MİLLİYET İNTERNET

		05 Eylül 2003 Cuma

BİZE ULAŞIN | ARŞiV | KÜNYE | HABER İNDEKSİ |

SIK KULLANILANLARA EKLE |

AÇILIŞ SAYFASI YAP

· EKONOMİ

Erdoğan 'Hanslar gelecek' dedi ama...
Sivas'ta, 'Ahmet - Mehmetler değil Hanslar gelecek' diyen Başbakanı İstanbul'da açıklanan rakamlar doğrulamadı. Geçen yıl 1 milyar dolar doğrudan yabancı sermaye çeken Türkiye, 2001'e göre 17 sıra gerileyerek 49. sıraya düştü

    EKONOMİ SERVİSİ

    Sivas'taki konuşmasında "Ahmet ve Mehmetler değil Hanslar da yatırım yapmaya gelecek" diyen Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ı aynı saatlerde İstanbul'da açıklanan rakamlar doğrulamadı. Birleşmiş Milletler'in Dünya Yatırım Raporu'na göre, yıllık ortalama 1 milyar dolar yabancı yatırım çekebilen Türkiye, 2002 yılı yabancı sermaye yatırım sıralamasında bir önceki yıla göre 17 sıra geriledi ve 49'unculuğa düştü. Yabancı Sermaye Derneği (YASED) Başkan Yardımcısı Melih Ayraçman, bu yılı 500 - 600 milyon dolarlık bir yabancı yatırımla kapatılacağını tahmin ederek bu rakamın Türkiye'yi sıralamada daha da gerilere düşüreceğini belirtti.
    Birleşmiş Milletler Dünya Yatırım Raporu, dünyayla ile aynı gün Türkiye'de de YASED Başkan Yardımcısı, Ayraçman, YASED Genel Sekreteri Abdurrahman Arıman ve BM Türkiye Daimi Temsilcisi Jakop Simonsen'in katıldığı bir toplantıyla açıklandı.
    BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı'nın hazırladığı rapora göre, Türkiye, yabancı sermaye konusunda kötü gidişini sürdürüyor. Aria'ya verilen lisans nedeniyle 2001'de 3.2 milyar dolara çıkarak doğrudan yabancı yatırımında 32. sıraya yükselen Türkiye, geçen yıl 1 milyar dolarla 49. sıraya düştü.

    Stokta Türkiye Mısır'ın gerisinde
    2002 itibariyle doğrudan yabancı sermaye stoklarında 18 milyar dolarla 20. sırada bulunan Türkiye, 10 yıl önce özelleştirmeye başlayan Polonya, Çek Cumhuriyeti, Macaristan, Rusya ile 20 milyar dolarlık stoğa sahip Mısır'ın gerisinde kaldı.
    Rapora son yıllarda eklenen performans ve potansiyel endekslerine göre de Türkiye, vasat konumunu sürdürüyor. Ülkelerin 1991 - 2001 yılları arasındaki durumuna göre hazırlanan performans endeksinde Türkiye, geçmiş yıllara oranla bir miktar yükselerek 112. sıraya yükseldi. Potansiyel endeksinde ise geçmiş yıllara göre düşüş olduğu belirtilen raporda Türkiye, 2002 yılını 86. sırada tamamladı.
    Raporda, Türkiye'nin AB üyeliğine girme hazırlığındaki ülkelerle yarıştığı belirtilirken rakipleri; Çek Cumhuriyeti, Polonya, Estonya, Macaristan, Litvanya, Slovakya ve Letonya olarak gösterildi.

