MİLLİYET İNTERNET

		09 Ağustos 2003 Cumartesi

BİZE ULAŞIN | ARŞiV | KÜNYE | HABER İNDEKSİ |

SIK KULLANILANLARA EKLE |

AÇILIŞ SAYFASI YAP

· SİYASET

Kıbrıs'ta tarihi adım
Türkiye, yıllardır süren ambargonun kaldırılması çağrısına yanıt alamadığı KKTC ile Gümrük Birliği Çerçeve Anlaşması imzaladı. Rumlar, AB'ye şikâyet etti...

    HABER MERKEZİ


    Türkiye, Kıbrıs'ta tarihi bir adım attı. Avrupa Birliği (AB) Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ni tam üyeliğe almak için geri sayım yaparken, Türkiye, yıllardır uygulanan ambargonun kaldırılması çağrısına olumlu yanıt alamadığı KKTC ile Gümrük Birliği Çerçeve Anlaşması (GB) imzaladı. KKTC Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş, anlaşmanın en geç yıl sonuna doğru yürürlüğe gireceğini belirtti.
    Girne'de sancılı bir sürecin ardından dün akşam imzalanan çerçeve anlaşma, iki ülke parlamentolarının onayına sunulacak. Türkiye'nin fiili durumu resmiyete döktüğü yorumları da yapılan anlaşma, AKP'nin "AB'ye karşı ilk önemli resti" olarak da görülüyor. Anlaşma, gelişmeyi "ilhak" olarak gören Güney Kıbrıs'ta büyük rahatsızlık yarattı. Henüz anlaşma imzalanmadan AB'ye şikâyette bulunan Rum yönetiminin, benzer bir girişimi Birleşmiş Milletler zemininde de yapması bekleniyor.

    Ambargoya by - pass
    Çerçeve anlaşmayla Türkiye ve KKTC, AB ve Rum Yönetimi açısından ortaya çıkan görüntü şöyle:

Türkiye, başta AB olmak üzere bütün dünyaya yaptığı "KKTC'ye uygulanan ambargoya son verilsin" çağrısına olumlu yanıt alamayınca, "öyleyse biz bütünleşme yolunda önemli bir adım atıyoruz" mesajı verdi.

Anlaşmayla, KKTC'ye Rum Kesimi ve dünyanın uyguladığı ambargo, Türkiye üzerinden by - pass edilmiş olacak. KKTC malları, Türkiye üzerinden dünyaya pazarlanabilecek.

İki ülke arasında mal, hizmet, sermaye akışı "resmen" serbest hale gelecek, gümrük duvarları sıfırlanacak, KKTC'deki fiyatlarda düşmeyle birlikte ekonomi canlanabilecek.
    Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener, çerçeve anlaşmayla KKTC ekonomisinin başta AB olmak üzere uluslararası ekonomik sisteme entegrasyonunun sağlanacağını vurguladı. KKTC Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş ile çerçeve anlaşmasına imza atan Şener, KKTC ekonomisinin AB ile entegrasyonu öncesindeki hazırlıklar açısından anlaşmanın büyük önem taşıdığını dile getirdi.

    AB: Bize danışılmalıydı

KKTC'deki toplantıya gayri resmi temsilci gönderen AB, GB anlaşmasının Türkiye'nin birlikle ilişkilerini bozabileceği mesajını verdi. AB Komisyonu Sözcüsü Eric Mamer, İngiliz Reuters ajansına açıklamasında, ''Bu anlaşma imzalanmadan önce bize danışılması gerektiği kanaatindeyiz. Bu anlaşmayı, Türkiye ile AB arasında var olan gümrük birliği ve AB ile ilgili diğer anlaşmalar çerçevesinde değerlendireceğiz'' dedi. Brüksel sözcüleri, anlaşmanın Türkiye'nin AB ile yaptığı Gümrük Birliği anlaşmasına da aykırı olacağını belirtirken, Ankara bu görüşe katılmadığı yanıt verdi.
    Çerçeve anlaşmanın ardından yayımlanan bildiriyle dünyaya "adada sadece Türkiye'nin attığı adımlarla uzlaşma olmayacağı" mesajı verildi.
    Bildiride, Denktaş'ın inisiyatifiyle başlayan yeni açılımların Türk halkının adil, kalıcı ve yaşanabilir siyasal çözüm isteğini açıkça ortaya koyduğu kaydedildi.

    İşte önlemler    Bildiride mutabık kalınan konular şöyle sıralandı:

Reel sektörün desteklenmesi; yatırım, üretim ve istihdamın artırılmasına yönelik tedbirlerin alınması.

