MİLLİYET İNTERNET

		07 Kasım 2003 Cuma

BİZE ULAŞIN | ARŞiV | KÜNYE | HABER İNDEKSİ |

SIK KULLANILANLARA EKLE |

AÇILIŞ SAYFASI YAP

· YAZARLAR

    Ne oluyor Avrupa'daki Müslümanlara böyle? (2)

    Fransa, Almanya, Hollanda, İsviçre, Yunanistan... Hangi Avrupa ülkesinde yaşadıkları da farketmiyor, kökenlerinin hangi Müslüman ülke olduğu da!
    Değişik Avrupa ülkelerinde Müslüman azınlığın talepleriyle ilgili olarak son dönemde peş peşe sesler yükseliyor. İlginç kararlar alınıyor. Türkiye'de ise bu haberler genelde es geçiliyor. Sadece "Kızım sana söylüyorum, gelinim sen anla" misali, türbanı yasaklayan kararlarla ilgili şu tür haberler göze çarpıyor:

"Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac'tan sonra Alman Cumhurbaşkanı Johannes Rau da kamusal alanda türbanın yasaklanmasını istedi."

"Fransa'da öğrencilerin okula türbanla girmelerini yasaklayan yasa, yılbaşından önce çıkıyor."

"İsviçre'de derslere türbanla girmesine izin verilmeyen Müslüman öğretmenin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne yaptığı başvuru reddedildi."

    En kararlısı Fransa
    İslami yaşam tarzı için kendine yer açmaya çalışan Müslümanlar, Avrupa ülkelerinde azınlık. Yani, halkın neredeyse tamamının Müslüman olduğu Türkiye'de tamamen farklı bir durum söz konusu. Bu nedenle Avrupa ülkelerinde yaşanmakta olan türbanla ilgili tartışmaları kendi boyutu içinde ele almak gerekiyor.
    Türbana karşı ilk sert çıkış Fransa'da başladı. Bunun da yadırganacak bir yanı yok. Zira Fransız Devrimi'nden beri Fransızlar laisizme sıkı sıkıya bağlıdır. Katolik Kilisesi'yle araları taa o dönemden beri şeker renktir. Hatta bizim laiklik kelimesi de, (pijama, kravat, tren ve pek çok başka sözcük gibi) Fransızlardan alınmadır.

    Kavga okullarda
    Fransızlar için Cumhuriyet'in en önemli kurumu, laik Fransız okullarıdır. Onlara dokunulduğu zaman Fransa'da bütün taşlar yerinden oynayıverir. Aslında sadece Fransa'da değil, Almanya'dan İtalya'ya, Hollanda'dan İsviçre'ye neredeyse bütün ülkelerde kavganın okullar üzerinden yapılıyor olması da rastlantı değildir. Çünkü okul, küçük yaşlardan beri ideoloji ve değerler aşılayan bir kurumdur. 8 yıllık eğitime geçiş sürecinde Türkiye'de bu yüzden kavga - kıyamet kopmamış mıydı?
    Fransa'da Laiklik Komisyonu bile kurulduğuna göre, Türban Yasası da mutlaka çıkacak. Çoğunluğunu Kuzey Afrikalıların oluşturduğu Fransa'daki Müslümanlar da muhtemelen seslerini kısmak zorunda kalacak.
    Fransa'nın Müslümanları Kuzey Afrikalılar. 60 milyon nüfuslu ülkede 5 milyon Müslüman yaşıyor.

    Almanya karışık
    Almanya'da durum daha farklı. 16 eyaletten bir kısmı türbana karşı daha esnek, bir kısmı daha katı. Türbanlı öğrencilerin derslere girmesi, 16 eyaletin tümünde serbest, öğretmenlik yapmak ise bazı eyaletlerde yasak, bazılarında serbest. Örneğin 85 milyon nüfuslu Almanya'nın 15 milyon nüfuslu en büyük eyaleti Nordrhein - Westfahlen'deki değişik okullarda 6 - 7 türbanlı öğretmen var. Eyalet yönetimi, türbanlı öğretmenleri sayıları hızla artmadığı sürece, durumu bireysel özgürlük bağlamında değerlendiriyor.
    Buna karşılık Berlin, Bavyera, Aşağı Saksonya ve Baden Württemberg eyaletlerinde kabul edilen bir yasayla, kamuya açık alanlarda türban takmak, okullarda öğretmenlik yapmak yasak. Bu eyaletlerin yönetiminde Hıristiyan Demokratlar var. Sosyal Demokratlar'ın yönetimde oldukları eyaletlerde de benzer yasakların gündemde olduğu belirtiliyor.

    Laik talepler de var
    İtalya'da ve Almanya'nın Bavyera eyaletindeki okullarda çocukları eğitim gören Müslüman velilerin, sınıflardaki haçların kaldırılması için mahkemeye başvurmaları ise laik bir talep. Haç gibi dini bir simgenin laik okulda ne işi var? (Müslümanlar, çocuklarını laik olmayan bir okula yollamayacaklarına göre)
    Sadece Amerika'da değil, yer yer Avrupa'da da kimliği haçta aramak eğiliminde tırmanış var ve bu durum, 11 Eylül ile birlikte ortaya çıkan "İslam korkusundan" kaynaklanıyor.

    mtamer@milliyet.com.tr