MİLLİYET İNTERNET

		22 Temmuz 2003 Salı

BİZE ULAŞIN | ARŞiV | KÜNYE | HABER İNDEKSİ |

SIK KULLANILANLARA EKLE |

AÇILIŞ SAYFASI YAP

· YAZARLAR

    MGK GENEL SEKRETERLİĞİ ASKERİ DENETİM ORGANI

    Milli Güvenlik Kurulu (MGK) ile Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği daima birbirine karıştırılmıştır.
    MGK, ayda bir defa Cumhurbaşkanının başkanlığında, bir yanda Başbakan, ilgili Bakan ve bürokratların, öte yanda Genel Kurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanlarının (Kuvvet Komutanı olmamasına rağmen Jandarma Komutanı da dahil) katılımıyla toplanan kuruldur.
    Ertuğrul Özkök'ün, eski Sovyetler Birliği politbüro toplantılarına benzettiği bir görüntü veren bu kurul, ilk önce 27 Mayıs ihtilalinden sonra oluşturuldu. Amaç, Askerlerle Siyasi hükümet arasındaki diyaloğu sağlamaktı. Ancak yıllar geçkitçe, 1 darbe denemesi (12 Mart) ve 1 yeni müdahele (12 Eylül 80) üzerine şekilde değiştirdi.
    1983'te, 12 Eylül Askeri yönetimi, Siyaseti kontrol altında tutabilmek için MGK Genel Sekreterliğinin görev ve yetkilerini değiştiren bir yasa çıkarttı. Eskiden, MGK'nın Sekreteryasını yapan orta boy bir organ vardı. Yeni kurulan ise, özellikle 1990'lı yıllarda büyüdükçe büyüdü.
    Sonunda, yüzlerce sivil-asker uzman çalıştıran, ayrılmış çeşitli komisyonları (veya çalışma grupları) olan, son derece geniş görev ve yetkileri bulunan bir icracı organa dönüştü.
    "Türkiye'nin yönetimi sadece sivil hükümetlere bırakılamaz" düşüncesiyle hareket edildiği açıkça ortaya çıktı.
    Aslında MGK Genel Sekreterliği kuruluşunda Başbakana bağlı, Başbakanın Güvenlik konularındaki sekreterya hizmetlerini yapmak üzere düşünülmüştü. Ancak zaman içinde, Askerin Sivil hükümetleri denetim altında tuttukları, yönetime katılmalarını sağlayan bir mekanizmaya dönüştü.
    Başka ülkelerde de aynı tip kurumlar var. Ancak hiçbirinin böylesine geniş yetkileri yok. Hiçbiri birer "danışma" görevinin ötesine geçmiyor. Bizdeki uygulama ise tam bir icracı... AB normlarına uyum sağlayabilmek bir yana, değişen Türkiye'nin gereksinimlerini karşılayabilmek için, bu yetki ve görevler değiştiriliyor.
    Yandaki yazıda, belkide ilk defe Genel Sekreterliğin tam metin yetki ve görevlerini bulacaksınız. Okuyun ve bugün için artık böylesine geniş yetkilere gereksinme var mı, bu görev ve yetkiler demokrasi ile bağdaşır mı, kararınızı siz verin. Eğer "evet, ihtiyaç var" diyorsanız, o zaman Askeri davet edelim bizi yönetsin. Seçime filan da gerek kalmasın.
    Ancak madalyonun bir de öbür yanı var.
    Bu yetkiler değiştikten sonra boşlukta doğmamalı.
    Bu görevleri Başbakanlık yerine getirmelidir.
    Siyasi iktidarın denetiminden sorumluluğu da hem bizler, hem de Sivil Toplum Örgütleri yüklenmelidir. Askere bu yükü vermemeliyiz. İşler bozulunca da "Komutan neredesin" demek yerine, biz ayağa kalkmalıyız.
    Demokrasiyi ancak bu şekilde yaşatabiliriz.

    * * *

    MGK GENEL SEKRETERLİĞİ'NİN DEĞİŞECEK GÖREV VE YETKİLERİ    Madde 9- Kararların Dağıtım ve Takibi (Kaldırılıyor)
    Milli Güvenlik Kurulu kararlarıyla ilgili Bakanlar Kurulu kararlarının dağıtımı Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği tarafından yapılır...
    Bu kararlara ilişkin uygulamalar Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği tarafından takip edilerek sonuçları hakkında Başbakana, Cumhurbaşkanına ve Milli Güvenilik Kuruluna belli süreler içinde bilgi verilir.
    Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği ayrıca Bakanlar Kurulu kararı haline getirilemeyen Milli Güvenilik Kurulu kararları ile bu kararlara ilişkin gelişmeler hakkında da Cumhurbaşkanına, Başbakana ve Milli Güvenlik Kuruluna bilgi verir.