Türkiye Kalkınma Bankası aracılığıyla kredilendirilmeleri uygun görülen büyük projelerin süratle hayata geçirilmesi için ihtiyaç duyulacak yasal ve idari önlemlerin alınması.

Altyapı yatırımlarının artırılarak sürdürülmesi.

Lefke Avrupa Üniversitesi'ne katkıların sürdürülmesi.

Kuzey sahil yolu ve Girne Çevreyolu projelerinin tamamlanması.

Güzelyurt - Lefkoşa yolunun yatırım programına alınması.

KKTC'nin su kaynaklarının envanterinin çıkarılması çalışmalarının 2003 sonuna kadar tamamlanması.

Çiftçilere doğrudan gelir desteği uygulamasının sürdürülmesi.

THY ile KTHY arasında işbirliğinin desteklenmesi, bilet bedellerine ulaşım desteği sağlanması, havaalanlarında alınan ücret ve vergilerin minimuma indirilmesi.

    Denktaş: Birbirimize gol atmakla olmaz
    KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile Türkiye ile imzaladıklarına benzer nitelikli bir gümrük birliği anlaşması imzalamayı arzu ettiklerini söyledi. Amaçlarının, "AB'nin Akdeniz'de görmek istediği uyumu, adanın içinde sağlamak" olduğunu kaydeden Denktaş, "Birbirimize karşı gol atmakla bir yere varamayız" diyerek Denktaş, şöyle konuştu: "İyi niyetle, iki tarafın varlığını kabul etmek suretiyle büyük işler yapılabilir. Kalıcı barış için gerekli adımlar daha rahat atılabilir, ben öneriyorum, inşallah kabul edilir. Umuyorum benzer bir çerçeve anlaşması içerisinde Rum tarafıyla da birlikte yürürüz."

    Batu'dan eleştiri: Vaat edilen bu değil
    CHP Hatay Milletvekili ve eski büyükelçi İnal Batu ise, çerçeve anlaşmayla hükümetin açıkladığı hedefe ulaşamadığını savundu. Batu şunları söyledi: "Detayları henüz incelemedik. Ancak görünen o ki, hükümet vaat ettiğini yapamadı. Tam entegrasyon, Gümrük Birliği denildi. Ancak çerçeve anlaşma imzalandı. Tam gümrük birliğinde malların gümrüksüz, İstanbul'dan Antalya'ya nasıl gidiyorsa aynı şekilde Kıbrıs'a da gitmesi gerekir. Aynı durum Kıbrıs'tan gelen mallar için de geçerli. Çerçeve anlaşma 'tepkiden çekinme' yüzünden imzalanmıştır. Geri adım attılar. Yapamayacakları şeyleri vaat etmemeleri gerekirdi."

    AB'den son dakika uyarısı    AHMET ERHAN ÇELİK Ankara

    Türkiye ile KKTC arasında nasıl bir anlaşma yapılacağı son dakikaya kadar belirsizliğini korudu. Belirsizlik, AB Komisyonu'nun gösterdiği sert tavrından kaynaklandı. AB Komisyonu, önceki akşam Dışişleri Bakanlığı'na "GB girişimi hiçbir şekilde kabul edilemez" mesajını iletti. Dışişleri Bakanı Abdullah Gül ise, geçen hafta yaptığı açıklamada, KKTC ile GB'nin AB açısından eleştirilecek bir yanı olmadığını savunmuştu.

    Kapalı kapılar ardında ne oldu?
    Türkiye ile KKTC Ortaklık Konseyi toplantısından bir gün önce gerçekleştirilen Ortak Ekonomik Komite toplantısında GB'nin sürece yayılması ve ilan tarihinin ertelenmesine karar verildi. Çerçeve anlaşma bu mutabakat üzerine formüle edildi. Bürokratlar hükümetten aldıkları onayla GB için şart olan ek ve protokolleri hazırlamadı. Bu nedenle çerçeve anlaşması, örneğin ürün listeleri eki olmadan imzalandı.
    Toplantılarda ağırlıkla Türkiye'nin hazırladığı taslak GB anlaşma metni üzerinde duruldu. 30 maddeden oluşan ve Türkiye'nin depoziter (belgeyi resmen saklayacak ülke) kabul edildiği taslak, KKTC tarafının müzakerelere hazır olmadığını ortaya çıkardı. Bürokratlar teknik düzeyde ulaşıkları sonuçları bakanların önüne koyunca sonuç GB ilanı değil, çerçeve anlaşma
    imzalanması oldu.