 |
 |
 KDP Lideri Barzani ile KYB Lideri Talabani, Irak'ta etnik temelli bir federasyon öngören tasarıyı geçici yönetime sundular. İki lider ayrıca, Kuzey Irak'ta ortak bir hükümet kurmayı da kararlaştırdılar. Iraklı Kürt liderler, kendi aralarındaki çatışmalara son vermek, Kuzey Irak'ta bütünlük sağlamak ve Irak'ta etnik nitelikli federasyon oluşturmak amacıyla bir hamle başlatmış bulunuyorlar. Bu hamle ayrıca, Kürt bölgesinin coğrafi sınırlarını da belirlemeyi amaçlıyor. Öngörülen bölge Kerkük, Musul, Diyala, Erbil, Sülemaniye ve Dohuk'u da kapsıyor. Böylece petrolün kontrolü de Kürt grupların elinde kalıyor. ABD'nin Irak'ı işgalini kendi çıkarları açısından en iyi değerlendirenlerin Kuzey Irak'taki Kürt gruplar olduğu gerçeği teslim edilmeli. Siyasi açıdan önemli kazanımlar elde eden Barzani ve Talabani, Kürtler'e büyük sıçrama yaptırmış oldu. Bunu nasıl başardılar ? Kuşku yok ki, temel dayanakları ABD ile yaptıkları işbirliği oldu. Her fırsatı değerlendiren Barzani ve Talabani, ayrıca zaman yitirmeden diplomatik ve hukuki girişimlerini disiplinli bir biçimde sürdürdü. Bu girişimlerinin sonuçlarından biri Irak Geçici Yönetimi'ne sundukları etnik temelli federasyon öneren tasarı. Kuzey Irak ve terör konusunda uzman olan Dr. Nihat Ali Özcan'ın verdiği bilgiye göre, Kürtler'in hazırladığı tasarının mimarları ABD'li bilim adamları. Pennsylvania Üniversitesi'nden, Etno - Politik Çatışmalar Merkezi yöneticisi Brenden O'Leary, Peter Galbright ve Kürt asıllı Amerikalı Halit Salih. Bu üç bilim adamına ücretini ödeyerek Erbil'de Anayasa taslağı hazırlattıran Barzani ve Talabani, ortaya çıkan taslağı da tasarı olarak geçici yönetime sundu. O'Leary, "Çok ulusluluk ve Yeni Irak'taki Kürtler" konulu çalışmasıyla tanınıyor. Üç bilim adamının önerisi Irak'ta etnik temele dayalı bir federal sistem kurulması. Barzani ve Talabani, zaman yitirmeden, kendi görüş ve isteklerine uygun bir taslağı ortaya çıkardı. ABD'li üç bilim adamının hazırladığı bu taslak, ABD'nin Irak'ta kurmayı planladığı yapıyla çatışıyor. ABD, idari temelli bir federasyon isterken, üç bilim adamının çalışması etnik temelli federasyon öngörüyor. ABD, 15 Kasım 2003'te belirlediği yol haritasında, 18 ilde yerel meclisler kurulmasını ve illere dayalı bir federasyona gidilmesini öngörüyordu. Barzani ve Talabani'nin etnik federasyon önerileri, ABD yönetiminin planlarıyla çatışıyor. Bugüne kadar ABD'ye her istediklerini yaptırmayı başaran Kürt liderler, şimdiden başlattıkları çatışmayla sonuç almaya çalışacaklar. Tasarılarını ABD'ye kabul ettirirlerse, Kürtler'den ve Araplar'dan oluşan bir Irak Federal Devleti ortaya çıkacak. Türkmenler ve diğer unsurlar ise kurucu sayılmayacak ve bu yapıda yer almayacaklar. Sunni ve Şii Araplar, Kürtler'in önerisine nasıl tepki verecekler henüz bilinmiyor. Ancak, Kürt grupların kendi yollarında her gün mesafe aldıkları gerçeği ortada... fbila@milliyet.com.tr
|
 Taha AKYOL |
| Türki Cumhuriyetler ve Türkiye |
| Çetin ALTAN |
| İyi işlemeli ki... |
| Fikret BİLA |
| Kürtler'in hamlesi |
| Yasemin CONGAR |
| 'Annan Planı temel alınmalı' |
| Hasan PULUR |
| "Batıda ne varsa bizde de olsun!" |
| Derya SAZAK |
| İki boş kovan |
| Ece TEMELKURAN |
| Bir kitap yazdım; patladım! |
| Yaman TÖRÜNER |
| Cıngıllıoğlu-Süzer |
| Osman ULAGAY |
| Dünya futbolunun zirvesinde kavga |
| Güngör URAS |
| Orkinoslar Japonya'ya gidiyor |