    Çin'in performansı parmak ısırtıyor
    Çin'in gösterdiği performans, yabancı yatırımları çekmek için çabalayan ülkelere parmak ısırttı. Hong Kong'un da dahil edilerek yapılan istatistikler Çin'in her alanda olumlu gidişini gösteriyor. 2000 yılında 102.6 milyar dolarlık yatırımın 2001'de 70.5 milyar dolara, 2002'de de 66.4 milyar dolara gerilemesine karşın Çin yabancı yatırımı çekmede ABD, Fransa, Almanya'yı açık farkla geride bıraktı. 2000'de 314 milyar dolar yatırım çeken ABD'nin 2002'de çekebildiği yatırım miktarı 30 milyar dolarda kaldı.
    Yatırımları çekme dışında kendi de yatırım yapan ülkeler arasında yer alan Çin, 2002'yi 19 milyar dolarlık yatırımla 9. sırada tamamladı.

    Yabancı yatırımlar 651 milyar dolara düştü    195 ülkedeki doğrudan yabancı sermaye ile ilgili bilgiler verilen Dünya Yatırım Raporu'nda, dünyadaki yabancı yatırımların da 2000'deki zirvesine göre yarı yarıya gerilediği açıklandı. 1991 - 1996 arasında toplam 254 milyar dolar olan doğduran yabancı yatırımlar, 2000'de 1.4 trilyon dolarla zirve yaparken rakam 2001'de yüzde 41 gerileyerek 824 milyar dolara, geçen yıl da yüzde 21 gerileyerek 651 milyar dolara düştü. Raporda, yatırımların uzun dönemde umut verdiğini ancak kısa dönemde kötü olacağı belirtildi. Düşüşten daha çok gelişmiş ülkelerin etkilendiği kaydedilen raporda, 2000'de 1.1 trilyon dolar yabancı yatırım çeken gelişmiş ülkelerin geçen yıl sadece 460 milyar dolarlık yatırımla yetinmek zorunda kaldığı belirtildi. Gelişmekte olan ülkeler ise 2000'de 246 milyar dolar, 2001'de 209 milyar dolar, 2002'de ise 162 milyar dolarlık yatırım çekti.

    'Potansiyel var ama performans düşük'    YASED Başkan Yardımcısı Ayraçman, yıllık ortalama 1 milyar dolar yatırım çekebilen Türkiye'nin yılın kalanında bir değişiklik olmazsa 2003'ü 500 - 600 milyon dolarlık doğrudan yatırımla kapayacağını söyledi. Bu yıl 1 milyar doların altında kalınması durumunda gelecek yıl istatistiklerde Türkiye'nin daha da düşeceğini belirten Ayraçman, bekleyen yasaların geçmesiyle bunun değişebileceğini kaydetti. Türkiye'nin performans endeksinde 112'nci, potansiyel endeksinde 86'ncı sıra olmasının dünyadan bir mesaj olarak algılanması gerektiğine değinen Ayraçman, mesajı "Türkiye'de yüksek potansiyel var ama performans düşük" olarak özetledi. Toplantıya katılan BM Türkiye Daimi Temsilcisi Jakop Simonsen de, doğrudan yatırımların dünya genelindeki düşüşünün 2003 yılına da yansıyacağını ancak 2004'te hareketlenme beklediklerini dile getirdi.

    Cezayir'den bile gerideyiz
    YASED Genel Sekreteri Abdurrahman Arıman da, yıllık ortalama 1 milyar dolarlık yabancı sermaye çekebilen Türkiye'nin 2002'de Cezayir gibi yabancı yatırımlara neredeyse kapalı bir ülkenin altına gerilediğine dikkat çekti. Özelleştirmede 10 yıllık bir geçmişe sahip Çek Cumhuriyeti, Polonya ve Macaristan gibi ülkelerin Türkiye'nin çok üzerinde yabancı sermayeyi çekebildiğini kaydeden Arıman 10 yıl önce özelleştirmeye başlayan bu ülkelerin yabancı sermaye stoklarının da 25 - 50 milyar dolar arasında olduğunu belirtti.

    Dünyada yabancı sermaye yatırımları tepetaklak    2000'de 1.4 trilyon dolar olan doğrudan yabancı yatırım 2002'de 651 milyar dolara geriledi.