MİLLİYET İNTERNET

		24 Temmuz 2003 Perşembe

BİZE ULAŞIN | ARŞiV | KÜNYE | HABER İNDEKSİ |

SIK KULLANILANLARA EKLE |

AÇILIŞ SAYFASI YAP

· YAZARLAR

    Sandalyeli alafranga hela!

    Geçen mayıs ayının ilk yarısı. Irak gezisinin Musul durağında Amerikan işgal komutanlığına uğradık. Vilayet binasındaki komutanlıkta durumla ilgili brifing aldık.
    Bir ara tuvalete gittim.
    Komikti manzara:
    Alaturka tuvaletin üstünde kolluklu bir sandalye. Oturma yerinin ortası yusyuvarlak oyulmuş. Böylece alaturka hela Amerikan askerleri için alafranga hale getirilmiş...
    Gülme tuttu.
    Hayatımda ilk defa böyle bir tahta sandalyeli alafranga hela görüyordum. Küçük defterime, Amerikalıların Irak'taki zorluklarından birini simgeliyor diye not düşmüşüm.
    Amerika'nın Türkiye'den asker talebi deyince Musul'daki bu tuvaleti anımsadım.
    Amerikalılar için Irak'ta yaşamın hiç de kolay olmadığı gün geçtikçe daha iyi anlaşılıyor.
    Savaşı kazandılar.
    Ama barışı değil.
    Barış açısından tünelin ucundaki ışık gözükmedi. Saldırılarda her gün bir iki Amerikan askeri ölüyor.
    Güvenlik sağlanmış değil.
    Eski deyişle, kanun ve nizam hakimiyeti büyük sorun olmaya devam ediyor.
    Su ve elektrik hala dert.
    On gün önce iş başı yapan Irak Hükümet Konseyi çok önemli bir adım. Ama henüz nasıl bir varlık gösterebileceği belli değil.
    Kısacası:
    Amerika'nın Irak'ta kafası hala karışık ve derdi çok fazla... Türkiye'nin kapısını çalması işte bu yüzden.
    Bizden asker istiyorlar.
    Yoksa biz mi asker göndermeyi teklif ettik? Bu soru da geçerli. Çünkü nisan ve haziran aylarında Washington'a verdiğimiz iki adet listede de Türkiye'nin Irak'a asker gönderme önerisi yer alıyordu.
    Ama bu öneriler Süleymaniye Vakası öncesinde yapılmıştı. Ve anlaşılan o tarihlerde Amerika kendini bugünkü kadar sıkışmış hissetmiyordu. Bu nedenle de Türkiye'den asker isteme gereğini duymamıştı Bush yönetimi.
    Şimdi durum değişti.
    Amerika sıkıştı, ihtiyacı arttı.
    Ankara ne yapacak?
    Bazı eğilimler şöyle özetlenebilir:
    (1) Irak'a asker gönderilmesine asker sıcak bakıyor. Ancak bu kararı hükümete bırakacak. Gönderilsin diye kendini ortaya atması yakın ihtimal değil.
    (2) Hükümet kanadına gelince... Başbakan Erdoğan'ın soğuk baktığı söylenemez. Hatta asker gönderme kararını, kendi açısından bir güç gösterisi haline sokabileceğine dair işaretler var. Buna karşılık Dışişleri Bakanı Gül'ün daha ihtiyatlı bir tutum içinde olduğu söylenebilir.
    (3) NATO'dan herhangi bir karar çıkmazsa, asker gönderme kararının yeni bir tezkere halinde TBMM'den geçmesi şart.
    Geçebilir mi?
    CHP kesin karşı. AKP Grubu'nun rahatsızlığı sır değil. Süleymaniye Vakası sonrasında kamuoyundaki anti - Amerikan olumsuzluktan AKP milletvekillerinin etkilenmesi çok doğal.
    Şöyle söylenebilir:
    Hükümet bu kez yoğurdu üfleyerek yiyecek. Amerikan talebinin koşullarına bakacak. Türk askerinin hangi bölgeler için düşünüldüğünü değerlendirecek. Kendi isteklerine Washington'un vereceğini yanıtı görecek. Türkiye'nin Amerika'ya yapabileceği Birleşmiş Milletler ya da NATO kararına bağlı olarak asker gönderme tavsiyesine Washington'un tepkisine bakacak.
    Bütün bunlar zor ve zaman alıcı işler. Yani Amerika'nın Türkiye'den asker talebi çantada keklik bir olay değil.
    Üst düzeyde bir Dışişleri yetkilisiyle dün sohbet ederken şöyle dedi:
    "Birçok güçlük var. Özellikle 'çuval olayı' sonrasına denk geldiği için zamanlama da çok kötü. 1 Mart sonrasına kıyasla hava çok daha olumsuz. Birçok bakımdan ucu pis bir değnek! Amerikalılar da Irak'ta ne yapacaklarını hala tam göremiyorlar. Benim de ciddi endişelerim var Irak'a asker gönderme konusunda..."
    Yerinde bir değerlendirme.
    Bugünkü koşullarda Irak'a ha deyince asker göndermeden önce artıları eksileri oturup uzun uzadıya tartmak gerekiyor. Türk - Amerikan ilişkilerinin tamir edilmesi şart ama bunun makul çerçevesini de iyi düşünmek lazım.

    h.cemal@milliyet.com.tr