|


Yabancılar Hema'ya doyamadı!
HANNOVER
Almanya'nın Hannover kentinde, tarım araçlarındaki gelişmeleri gösteren ve iki yılda bir düzenlenen "Agritechnica Fuarı'ında" Türkiye'nin hem tarımı nerede bıraktığını, hem de nasıl yakaladığını gördüm.
Hema Endüstri, Türkiye'nin 1955'lerden beri tanıdığı Valtra firmasının, Finlandiya'daki üretimini Çerkezköy'e alan bir anlaşmaya imza attı. Yaklaşık 35 milyon dolar yatırımla, yıllık traktör üretimini 20 bin adede çıkaracak olan Hema, 2006 yılından itibaren Valtra'nın dünya pazarlarına ihraç ettiği 100 beygir altındaki traktörlerinin üretimini gerçekleştirecek. Valtra ve Hema işbirliği ile üretilecek traktör adedi, Türkiye'nin halen traktör üretiminin en parlak olduğu 1998 yılında 60 bin adet, 2002'de ise 7 bin 500 adede düştüğü bir pazarda daha da anlam kazanıyor. Uzel ailesinin ürettiği Massey Ferguson ve Koç'un Fiat ile ürettiği Türk Traktör'den sonra, son 2 yılda pazara giren Hema Endüstri'nin hedefi Valtra ortaklığı ile "Heva" markası ile yerli traktör üretimini gerçekleştirmek.
ABD kanadı kırılmadı
Hema Endüstri Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Hattat, traktör sektörüne talihsiz bir giriş yapmıştı, talihli çıktı. Amerikan devi John Deere ile 2000'de ortaklık kuran Hattat, tam bir hüsran yaşadı. Ortakları ile önce mahkemelik, sonra da sulh olan Hattat, John Deere ile kurduğu şirketi tasfiye ettikten sonra Universal markası ile kendi traktörünü üretti. 1980'lerden beri John Deere'nin ABD'deki merkezine hidrolik parçalar ihraç eden Hema, Avrupa bölümü ile yollarını ayırırken, ileriye dönük olarak 120 milyon dolarlık ihracat anlaşması yaptı. Hema'ya yabancıların ilgisi John Deere deneyiminden sonra da devam etti ve ABD'nin dev sanayi kuruluşlarından Teksron'un, İngiltere'deki fabrikasını Çerkezköy'e taşıdı. Tekstron ile savunma sanayii projelerinde de işbirliği yapan Hema, zırhlı araç projelerini gerçekleştirdi.
Yılda 135 milyon euro ciro, 50 milyon dolar ihracat gerçekleştiren Hema'nın, 1972'lerde başlayan öyküsünün temelinde hidrolik direksiyon ve fren sistemleri üretimi yatıyor. Ford, Fiat ve Renault otomobillere yılda 300 bin adet direksiyon satan Hema'nın fren üretiminde tek rakibi Bosch.
Hannover'de; tarım sektörü, tarımın teknolojisi ve traktör üretimi ile ilgili öğrendiklerimi buraya sığdırmam olanaksız. Şu kadarını söyleyeyim, dünyanın tarıma verdiği önemi biz hiç göstermiyoruz, ama onlar bize geliyorlar! Nasıl mı? Onu da Hattat Dış Ticaret Genel Müdürü Dr. John Griffiths'ten öğrendim.
Griffiths, birçok Avrupa firmasının "talaşlı üretim" işlerini Türkiye'ye kaydırmaya niyetli olduğunu söylüyor. Griffiths, Türkiye'de çalışma yaşamındaki esneklik ve iş gücü maliyetlerinin düşüklüğünün yanı sıra, sanayi birikimi ve Avrupa'ya yakınlık gibi etkenlerden dolayı Avrupalıların, ülkelerinde yalnızca tasarım ve montajı korumak istediklerini vurguluyor. Avrupa Türkiye'yi bir makine parçası üssü olarak seçecekse, bu alanda da rakip ülkeler Çin ve Hindistan olacak.
Siz bu satırları okurken ben fuarda, 36 vites ileri ve geri çalışan, modern traktörlerle Türk tarımının geleceğini hayal ediyor olacağım. Bırakın kabine toz geçirmeyenini; ülkemizde kullanılan 1 milyon 160 bin traktörün yaş ortalaması 20'nin altına düşmedi.
syilmaz@milliyet.com.tr
|
|

|