 |
 |
 Yönetim gurularının en ünlülerinden Harvard Business School ve London School of Business'da öğretim üyeliği yapmış Prof. Gary Hamel'in, 1998 Mayıs'ında İstanbul'da verdiği konferansta Avrupa ve ABD'deki şirket evlilikleriyle ilgili sözleri, hâlâ aklımda. İş dünyasının kremasının izlediği toplantıda tüm dinleyiciler, şu cümleler karşısında nasıl da irkilmişlerdi: "Bana göre Jurassic Park dışında dinazorların bulunduğu tek yer, şirketler dünyasıdır! Küçük bir dinozoru bir diğeriyle birleştirirseniz, karşınıza ancak daha büyük bir dinozor çıkar. Yeni şirket birleşmeleri kaçınılmaz. Ancak bu birleşmelerin çoğu sonunda sağlıklı yapıya kavuşamayacak, ancak ölümü geciktirmiş olacaklar." Prof. Gary Hamel genelde haklı çıktı. Büyük çoğunluğu stratejik bir karar sonucu değil de zorunluluktan yapılan birleşmeler ve devralmalar, dev şirketlerin çoğunu daha da dinozorlaştırdı. 90'lı yılların meşhur şirket evlilikleriyle (birleşmeler ve devralmalar) ilgili çarpıcı veriler, Birleşmiş Milletler bünyesindeki UNCTAD tarafından yayınlanan Dünya Yatırım Raporu'nda da karşımıza çıkıyor. Daha doğrusu şirket evliliklerini bir yana bıraktığınızda, dünyadaki toplam yabancı sermaye girişleri de füze hızıyla mütevazı seviyelere iniveriyor.
Tabloda da görebileceğiniz gibi şirket evliliklerini hariç tuttuğunuzda yabancı sermaye yatırımlarında zirveye ulaşılan rakam 312 milyar dolar (1999). 2000'deki 1 trilyon 393 milyar dolarlık zirvenin 1 trilyon 144 milyar dolarlık bölümü şirket birleşme ve devralmaları. O ağızların sulanarak hatırlandığı 2000 yılında şirket evliliklerini düştüğünüzde geriye 249 milyar dolar gibi güdük bir rakam kalıyor. Tablonun en alt satırında, şirket evlilikleri hariç dünyada dolaşan yabancı sermayenin seyrini görebilirsiniz. 1990'da 58 milyar dolarmış. 90'lı yıllarda istikrarlı bir biçimde artmış. 2000 yılından itibaren de sırasıyla 249 - 230 - 283 milyar dolar olarak gerçekleşmiş. Hatta bu durumda 2001'e oranla geçen yıl yabancı sermaye girişlerinde artış bile olmuş. Yani bizim alamadığımız pay da, 1 trilyon 393 milyar dolardan değil, 250 - 260 milyar dolarlardan. Buna karşılık Çin'e her yıl akan 60 - 70 milyar dolarlık yabancı sermaye de tabii bu 250 - 260 milyar dolarlık toplam pastadan! Üstelik biz başta kambiyo rejiminin serbestleştirilmesi olmak üzere Batı'nın talep ettiği tüm kuralları yerine getirdiğimiz halde yabancı sermayeyi çekemezken, Çin pek çok konuda hâlâ kapalı ekonominin kurallarını muhafaza etmesine rağmen Batı sermayesinin gözdesi! mtamer@milliyet.com.tr
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 Taha AKYOL |
| Yargı ve hukuk |
| Melih AŞIK |
| Buyrun beyler |
| Fikret BİLA |
| Ecevit'in Irak önerisi |
| Hasan CEMAL |
| Memurun dramı... |
| Güneri CIVAOĞLU |
| Bir dünya masalı |
| Abbas GÜÇLÜ |
| Mastır sınavları ne kadar adil? |
| Hurşit GÜNEŞ |
| 80. yılda CHP |
| Sami KOHEN |
| Özetle... |
| Mehmet Y. YILMAZ |
| Büyük düşünmek... |
| Derya SAZAK |
| CHP örgütü nereye? |
| Meral TAMER |
| Yabancı sermaye, şişirilmiş bir balon mu? |
| Ece TEMELKURAN |
| Kırşehir'de isyan Kırıkkale'de nisyan! |
| Güngör URAS |
| 3600 kişi İmar'a 34 trilyon kaptırmış |
| Serpil YILMAZ |
| Ne güzel valimiz vardı |
 |
| M. Ali BİRAND |
| Anahtar, savcı ve yargıçların elinde |