    Madde 13- Genel Sekreterliğin Görevleri : ( Bu madde tümüyle kalkıyor ve yerine "Genel Sekreterlik, MGK'nın sekreteryası görevini yürütür. MGK tarafından ve yasalarla verilen diğer görevleri yerine getirir"cümlesi giriyor.
    a. Milli Güvenlik Kurulu'nun 4 üncü maddede sayılan görevleriyle ilgili olarak; gerekli her türlü çalışma, araştırma, inceleme ve değerlendirmeleri yapar, bunların sonuçlarını teklifleri ile birlikte Cumhurbaşkanı, Başbakan ve Milli Güvenlik Kuruluna sunar.
    b. Milli Güvenlik Kurulu kararlarının hazırlanmasında ve bu kararlara ilişkin Bakanlar Kurulu kararlarının uygulanmasında bakanlıklar ve ilgili kurum ve kuruluşlarla müşterek çalışmalar yapar, uygulamaları takip ve kontrol eder, düzenleyici, yönlendirici ve koordine edici işbirliğinde bulunur.
    c. Milli Güvenlik Kurulunun sekreterlik hizmetlerini yürütür.
    d. Bakanlar Kurulunun milli güvenliğin sağlanması sorumluluğuna ilişkin olarak; Devletin savunma siyaseti dışında milli güvenlik siyasetinin tayin, tespit, uygulama ve gerektiğinde düzeltme ve değiştirme görevlerini doğrudan veya bakanlık kurum ve kuruluşlarla da yapılacak müşterek çalışmalarla araştırır, inceler, planlar hazırlar ve bu konudaki uygulamaları takip ve koordine eder, yönlendirir, sonuçları değerlendirir.
    e. Milli Güvenlik Kurulu kararları ile bunlara ilişkin Bakanlar Kurulu kararları doğrultusunda, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (d) ve (e) bentlerinde belirtilen konularda gerekli olan hizmet ve faaliyetleri planlar, yürütür ve ilgili bakanlık, kamu ve özel kurum ve kuruluşlardaki bu konulara ilişkin uygulamaları takip ve kontrol eder, yönlendirir ve koordine eder.
    f. Silahlı Kuvvetler görev alanı dışında kalan topyekün savunma hizmetlerini koordine eder ve bu konudaki düzenlemeleri takip eder. Bu hizmetlerle ilgili plan ve esasların tespiti, düzeltilmeleri ve değişiklik işlemlerini yürütür. Bu esaslara göre, bakanlık kurum ve kuruluşların yapacakları planların gerçekleşmesini ve uygulamalarını temin ve takip eder. Milletlerarası antlaşma ve anlaşmalar gereğince aynı konu ile ilgili hizmetleri yerine getirir ve getirilmesini sağlar. Olağan hal ve savaş, savaşı gerektiren ve savaş sonrası hallerde topyekün savunma, sivil hizmetleri yönünden kamu ve özel kuruluşlara düşecek görev ve yükümlülüklere ait kanuni ve idari tedbirleri tespit ederek gerçekleşmesi için faaliyette bulunur.
    g. Şiddet olaylarının yaygınlaşması ve kamu düzeninin ciddi şekilde bozulması sebepleriyle ilan edilen olaganüstü halde alınacak tedbir yapılacak iş ve işlemlerin tespit çalışmalarını yapar, uygulamada işbirliğinin sağlanması için gerekli tedbirleri tespit eder ve bu konudaki tekliflerini Başbakana sunar.
    h. Milli güvenlik siyasetinin öngördüğü tedbirlerin alınması ve hizmetlerin yürütülmesi ile topluma yönelik hizmetler ve topyekün savunma sivil hizmetlerinin gerektirdiği mali, ekonomik, sosyal ve diğer tedbirlerin kalkınma plan ve programlarında yer alması, yıllık bütçelerde bunlar için ödenek ayrılması konularında Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ile işbirliği ve koordinasyonda bulunur.
    i. Cumhurbaşkanı, Başbakan ve Milli Güvenlik Kurulunca ve kanunlarla verilen diğer görevleri yürütür.

    Madde 14- Genel Sekreterliğin Yetkileri (Kaldırılıyor)
    Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği, 13 üncü maddede belirtilen görevlerin yerine getirilmesinde, takip ve kontrol edilmesinde, yönlendirilmesinde, koordine edilmesinde ve denetlenmesinde verilen direktifler çerçevesinde Cumhurbaşkanı, Başbakan ve Milli Güvenlik Kurulu adına yetkilidir.

    Madde 19- Bilgi ve belgeler (kaldırılıyor)
    Bakanlıklar kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişileri Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğine gerekli olan açık ve her derecede gizli bilgi ve belgeleri sürekli veya istenildiğinde vermek zorundadırlar.

    NOT: Ayrıca, yine 1983'te çıkarılmış ve GİZLİ tutulan bir de yönetmelik bulunmaktadır. Yapılan değişiklikle, bu GİZLİ yönetmelikte iptal olmakta ve yeni bir yönetmelik çıkarılacağı belirtilmekte.

    (Bu yazı, Posta Gazetesinde ve aynı gün Hürriyet Gazetesinin tüm dış yayınlarında, Hürriyet internet sitesinde (www.hurriyetim.com.tr) Milliyet internet sitesinde (www.milliyet.com.tr) ve Daily News ekibi tarafından tercüme edildikten sonra hem ana gazetede, hem de Daily News internet sitesinde (www.turkishdailynews.com.tr) yayınlanmaktadır. )

    mabirand@e-kolay.net