MİLLİYET İNTERNET

		11 Kasım 2003 Salı

BİZE ULAŞIN | ARŞiV | KÜNYE | HABER İNDEKSİ |

SIK KULLANILANLARA EKLE |

AÇILIŞ SAYFASI YAP

· YAZARLAR

    1 trilyon dolar ciro hedefleyen perakendeci!
        Dünyanın en büyük perakendecisinde her yıl 900 bin kişi işe alınıp, 700 bin kişi işten ayrılıyor. Bu sektörde personel, "şirketin gözbebeği" değil!

    40 trilyon dolarlık Dünya Gayri Safi Hasılası'nın beşte biri Amerika'da üretildiğine göre, dünyanın açık ara en büyük perakendecisinin de ABD'li olmasında şaşılacak bir taraf yok. Ama bu denli hızlı büyümesi doğal mı, orası tartışılabilir.
    Wal - Mart'ın 1999 cirosu 137,5 milyar dolardı. Aradan geçen 4 yıl içinde cirosunu neredeyse 2'ye katladı. 2003 tahmini cirosu 240 - 250 milyar dolar. (Ciro ile GSYH'yı karşılaştırmamak gerektiğini bildiğim halde Türkiye'nin bu yılki toplam GSYH'sı kadar demeden edemeyeceğim). 2012 yılı ciro hedefi ise (sıkı durun!) 1 trilyon dolar! Üstelik Wal - Mart'ın Avrupa'da yayılma hedefi, pek de başarılı olamadığı halde.

    4 milyon mülâkat
    Wal - Mart'a her yıl 6 milyonu aşkın iş başvurusu yapılıyor, 900 bin kişi işe alınıyormuş. 900 bin kişinin işe alınabilmesi için 4 milyonu aşkın mülâkat yapılması gerektiğini duyunca şaşa kaldım. Tansaş Genel Müdürü Servet Topaloğlu'ndan öğrendiğime göre Wal - Mart'ın stratejisi, her ürünü tüketiciye mümkün olan en ucuz fiyata ulaştırmak olduğu için, belli bir kademenin altındaki çalışanların ücretleri de çok düşükmüş. Ve personelin yüzde 40'ı ilk yıl içinde iş değiştirirmiş.

    Yüksek rotasyon
    Bu demek oluyor ki Wal - Mart'ta her yıl 700 bin kişi de işten ayrılıyor. Anlayacağınız 4 milyonu aşkın mülâkatla seçilip alınan 900 bin kişiden ancak 200 bini kalıcı. Şirket her yıl dolup dolup boşalıyor! Baş döndürücü bir rotasyon.
    Her yıl 2 bin kişinin işe alındığı Tansaş'ta da rotasyon % 40'lardaymış. Personel politikası olarak rotasyonu % 10'lara çekmek gibi bir hedefleri de yokmuş. Ürün maliyetini düşüren etkenlerden biri de personel maliyeti. Örneğin bir bankanın insan kaynakları politikasından ne kadar farklı!
    Pazar günkü yazımda da belirttiğim gibi yerli hipermarket zincirleri nihayet bu yıl operasyonel kârlılığa geçerken Metro, Carrefour ve Tesco gibi küresel dev oyuncuların Türk piyasasından beklentileri henüz kârlılık değil, pazar payı. Ana merkezde kâr yapan bu dev oyuncular, nispeten yeni girdikleri bir ülkede belli bir pazar payına ulaşıncaya kadar zarar bütçeleriyle çalışabiliyorlar.
    Metro'nun Türkiye Temsilcisi Nurdan Tümbek'ten öğrendiğime göre Türkiye'den yaptıkları ihracat, operasyonel zararlarını telâfi eden bir unsur. Metro - Türkiye'den Almanya'daki merkeze yılda 600 milyon dolarlık, Carrefour'dan Fransa'daki merkeze 300 milyon dolarlık ve Tesco'dan İngiltere'deki merkeze 200 milyon dolarlık tekstilden elektroniğe geniş bir yelpazede ihracat yapılıyor.

    Tansaş'a 30 milyon $
    Tesco'nun KİPA'yla uzun süreli flörtü, daha 2 ay önce mutlu sona erdi ve 140 milyon dolarlık bir satın alma gerçekleşti. Ancak Tesco, Türkiye'de satın alma ofisini çok daha önce kurmuş ve ihracata başlamıştı.
    Tansaş'a ise farklı bir yolla yabancı sermaye geliyor. Dün yapılan olağanüstü genel kurulda, mevcut yerli hissedarların sermaye artışına katılma hakkını kısıtlamak üzere yetki alındı. Özel sermaye fonu MCAP, Tansaş'tan 30 milyon dolarlık hisse alıyor. Bu rakam; Tansaş'ın % 6 - 7'lik hissesine tekabül ediyor. Tansaş'ın İMKB'de son 10 günlük hisse değer ortalamasına göre % 20 primle el değiştirecek hisseler karşılığında MCAP, Tansaş Yönetim Kurulu'nda üyelik talep etmiyor.
    2002 Nisan'ında 126 milyon dolar borcu bulunan Tansaş, aradan geçen 1,5 yıl içinde bu borcu 43 milyon dolara düşürmüş bulunuyor. MCAP'tan sermaye arttırımı yoluyla gelecek 30 milyon dolar da borç ödemelerinde kullanılacak.

    mtamer@milliyet.com.tr