tamer
|
| Yasemin Çongar
|
