 |
 |
Testus 17 Ağustos Sene 1962... Mimar Behruz Çinici'nin Orta Doğu Teknik Üniversitesi yönetimine ve bir kopyasını da Rektör Kemal Kurdaş'a gönderdiği, Türkiye'de ilk kez uygulayacağı çıplak betonun raporunu okuyorum: "Beton az sulu dökülecek ve çok vibre edilecek. En alta evvela ince malzemeli 3-4 cm.'lik ince bir tabaka dökülecektir. Beton azami 30 cm. irtifada tabakalar halinde dökülecek ve her tabaka vibre edilirken vibratör alt tabakaya da 10-15 cm. kadar sokulacaktır. Beton dökümünde telaş ve heyecana lüzum yoktur. Beton betonyerdeki harmandan itibaren iki saat sonuna kadar vibre edilebilir. Dakikada 10-12 bin devirli vibratör ve ayrıca dış kalıpta şakuli yürütülen kalıp üstü vibratör kullanılacaktır." Türkiye'de ODTÜ Mimarlık Fakültesi inşaatında 41 sene önce gerçekleştirilen bu ilk çıplak beton denemesi bugün yapılmış gibi zarif ve dirençli. Sene 2003... 41 sene sonra. Kamu ve orman arazilerinin alelacele satışına hazırlanan siyasal ortamın ateşlediği müthiş bir inşaat furyası sokaklarımızda... Yerel seçimlerin yaklaşması da bu furyayı kamçılıyor adeta! Ne bir kentsel tasarım endişesi... Ne herhangi bir yaşamsal özen... Kaçakçı telaşı içinde binalar dikiliyor birkaç gece içinde. Yapılanları hayret ve dehşet içinde izliyorum. Hormonlu salatalık gibi iri ve tatsız binalar... Heyhat! Peki, sadece şikayet ederek yaşamaya mahkum mu olacağız yine? 17 Ağustos felaketinin beşinci yılına girdiğimiz bugün yine depremden söz etmek yerine bu kez sıra bizde diye mimar yazarınız olarak yazıyorum. Biz sahip çıkmalıyız mahallemizde oldu bittiye gelen, getirilen inşaata. Zemin durumundan tutun statik projesine, binanın ana kapısının takılmasına kadar... Bütün safhalarda mahallemizdeki binalara gözcü olalım. Amele kadar... Usta kadar... Kalfa kadar... Mühendis kadar... Müteahhit kadar... Bina sahibi kadar... Belediye zabıtası kadar... Mahalleli olarak sorumluyuz betonun kumundan, suyundan... Bütün afetlere karşı risk yönetiminde rolümüzü alalım. Canımız... Cananımız... Çocuklarımız... Okulumuz... Sokağımız için... Şehrimiz için... Mimar Behruz Çinici'nin çıplak betonu gönlümüzde misal. Buyur ola çalışılması çok dikkat isteyen beton testusuna bu kez de... 
1 Bu betonlu şiir kimin? "dayanıklı mısın bakalım silahın nedir ilkin asfalt ve beton bir bakarsın önün ardın su kesilir yüzme de bilmezsin ayrıca" a. Orhan Veli Kanık b. Nazım Hikmet Ran c. Can Yücel d. Turgut Uyar 2 Dünyada en yaygın olarak kullanılan inşaat malzemesi beton. Peki, aşağıdakilerden hangisinin inşaatında en çok kullanılan malzeme beton? a. Apartmanlar b. Barajlar c. Yollar, caddeler d. Köprüler 3 Afet yasası gereği inşaatta BS 20'den daha az dayanıklı beton kullanılması yasak! BS 20 standardında sertleşmiş betonun bir santimetre karesi 250 kilo yük taşır. 17 Ağustos ve 12 Kasım 1999 sonrası, Marmara depremi bölgelerini oluşturan illerde yapılan testlerde ve ayrıca Düzce depremindeki alanda yapılan kalite kontrol testlerinde, yıkılmış binalardan alınan beton parçalarında, beton kalitesinin zorunlu olan BS 20 kalitesini karşılamadığı uzmanlar tarafından söylenmişti. İddiaya göre santimetrekareye kaç kilo çıkmıştı test sonuçları? a. 0-25 b. 25-50 c. 50-100 d. 100-150 4 Betonu keşfeden kimdi? a. Mimar Sinan Süleymaniye külliyesinde kullandı b. Mısır priamitlerinin mimarı İmhotep c. 1871'de Amerikalı David Saylor ilk normal Portland çimentosunun patentini aldı d. Beton 5 bin yıldır bilinen bir malzeme 5 Betonun ana maddesi nedir? a. Çimento b. Agrega c. Su d. Hepsi 6 Peki agrega neyin nesidir? a. Kum b. Çakıl c. Mıcır yani kırma taş d. Hepsi 7 Seslenmeye devam ediyorum. Beton karışımındaki su nasıl olamaz? a. Kanalizasyon suyu b. Deniz suyu c. Arıtma suyu d. Hiçbiri 8 Tuğla duvar örerken kullanılan harç genellikle çimento, kum ve sönmüş kirecin suyla karılmasından oluşturulur. Peki sönmüş kirecin harcın içinde işi ne? a. Onun orada işi yok b. Mikropları öldürür c. Zararlı böcekleri barındırmaz d. Sönmüş kireç harcın tuğlalar arasına boşluk bırakmayacak kıvamda dolmasına yardımcı olur 9 Betonla ilgili terimlere dikkat! Örneğin, bir metreküp betonda bulunan çimentonun kilogram cinsinden miktarına doz denir. Bir başka terim; genellikle hamur kıvamında olan beton sertleşince bu duruma betonun "priz"ini alması denir. Şimdi, siz mahallenin gönüllü yapı gözcüsüsünüz. Yani, sokağınızdaki inşaatta betonun nasıl döküldüğünü ve prizini nasıl aldığını izliyorsunuz. Maksat yanlışlık olmasın. Mahalleli mahallesinde olup bitenden sorumlu olduğunu göstersin. Soru şu: +4 santigrat derecede dökülen beton 14 saatte prizini alıyorsa, -4 derecede dökülen beton ne kadar zamanda prizini alır? a. Belli mi olur? b. 112 saat c. 28 saat d. Beton -4 derecede donar; o betondan umut yok 10 Beton ustalarına uyarı! "Eğer bir usta bir ev inşa ederse... Bu ev çöker ve ev sahibi ölürse... Usta da ölümle cezalandırılacaktır." Bu kanun kimin kanunu acep? a. M.S. 1560 Kanuni kanunu b. M.S. 1560 Fatih kanunu c. M.S. 980 Maya kanunu d. M.Ö. 1800 Hammurabi kanunu n Yazara e-mail
|
 Ahmet Turhan Altıner |
| Ali Rıza Kardüz |
| İlber Ortaylı |
| Ülkü Tamer |
