 |
 |
Testus Selsuyus Koyunlar sürtüşürse... İnekler kulak kaşırsa... Baykuş öterse... Tavuk bağırırsa... Ördek vaklarsa... Kargalar gaklarsa... Horoz gece öterse yağmur yakın demekmiş! Ay etrafında halka oluşursa... Gökkuşağı sabahleyin belirirse... Sis denizden gelirse... Bulutlar kararırsa... Sabah gök gürlerse yağmur geliyor demekmiş! Sandalyeler gıcırdarsa... Kadınların bukleleri sarkarsa yine yağmur var demekmiş! Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu'nun yazdıklarına göre yukarıdaki hava folkloru inanışlarından birkaçı doğrulanmış... "Sabah gökkuşağının görülmesinin yağmura işaret sayılması doğrudur. Çünkü gökkuşağını gören kişi doğudan yükselen güneşe sırtını dönmüş şekilde batıya bakmaktadır. Hava hareketleri dünyanın dönüşüne uygun biçimde batıdan doğuya doğru olduğu için kişinin batı yönünde algılayacağı yağış, onun gökkuşağıyla yağmur arasında ilişki kurmasına neden olacaktır." Bilimsel meteorolojinin kapılarını herkese açan Prof. Kadıoğlu'nun katkılarıyla buyur ola yağmur testusuna bu kez de... 1 Yağmurlu filmleri hatırlıyoruz... İşte Coppola'nın "Yağmur İnsanları" ve Dustin Hoffman ve Tom Cruise'un oynadıkları "Yağmur Adam". Peki, 1969 yapımı "Yağmurla Gelen Adam"ın sert erkeği kimdi? a. Osman Yağmurdereli b. Russell Crowe c. Tamer Karadağlı d. Charles Bronson 2 Fransız yazar Marcel Ayme'nin "Yağmur Yağdıran Kedi" adlı masalındaki kedi, yağmur yağdırmak istediğinde hangi hareketi yapar? a. Gizlice meteoroloji bültenini izler. b. Yağmur duası mırıldanır. c. Bulutların içindeki buz kristallerini yağmur damlalarına dönüştürür. d. Patisini kulağının üzerinden geçirir. 3 "Yağmur yağdı, kaç, kaç, / (.......) aç, aç, / yağıyor seller, / kıvranıyor beller, / ha babam de babam, / çatlasın eller..." Ünlü kantocu Şamran hanımın "Yağmur" kantosundaki, parantez içinde boş bıraktığımız eksik kelimeyi bulabilir misiniz? a. Münasip yerini b. Adımlarını c. Şemsiyeni d. Pencerenin perdesini 4 Dualara ya da büyülere başvurarak yağmur yağdırdığına inanılan kişilere "yağmurcu" deniyor. Köy köy dolaşarak ya da çağrıldıkları yere giderek yağmur yağdıran bu kişileri konu alan "Yağmurcu" adlı ünlü bir tiyatro eseri var. Yazarını kestirebilecek misiniz? a. Yıldırım Akbulut b. John Grisham c. Richard Nash d. Robert Frost 5 Türklere Şamanizmden kaldığı M. Fuat Köprülü ve Abdülkadir İnan adlı tarihçilerimiz tarafından belirtilen yaygın bir inanca göre öyle sihirli bir taş varmış ki, bununla istendiği zaman yağmur yağdırılabilirmiş. Beyaz, ağır, kırmızı benekli bu taşa ne ad verilirmiş? a. Böbrek taşı b. Gök taşı c. Taş-i kardi d. Yada taşı 6 Yine İnan'a göre, Türklerde "Yağmur duası" ile ilgili gelenekler arasında öyle bir tanesi var ki bu Anadolu'da yok; Ural Dağları'nın doğusunda yaşayan Ulu Kıtay, Salcivit, Barın-Tabın Başkurtlarında var. Aşağıdakilerden hangisi? a. İmamı yakalayıp suya atmak b. 41 parça taşa dua okuyup suya atmak c. Çocuklara pabuçlarını ters giydirmek d. Birbirinin üzerine su serpmek 7 Hava cıva sorulardan ve meteorolojinin folklorundan sonra gelelim bilimsel "yağmurolojiye"... Prof. Dr. Kadıoğlu'nun gönderdiği notlardan yararlanarak: Su buharının soğuyarak sıvı hale dönüşmesine, örneğin yağmura dönüşmesine ne denir? a. Diyalektik b. Yoğunlaşma c. Yoğuşma d. Kondisyon 8 Yükselen havayı içindeki su buharının yoğuşmasıyla yağış durumuna geçiren nedenlerden biri dağlar. Dağlara çarpan hava soğuk tepelere doğru yükselir. Aşağıdakilerden hangisi diğer bir mekanizma? a. Konveksiyon yani ısınan havanın yükselmesi b. Siklonlar yani alçak basınç merkezi c. Atmosferik cepheler d. Hepsi 9 Atmosferik cephe adını nereden almış? a. Öbür gün başınıza ne açacakları açısından mimarlık ve meteoroloji birbirine çok benzer. Mimari cephe kavramından. b. Sürekli olarak politikacılarla cepheleşme zorunda kalan meteorologlardan. c. II. Dünya Savaşı'ndaki askeri cephelerden. d. Meteorologlar atmosferik tahminlerine atmasyon diye bakan kitlelere cephe aldıkları için. 10 Prof. Kadıoğlu'na göre bazen kuvvetli lodosla çok ısınan hava, yağışla birlikte birdenbire 5-10 derece düşer. Çünkü: a. Lodos genellikle soğuk cephenin önünde bulunur. b. Bu tür yağışlar genellikle soğuk cepheyle ilişkilidir. c. Soğuk cephenin önüyle arkasındaki sıcaklık farkı büyüktür. d. Hepsi. 11 "Lodos kar topluyor, lodosun gözü yaşlı" gibi halk arasındaki gözlemler doğrudur. Peki lodos rüzgarı aşağıdakilerden hangisi? a. Denizden karaya esen rüzgarlar b. Güneybatıdan esen rüzgarlar c. Güneşle birlikte doğudan esen rüzgarlar d. Kuzey rüzgarları Yazara e-mail
|
 Ahmet Turhan Altıner |
| Ali Rıza Kardüz |
| NEVSAL ELEVLİ |
| İLBER ORTAYLI |
| Ülkü Tamer |
| Yalvaç URAL |
|
