 |
 |
 Üniversite 1'deydim. "Siyaset bilimi" dersinde tanışmıştım "Hükümdar"la... 500 yıl önce Machiavelli'nin yazdığı bu kitap "Gerçekçiliğin miladı" sayılıyordu. Özü şuydu: "Siyaset ayrıdır, ahlak ayrı..." Siyasette "amaca ulaşmak için her yol (yani her tür ahlaksızlık) meşru"ydu. Şöyle diyordu kitap: "Bir hükümdar, devleti korumak için, verdiği söze, merhamete, insanlığa ve dine aykırı davranmak zorunda kalabilir. Bu nedenle hükümdarın, esen rüzgarın yönüne uyabilecek bir yeteneğe sahip olması, gerektiğinde kötülüğe başvurmayı bilmesi gerekir." *** Münazarada tartışılırdı bu fikirler... Diplomasi tahsil edenler çoğunlukla "Makyevelist"ti: "Ülke çıkarı ne gerektiriyorsa ahlaki olan odur"u savunurdu. Buna karşın felsefeye yakın duranlar, ahlaktan, erdemden, insanlıktan dem vururdu. Çankaya'daki "Irak zirvesi" bizim münazaraları anımsattı bana... Bir yanda "Milli menfaatimiz icabı, asker göndermeliyiz" diyen "reel politik"çiler... Karşıda, uluslararası hukuku, Birleşmiş Milletler meşruiyetini savunan Cumhurbaşkanı... Sezer'in teslim bayrağını, diplomatik bir dilbazlığa gizleyen Köşk bildirisi, "son kale"nin de düştüğünü duyuruyordu. *** Makyevelizmin zaferidir bu... Oysa "Hükümdar" yazıldıktan sonra "merhamete, insanlığa, ahlaka aykırı davranan" nice Hükümdar gelmiş, bunların sonuncusu, insanlığı o korkunç felakete sürükledikten sonra dünya "etik" diye bir değeri keşfetmişti. Soru şuydu artık: "CIA'nın 3. Dünya'da seçilmiş bir hükümeti devirmesi çıkarımıza uygun, ama ahlaki mi?" "Devletin güvenliği işkence yapmamızı gerektiriyor, ama bu insani mi?" "Ormanların yok edilmesi sanayi için gerekli, ama insanlığa yararlı mı?" Evrensel bilinç, bu sorulara "Hayır" demeye başladı. Hiçbir hükümdarın, devletin, zümrenin çıkarı, insanlığınkinden üstün değildi. BM, bu ortak bilincin eseri olarak kuruldu. Kılı kırk yararak bir uluslararası hukuk oluşturuldu. Artık amaca erişmek için her yol meşru değildi. Amaç kadar, araç da meşru olmak zorundaydı. *** Bu bilinç, 1990'da yıkılan duvarın enkazı altında kaldı ve hukuk tanımaz Hükümdar, sahnelere döndü. Despotun dayatmasıyla, ideolojik bir tahakküm yaratıldı. Bakın bütün demeçler, makaleler, milli çıkarımız için bu gayrimeşru işgale göz yummamız, hatta ortak olmamız gerektiğini anlatıyor. "Nerede kitle imha silahları", "Nerede ulusların kendi kaderini tayin hakkı", "Nerede BM şartı" diyenler romantiklikle, sığlıkla ya da en hafifinden "reel politikten anlamamakla" suçlanıyor. "Reel politik", ahlaksızlığın yeni adı... "Reel politik öyle gerektiriyor" dediğinizde askeri güçle, haksız yere bir ülkenin işgalini savunabiliyorsunuz. *** "Büyük filozof" Habermas, Felsefe Kongresi'nin açılışında "Kendi koyduğu kuralları yıkmaya başlayan yasa tanımaz bir hegemonik güç" olarak tanımladığı ABD'yi "kendi ahlaki argümanlarını uluslararası hukukun yerine geçirmek"le suçladı. İnsanlık elbet bu yeni "Hükümdar"ı da aşacaktır. Eğer yarın hukuk diye, etik diye, meşruiyet diye bir şey olacaksa, bunun ilk ve acil koşulu ABD'nin Irak'tan - hem de ağır bir ders alarak - defedilmesidir. Habermas'ın dediği gibi, belki ondan sonra "ABD'nin de katılacağı yeni bir kozmopolit siyasi kültür doğacak, geleceğin adil uluslararası hukuku, bu sayede ortaya çıkacaktır". can.dundar@e-kolay.net
|
 Taha AKYOL |
| Irak'ta Mehmetçik nasıl karşılanır? |
| Çetin ALTAN |
| Halikarnas Balıkçısı, Bodrum ve çağdaşlık sambası |
| Fikret BİLA |
| Sezer'in duruşu |
| Hasan CEMAL |
| Irak'a asker! |
| Yılmaz ÇETİNER |
| Parfüm kokan tesettürlü hanımlar... |
| Güneri CIVAOĞLU |
| DYP sürprizi |
| Can DÜNDAR |
| Hükümdarın dönüşü |
| Hurşit GÜNEŞ |
| Amerika paçayı toparlayabilecek mi? |
| Doğan HEPER |
| Geç ama olumlu |
| Sami KOHEN |
| Pratik yaklaşım |
| Mehmet Y. YILMAZ |
| BDDK, parayı geri almayı gerçekten istiyor mu? |
| Hasan PULUR |
| Teknoloji, insan ve İSKİ... |
| Derya SAZAK |
| Onlar dönerken |
| Meral TAMER |
| Sebze - meyve derken, evde marijuana bile yetiştiren var! |
| Yaman TÖRÜNER |
| Başarı çemberi |
| Güngör URAS |
| Faizciler perişan |
| Serpil YILMAZ |
| Yiğit söylüyor BDDK uyuyor mu? |