07 Eylül 2003 Pazar
 
 
 BİZE ULAŞIN | ARŞiV | KÜNYE | HABER İNDEKSİ |  SIK KULLANILANLARA EKLE |  AÇILIŞ SAYFASI YAP  
  ·  SON DAKİKA       
  ·  ANA SAYFA    
  ·  GÜNCEL         
  ·  SİYASET         
  ·  EKONOMİ         
  ·  YAZARLAR         
  ·  SPOR         
  ·  DÜNYA         
  ·  YAŞAM         
  ·  MAGAZİN         
  ·  SAĞLIK         
  ·  KADIN & MODA         
  ·  ASTROLOJİ         
  ·  OTOMOBİL         
  ·  ÇİZERLER         
  ·  BİLİM & TEKNİK         
  ·  TV'DE BUGÜN         
  ·  İŞ YAŞAMI         
  ·  OMBUDSMAN         
  ·  HAVA DURUMU         
  ·  CUMARTESİ         
  ·  PAZAR         
  ·  BUSINESS   



   
Batı'da şirket evlilikleri bitti, sıra Türkiye'de!

       
    Birleşmiş Milletler bünyesindeki UNCTAD'ın yayınladığı Dünya Yatırım Raporu'nda, çokuluslu şirketlerin kendi merkezleri dışındaki yabancı sermaye yatırımlarıyla ilgili ilginç veriler yer alıyor.
    Tablo 1'de de görebileceğiniz gibi çokuluslu devlerin yurt dışı yatırımlarının 2002 cirosu 17.7 trilyon dolar. Yabancı Sermaye Derneği YASED'in Genel Sekreteri Abdurrahman Arıman, raporu açıklarken ilginç bir karşılaştırma yaptı: "Çokulusluların yurt dışındaki şirketlerinin cirosu, toplam dünya ticaretinin 2 katından fazla!" Toplam dünya ticareti ne kadar diye soracak olursanız, Tablo 1'de yer alan 2002 yılına ilişkin 7.8 trilyon dolarlık dünya ihracat rakamı, aynı zamanda geçen yılki dünya ticaret hacmini de gösteriyor (Zira biri ihraç edince, diğeri de ithal etmiş oluyor).
   
   
Çokuluslu şirketlerin merkez dışındaki yabancı sermaye yatırımları (milyar dolar)
198219902002
YSŞ toplam varlıklar2 0915 89926 543
YSŞ toplam ciro2 7375 67517 685
YSŞ GSYH6401 4583 437
Dünya GSYH10 80521 67232 372
YSŞ / Dünya GSYH% 5.9% 6.7% 10.6
YSŞ ihracat7221 1972 613
Dünya ihracat2 0534 3007 838
YSŞ / Dünya ihracat% 35% 28% 33

    YSŞ: Yabancı sermayeli şirketler
   
    Özelleştirmeler
    Dünya Yatırım Raporu'nu incelerken gördüm ki, Polonya, Çek Cumhuriyeti ve Macaristan gibi eski sosyalist blok ülkelerinin, son yıllarda dış yatırımları mıknatıs gibi çekmelerindeki önemli nedenlerden biri de ÖZELLEŞTİRME! Özelleştirmeler bittiğinde Batılı şirketler bu ülkelere aynı iştahla sermaye akıtırlar mı, kuşkuluyum. Bu arada YASED yöneticilerinin hatırlattığı gibi Türkiye'de 15 yıla yakın sürede sadece 5 - 6 milyar dolarlık bir özelleştirme yapabildi ve daha da acıklısı, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı aynı sürede bu 5 - 6 milyar dolardan daha fazla bir parayı gider olarak harcadı! Tam dostlar alışverişte görsün misali...
   
    Şirket evlilikleri
    Yabancı sermaye ile ilgili düzenlemelerde de durum farklı değil. Politikacılarımız yıllardır sadece konuşup duruyor, havanda su dövüyor. AKP hükümeti ise yasal çerçevenin hızla uygun hale getirilmesi için iyi niyetli bir çaba içinde. Geçmiş yılların verilerini de içeren raporu incelediğinizde, bir ülkenin yabancı yatırımcılar tarafından kolaylıkla "moda" haline geldiğini görebiliyorsunuz.
    Örneğin şirket evlilikleri hız kazandığında, yabancı yatırımlar kalkınmış ülkelerin kendi aralarında yoğunlaşmıştı. Son dönemde ise bu alandaki yabancı yatırımlar iyice hız kesti. Ve YASED Yönetim Kurulu üyesi Ahter Kutadgu'ya göre Batılı ülkelerde birleşme ve devralmalar artık pek beklenmiyor. Çünkü anti tröst yasalarının sınırlarına varılmış, hatta kimi sektörlerde sınırlar aşılmış durumda.
   
    Türkiye'nin şansı var
    Kutadgu'ya göre Türkiye'de ise tröstleşme bir yana, pek çok sektörde tam tersine büyük bir dağınıklık var. Kayıtlı olanlar sektörün yüzde 35 - 40'ını bulmuyor, gerisi de kayıt dışı. Bu dağınıklık toparlandığında ve belli bir büyüklüğe erişildiğinde, yabancı sermaye şirket evlilikleri için pekâlâ Türkiye ile ilgilenebilir.
   
    mtamer@milliyet.com.tr
   
   





Çetin ALTAN
Kuş, Bush, duş, tuş, kuruş, duruş, vuruş...

Melih AŞIK
Eski tüfek...

Fikret BİLA
'Zebari'yi susturun'

Hasan CEMAL
Irak'a asker!

Güneri CIVAOĞLU
Sefa çiçeği olmak

Abbas GÜÇLÜ
En lezzetli balık hangisi?

Mehmet Y. YILMAZ
Ruh ikizini aramadan önce kendini bul

Derya SAZAK
Memurlar ne ister?

Meral TAMER
Batı'da şirket evlilikleri bitti, sıra Türkiye'de!

Ece TEMELKURAN
İstanbul'un tafrası! Aksaray'ın Afra'sı!

Tamer HEPER
Tevhit işlemi yapın

Güngör URAS
Alışverişte markın yerini 'euro' almış