MİLLİYET İNTERNET

		27 Eylül 2003 Cumartesi

BİZE ULAŞIN | ARŞiV | KÜNYE | HABER İNDEKSİ |

SIK KULLANILANLARA EKLE |

AÇILIŞ SAYFASI YAP

· EKONOMİ

Babacan: 8.5 milyar dolar riskli bir kredi
8.5 milyar dolarlık kredi anlaşması, "TSK, Kuzey Irak'a geçerse" askıya alınacak. Babacan, Dubai'de imza koyduğu anlaşma için "ihtiyatla yaklaşmalı" dedi

    AHMET ERHAN ÇELİK, BARKIN ŞIK Ankara

    Hükümetin 8.5 milyar dolarlık kredi anlaşmasını ABD'nin dayatmalarını kabul ederek imzaladığı iddiaları sürerken, metinde yer alan kritik bir cümlenin, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin (TSK) Kuzey Irak'taki faaliyetlerini tartışma konusu yapabileceği ortaya çıktı.
    Kredi sözleşmesinin yürürlükte kalmasını sağlayacak en önemli "siyasi koşul"un anlaşmada şöyle ifade edildiği öğrenildi:
    "... (Türkiye'nin) Irak'ın yeniden inşası ve istikrarın sağlanmasında ABD hükümeti öncülüğündeki çabaları desteklemediğinin belirlenmesi ya da tek taraflı olarak Kuzey Irak'a asker göndermesi durumunda; ABD hükümeti söz konusu bildirim tarihinden geçerli olmak üzere (işbirliğini askıya alma tarihi), (kredinin) geçerlilik süresinin askıya alındığını Hazine'ye bildirecektir."

    Ne anlama geliyor?
    Askeri kaynaklar, Türkiye'nin, iç güvenlik açısından büyük önem verdiği Kuzey Irak'taki faaliyetlerinin bu koşul ile ABD tarafından "daraltılmasının" yolunun açıldığını belirttiler. Kaynaklar, koşulun "Kuzey Irak'a tek taraflı asker gönderilmesini" aşacak şekilde geniş yorumlanmasının halen süren TSK'nın PKK / KADEK'le bölgedeki mücadelesini sekteye uğratabileceği yorumunu yaptılar. Kaynaklar şu bilgiyi de eklediler: "Ancak, ABD Büyükelçisi Edelman ve diğer yetkililer, anlaşma imzalanırken, Türkiye'nin öngörülen koşulları karşıladığını açıklamışlardı. Bu açıklama yapılırken de TSK birlikleri Kuzey Irak'taydı. Ancak ilişkiler yeniden gerginleşirse, anlaşmadaki hüküm farklı yorumlanmak istenebilir."

    'İhtiyatlı yaklaşalım'
    Devlet Bakanı Ali Babacan ise Milliyet'e yaptığı açıklamada, kredi ile Irak'a asker gönderilmesi arasında bağlantı olmadığını yineledi, ancak sözleşmeyi "ihtiyatla yaklaşılması gereken bir anlaşma" olarak nitelendirdi. "Bu sözleşme riskli, ileride riski var" diyen Babacan, "Biz boşuna 'para yokmuş gibi hareket edelim' demiyoruz" ifadesini kullandı.

    Alamazsak para Irak'a gidecek    8.5 milyar dolarlık ABD kredisinin taraflarca imza altına alınan "aktarım koşulları", Türkiye'ye ekonomik ve siyasi yükümlülükler getiriyor. Türkiye'nin krediyi kullanabilmek için yerine getirmesi gereken koşulların başlıkları şöyle:

Türkiye, Kuzey Irak'a girerse kredi askıya alınacak

Kredi askıya alınırsa, 90 günlük süre tanınacak

Bu sürede çözüm sağlanmazsa kredi Irak'a aktarılacak

Özelleştirmeler bitirilecek, vergi reformuna gidilecek

Kamu reformu taslağı yasalaştırılacak

Bankacılık sektörüne ilişkin düzenlemelere gidilecek

IMF taahhütlerine harfiyen uyulacak

    'Daha açık nasıl konuşulabilir?'    Babacan, kredi sözleşmesindeki 8.5 milyar dolarlık krediye karşılık "işbirliği istendiğini", örnek olarak da "Kuzey Irak'a tek taraflı girilmemesi, insani yardım" gibi unsurların yer aldığını anlattı. "İşbirliği yapılmazsa sözleşmenin feshedileceği belirtiliyor" diyen Babacan, sözlerini şöyle sürdürdü: "Yani ilerisi için risk var. İşbirliğine aykırı davranılıp davranılmadığı konusunda kanaat ve takdir oluşturacak taraf ise ABD'dir. Biz bugüne kadar 'Para hesaba girmeden yok sayacağız' dedik. Daha nasıl açık konuşulabilir?"

    'Genelkurmay ve Dışişleri bilir'    Devlet Bakanı Ali Babacan, Kuzey Irak koşulunu şöyle değerlendirdi:
    "Amerikan Kongresi'nin kararı biliniyor. Yasa hükmündeki kararda tek taraflı bir hareketin 'işbirliği' tanımına girmeyeceği belirtiliyor. Biz işin finansal tarafıyla ilgilendik. Kredi sözleşmesiyle ilgili olarak Dışişleri Bakanlığı'ndan görüş aldık. 'Hukuken ve siyasi açıdan sorun yok' dediler. Askeri ve siyasi konular Dışişleri ve Genelkurmay'ın bileceği iştir."
    Babacan, sözleşmedeki "Türkiye güçlü ekonomi politikaları izleyecek" cümlesinin ise geri ödemede güvence oluşturmayı amaçladığını anlattı. Babacan, "Kredinin geri ödeneceği günleri de düşünmek lazım" dedi.

    'Tezkere işbirliği şartlarından değil'    Babacan, Irak'ın orta bölgelerine Türkiye'nin asker göndermesi konusuyla kredi sözleşmesinin ilişkili olmadığını söyledi. "Biz de bu konuyu Amerikalılara sorduk" diyen Babacan, asker gönderme tezkeresiyle ilgili herhangi bir taahhütte bulunulmadığını belirtirken, şöyle konuştu:
    "Türkiye Irak'a barış gücü göndermezse, bu durum 8.5 milyar dolarlık kredinin önünde engel teşkil etmez. Engel teşkil etmeyeceğini Amerikalılar bize söyledi. Kredi sözleşmesinin Dubai'deki imza töreninde Amerikan Hazine Bakanı John Snow da açık bir dille, Irak'a Türk askerinin gitmesiyle kredinin ilişkili olmadığını kamuoyuna açıkladı."