Yabancılar pazara hâkim oldu (Tekel'e neden para ödesinler ki?)
Güngör Uras'ın Tekel analizi
Tekel'i özelleştirmede geç kaldık... Tekel'in değerini düşürecek işler yaptık. Yabancı veya yerli yatırımcı Tekel'i neden satın alacaktı? Çünkü sigara ve alkollü içki pazarı Tekel'in elinde idi... Ama biz, özelleştirmeden önce sigara ve içki pazarını yabancı ve yerli firmalara açtık.
Şimdilerde sigara pazarında Tekel'in payı yüzde 57 dolayına gerilemiş durumda. Philip Moris yüzde 32, JTI yüzde 10, BAT yüzde 1 paya sahip.Yabancı sigara üreticileri halkımızı "Amerikan tütünü"ne o kadar alıştırdı ki, Tekel'in "Şark (Oryantal) tütün"den ürettiği sigaraların iç pazardaki payı kısa sürede yüzde 19 dolayına geriledi.İç pazarda Tekel'in ve yabancı üreticilerin "Amerikan tütünü"nden yaptıkları sigaraların payı yüzde 81'e ulaştı.Amerikan tütünü ithalatını frenlemek için, tütün ithalatında kilo başına 5 dolar fon alınıyordu. Bu fon 2 dolara indirildi.Gümrük Birliği anlaşmalarından yararlanan yabancı sigara üreticileri, "kıyılmış Amerikan tütünü"nü, "sanayi ürünü" olarak adlandırmayı başardılar. Ve gümrüksüz ithal ediyorlar.Kıyılmış Amerikan tütününü, "gümrüksüz olarak" ithal etmek ve de bu tütünü 100 - 200 milyon dolarlık bir sarma ve paketleme tesisinde sigara haline getirerek iç piyasada satmak imkanı varken, yabancılar neden Tekel'e 3 milyar dolar ödesin? Neden bir yerli grup böyle bir macerada yabancılarla boğuşmayı göze alsın?Philip Morris zaten yüzde 32 pazar payına ulaşmış. Tekel ortadan kalkınca pazar payını daha da artıracak... Bu durumda Tekel'i alsa alsa, Philip Morris'in pazar payına yetişme arayışındaki rakipleri JTI ile BAT alır... Onlar da Tekel'in tesisleri için değil, pazar payı için para öder... Bunun da değeri 3 milyar dolar dolayında değil, 1 milyar dolaylarında olur... İşte o kadar...
Hiç kimse ümitlenmesin... Bekleyelim daha fazlaya satarız demesin... Zaten bekleye bekleye bu duruma gelindi. Beklerken Tekel'e fren konuldu. Yabancı üreticiye gaz verildi. Teşvik edildi.
Tekel özelleştirilecek diyerek, hükümetler yıllardır Tekel'in elini kolunu bağlayıp sigara piyasasını yabancı üreticilere açtı. Tekel iç pazarda yabancı üreticilerle rekabet etmek için 2 yıldır 4 adet kutulama makinesi almaya çabalıyor. DPT ve Özelleştirme İdaresi 2 yıldır, "Tekel özelleşecek" diyerek bu makinelerin alınmasına izin vermiyor. Bu nedenle yabancı üreticiler 2 yılda kutu sigara ve bu kutuların kullanıldığı "light" sigara pazarının da tamamını ele geçirmiş durumda.
Özetle, bugünkü Tekel, eski Tekel değil... Tekel'in cazibesi yok oldu... Yabancı sigara üreticisi Tekel'in pazarını ele geçirdi... Tekel'in etini yedi, bitirdi. Tekel'in kılçığı kaldı. Şimdi bekliyoruz ki, birileri bu kılçığa 3 milyar dolar ödesin. Görüldü ki, ödemiyorlar. Ödemeyecekler...
EKONOMİ

'My Cep' 'My çanta' oldu
Vestel, Rusya'da ilk Türk televizyon fabrikasını açtı
Tekel ucuz mu, pahalı mı?
Döviz ve bono hayal kırıklığına iyi dayandı
Yabancılar, 'ahlaksız bürokrasi' yorumu yaptı
'İmar, Irak savaşı kadar uğraştırdı'
'Beklentimiz daha çoktu'
Bireyselde rekabet katılımcıya yarayacak
Babacan: Rakamı piyasa belirler
Japan Tobacco'nun hisseleri yükseldi
Yabancılar pazara hâkim oldu (Tekel'e neden para ödesinler ki?)
Hakan Uzan, Belize vatandaşı da olmuş
SPK'dan Uzanlar için suç duyurusu
IMF'den Engin Akçakoca'ya övgü
Migros'tan Rusya'ya 23. Ramstore
Pınar'dan iki yeni su markası
|