 |
 |
 Türkiye'de 1990'ların başından beri yatırımları bulunan yabancı sigara devleri, Tekel özelleştirmesinde yarışa çok kararlı girdiler. Tekel'in teklif zarfları 26 Eylül'de açılacak. Yabancı sigara pazarı lideri Philip Morris - Sabancı ortaklığı sessizliğini korurken, Japon Tabacco (JTI) "Biz alacağız" diyerek dikkatleri çekiyor. IMF'nin dayattığı Tütün Yasası'ndan sonra, yılda 2 milyar adet sigara üretimi yatırımı yapan British American Tabacco (BAT) da "Tekel'e talibimiz" açıklamasını yaptı. Tekel'den özelleştirme dosyası alan kuruluş sayısı 8 oldu. Bunlardan 5'inin Türkiye'de faaliyet gösteren yabancı sigara üreticileri oduğunu varsayıyoruz. Bugüne kadar ortaya çıkan tek somut bilgi, JTI"nin 1.6 milyar dolar teklif verebileceğini açıklaması. İhale öncesi fiyat niye açıklanır? Bu sorunun yanıtı tümüyle spekülasyon olur. Koç Topluluğu'nun yüzde 5, Sünel Tütüncük'ün yüzde 7.5 oranında ortak olduğu BAT Türkiye'nin Genel Müdürü Paul Helderman, "Emin olun yalnızca sizden saklamıyorum, kimseye fiyatımızı söylemeyeceğim" diyor. Cirosu 3 milyar Tekel çok çok önemli bir kurum. Türkiye'nin gayri safi milli hasılasının yüzde 2'sini karşılıyor ve yılda 3 milyar dolar ciro gerçekleştiriyor. 40 bin istihdam sağlıyor. Hükümetin Tekel'i 2 milyar doların altında fiyatlandırmadığı da konuşuluyor. Tekel'in önemi bugünkü piyasa değerinden geliyor, yarın pazar payına göre durum farklı olabilir. Tekel yüzde 100 pazar hakimiyeti olan tütün piyasasında, yabancıların piyasaya girmesiyle yüzde 65'lere geriledi. Bu gerileme yabancı sigara firmalarının lehine sürüyor. Bu arada tütüm tüketimi nüfus artış hızına parelel olarak yüzde 1.5 - 2 aralığında devam ediyor. Tekel özelleştirmede fiyatı gözeteceği kadar, belki de daha fazlasıyla Türk tütününü kollamalı. İSO 500 içinde geçen yıl 8. sırada olan, ancak bu yıl 9. sıraya düşen Tekel, tütün çiftçisinin geleceğini şekillendiriyor. Helderman'dan bu yönde sözler duyuyorum... "Yerli sigaraların kalitesini artırarak Türk tütününe yatırım yapacağız." Satılık tekeller Helderman, BAT'ın 60 yıldır global sigara üretimde kullanılmak üzere, Türkiye'den satın alınan tütün tutarının yılda 100 milyon dolara ulaştığını söylüyor. Türkiye'deki üretimlerinde de yerli tütün kullanma oranları, yüzde 15'ler düzeyinde. Tekel markalarının kalitesi artırıldığında ve yatırım yapıldığında Türk tütünü tüketimi artacak; aksi halde bugünkü seyrine takılıp aşağılara doğru gitmesi önlenemeyecek. Helderman kaliteden anlamamız gerekenin "standart ürün" olduğunu belirtiyor. Yoksa sağlıkla ilgili sıfır riske doğru bir adım henüz atılmış değil. 180 ülkede, 300 markası olan BAT'nin özelleştirme sicilinde yerel markaları güçlendirmek var. Macaristan'da Sofiana, Rusya'da Jawa özelleştirmeden sonra en çok satan markalar olmuş. Dünyanın ikinci büyük sigara üreticisi olan BAT, en son 2.3 milyar euroya İtalyan Tekel'i olan ETI'yi aldı. Tütün şirketleri özelleştirmesinde, önümüzde uluslararası örnek çok; Rusya'dan Çin'e; İtalya'dan Meksika'ya kadar. Hebsabı iyi yapmalıyız. syilmaz@milliyet.com.tr
|
 Çetin ALTAN |
| "Nah, işte şuraya yazıyorum..." |
| Melih AŞIK |
| Arif'in tarifi... |
| Fikret BİLA |
| Baykal: Müjdelik bir durum yok |
| Hasan CEMAL |
| Sus be, satılmış adam! |
| Güneri CIVAOĞLU |
| Kırmızı / yeşil |
| Abbas GÜÇLÜ |
| ÖSYM kafa karıştırıyor |
| Sami KOHEN |
| Bush laf dinler mi? |
| Mehmet Y. YILMAZ |
| Somut delil yoksa, siyasi rant vardır |
| Hasan PULUR |
| Necef'e verilecek şehidimiz yok... |
| Derya SAZAK |
| Kirli barış |
| Ece TEMELKURAN |
| Mutluluk travmaları |
| Güngör URAS |
| Koç ve Sabancı'da değişim |
| Serpil YILMAZ |
| "Türk tütününe yatırım yapacağız" |
 |
| M. Ali BİRAND |
| Yine tezkere havası esiyor... |