MİLLİYET İNTERNET

		13 Haziran 2003 Cuma

BİZE ULAŞIN | ARŞiV | KÜNYE | HABER İNDEKSİ |

SIK KULLANILANLARA EKLE |

AÇILIŞ SAYFASI YAP

· GÜNCEL

İran'ın falına baktık
Şiiler, "İran yıkılır, İslam dirilir" diyor. Aydınlar, "İranlılar ülkesini bırakmaz" diye ısrar ediyor. İran'ın falını açmaktan başka çare kalmıyor

     HEDEFTEKİ ÜLKE İRAN - 3

     ECE TEMELKURAN Tahran

     Tahran, Ankara ise Kum da Konya! Yol Kum'a yaklaştıkça her küçük tepede kireçle yazılmış yazılar: "Asker milletin umududur", "İran kahramanların vatanıdır", "Kıyamette ilk soru namazdır". Çoğunluğu Şii olan, üstelik dinin hayat, hayatın da din olduğunu düşünenlerin yönetimde olduğu bir ülkenin manevi merkezi burası. İslam Devrimi'nin başlangıç şehri ve şimdi Irak'a da etki eden Şia'nın en önemli isimlerinin şehri. Bu isimlerden biri de İslami İlimler Merkezi Müdürü Arafi Bey. İran'daki medreselerin bağlı olduğu medresede binlerce öğrenci arasında 20'si kadın olmak üzere 150 Türkiyeli öğrenci de var. Arafi Bey'e soruyoruz. ABD İran'a kastederse buradaki inanç ve insan gücü yetecek mi? "İnsan gücü ve mantık birleşecek. İran devleti yıkılabilir. İslam yeniden dirilir." Kum'dakiler sorulara böyle cevap veriyorlar; öncelik devlet değil de İslamın varlığı gibi. Mehdi'nin geleceğine inandıkları için geleceğe "iyimser" bakıyorlar.

     MEHDİ EMİNEM!..
     Ama Tahran sokaklarında mehdi inancının her yerde aynı güçte olmadığını görmek mümkün. Duvar yazıları arasında "Panasonic, Samsung, English" gibi tuhaf özlemlerin ifadesi olan sözcüklerin yanı sıra bir yazı dikkat çekiyor: "Mehdi Eminem!" İran News gazetesinin sahibi ve genel yayın yönetmeni Muhammed Sultanifar ile gençler ve İran üzerine konuşuyoruz. Gülistan Alışveriş Merkezi'nde sohbet eden gençlerin polisin uyarısı üzerine dağılıverdiklerini anlatıyorum: "Gençlerin itirazsız dağılmaları ürkütücü ve üzücü. Ama polisler de kraldan çok kralcı. Zaten bu toplum Papa'dan daha Katoliktir. Polis olmayan kişiler bile münferit olarak polis gibi davranabilir."

     İKİ EŞLİ YÖNETMEN
     Peki bu baskılar ülkelerini savunmakta zaafa düşmelerine sebep olur mu? "İran halkının çözülmesi çok zordur. Emin olun dış bir güç geldiğinde İran birleşir. ABD bunu bildiği için başka yollar deniyor. İran'ı petrolle ilgili bir ambargo güçten düşürebilir ancak." Peki bir cümle söylese İran'ı anlatan: "İran halkı neyi istemediğini iyi bilen ama ne istediğini hiç bilmeyen bir halktır." İki karısı da ressam olan ünlü yönetmen Khrosrow Sinai, bu cümleyi şöyle tamamlıyor: "Öyleler ve tarih boyunca da öyleydiler!" Ancak ABD'nin veya Batı'nın İran ile ilgili tahayyülüne felsefi bir açıklama getiriyor Sinai: "Bu ülkenin hassas dengeleri var. Bu dengeler üzerinden değişiyor. Batılılar her şeyin hemen olmasını istiyor. Oysa binlerce yıldır yerinde duran bir toplumun zaman algısı daha farklıdır ve her şeyin hemen olması gerekmez." Sinai, söz iki karısına gelince diyor ki: "Bunun İslamla ilgisi yok. Batı'da da sanatçılar birlikte yaşarlar."

     VE İRAN'IN FALI...
     Fransız lokantasının işletmecisi, Cambridge mezunu Bayan Behbahani, "Gençler rejimle mücadele ediyor" diyor ama lokantasına "Hicapsız girilmez" logosu asıyor. İranlı şarkıcı Susan Deyhim'i sorunca biri seviniyor, diğeri "Onu Los Angeles'tan sor!" diye bağırıyor. Çocuklar niyet çektiriyor. İran için niyetleniyoruz: "Dostlarla konuş ve zenginlerin senden daha iyi yaşadığını düşünme!"

ABD buraya gelmesin!..     Rejimin dağda taşta, apartman duvarlarında kendi propagandasını yapması, belki de rejimin o kadar da insanların içine sinmediğinin bir göstergesi olarak okunabilir. Diğer yandan rejimden en çok şikâyet edenler bile sıra ABD tehdidine geldiği zaman ülkesini savunuyor. Yine halkın önemli isteklerinden biri de Batı ile ilişkilerin iyileştirilmesi. Diplomatlar ABD'ye bugünlerde "Gelin beraber nükleer çalışma yapalım" dese de yıllardır anti Amerikan propagandayla yaşayan halkı bu yeni söyleme ikna etmek biraz güç. İran, nükleer silahlar üzerinden başlatılan bir gerilime çözüm arıyor.