 |
 |
Prof. Dr. CEMAL SAYDAMGeçen haftayı, öngördüğümüz şekilde haftanın ikinci yarısında kuzeyden gelen soğuk ve Sahra'dan kaynaklanan ılıman ve tozlu havanın özellikle Batı Anadolu üzerinde karşılaşması, saatin ters yönünde süren bir takiple batıda ve kuzeyde kalan bölgelerin soğuk havadan ve kardan etkilenmesi, doğu ve güneydeki bölgelerin ise daha ılıman havanın etkisiyle yoğun yağmur almasıyla geçirdik. Yağmur sonrası evlerinizin camlarında gördüğünüz lekeler Sahra kökenli tozlar; bunları park halindeki arabaların cam sileceklerini kaldırınca veya camların diplerinde de sarı renkte görebilirsiniz. Aman sakın bunlardan da ne olacak demeyin, tabiat anayı çekip çeviren işte bu tozlar. Yağış da bu tozlar, içerdikleri bakteri ve mantarlar nedeniyle oluyor; yoksa bize Balkanlar'dan ve Sibirya'dan sadece soğuk ve kuru hava geliyor. Size bir soru sorayım ve de bilimsel cevabını biraz sonra vereyim. Avrupa'daki Alp Dağları'nda kar depolanması ne zaman olur? "Aman hocam, tabii ki kışın" dediniz, değil mi? Yanıldınız. 1880'lerden bu yana yapılan hassas ölçümler Alp Dağları'na karın en yoğun şekilde ilkbahar sonunda ve yaz başında yağdığını, sonbahar ve kış mevsiminde yağan karın ise en iyi ortalama ile toplamın sadece yüzde 20'sini oluşturduğunu gösteriyor. İnanılması ve de kabullenilmesi zor bir olay ancak uzun dönemli bilimsel veriler kar depolanmasının yaz başlarına sarktığını gösteriyor. Keza yurdumuzda da kar ne zaman depolanır sorusunun cevabı beklentileriniz doğrultusunda olan kış mevsimi değil. Doğu Anadolu'da tam otomatik kar rasat istasyonları ile yaptığım uzun süreli ölçümler, kar depolanmasının mart ortası ve nisan ayı başlarında olduğunu göstermekte. Toplum, kar yağışının olduğu soğuk kış mevsimini karın asıl depolandığı zaman diye kabullenmiştir ama bilimsel veriler daha başka sonuçları ortaya koyuyor. Şimdi üzerinde çalıştığımız konular ise bu olaya neden olan toz ve güneş enerjisi etkileşimi. Size hep duyurmaya çalıştığım bir olgu var; bulutlara hükmedebilmek, henüz sahipsiz olan bulut fabrikalarını çalıştırmak. Yakında bunu da başaracağız, yeter ki o zaman önümüze açılacak olan yepyeni dünya düzeninin önemini şimdiden kavrayabilelim, günlük politikalar yerine uzun soluklu ve yepyeni dünya düzeninde diğer ülkelere roller bulalım. Özellikle batıda etkili yağış bekleniyor Hafta sonunda gazetenizi elinize aldığınızda, hava özellikle Marmara bölgesinde kuvvetli poyraz rüzgarlarının etkisiyle, tabiri yerindeyse buz gibi olacak. Pazar günü Marmara'da rüzgar her geçen saat sakinleşecek ve akşama doğru hafif bir esinti kalacak. Rüzgarlı ve yağışlı hava ayın 20'sine kadar Marmara haricindeki kuzey bölgelerimizi etkilemeye devam edecek, bu da Karadeniz'deki balıkçılarımızı zor şartlarda çalışmaya mecbur kılacak. Diğer bölgelerdeki durgun hava, atmosferin geçen haftanın yağışlı havası sonrasında gelecek haftaki yağışlara hazırlanması ve şöyle derin bir soluk alması şeklinde olacak. Derin bir soluk almayı bilinçli söyledim çünkü tahminler 22 Aralık Pazartesi günü hafiften başlayacak lodos rüzgarlarının 23 Aralık Salı gününü özellikle batıda çatı uçuran, minare deviren cinsinden fırtınaya dönüşeceğini belirtiyor. Aman çocukları uyarın. Sahra tozu yüklü fırtınanın sonrasında da özellikle Trakya'dan başlayarak etkisini gösterecek olan soğuk hava, ortamı yeniden kış koşullarına döndürecek. 23 Aralık günü özellikle batıda etkili yağış bekleniyor. Yağışların lodosla birlikte etkili yağmur, daha sonra poyrazla birlikte etkili kar olarak düşmesi bekleniyor. Soğuk havanın haftanın ilerleyen günlerinde doğuya doğru hızla kayması, hafta ortasında İç Anadolu'yu ve Doğu Anadolu'yu etkileyerek hafta sonuna doğru yurdu terk etmesi bekleniyor. Ben olsam özellikle yurdun batısında seyahat işlerimi haftanın ilk günü veya ikinci gününün akşamına kadar bitirmeye gayret ederdim. Hava beklentiler doğrultusunda davranış gösterirse deniz ve yol trafiğinin kötü etkilenmesi bekleniyor. Not: Hafta sonunda okuduğunuz bu yazıları teknik nedenlerden dolayı birkaç gün önceden yazmak zorundayım. Her ne kadar hava tahmini yapmadığımı söylesem de bu zaman farkı, hava ve toz beklentilerinde bazen ileriye yönelik sapmaların oluşmasına yol açabilir. Bu nedenlerden dolayı affınıza sığınıyorum.
|
 Donatella Piatti |
| Sarıkız'ın Anıları |
| Tuba Akyol |
| İlhan Uçkan |
