 |
 |
Ömrü boyunca 5 bin şiir okumuş kaç kişi vardır ülkemizde? Dünyada? Kitap başına ortalama 50 şiir desek, 100 kitap eder. 
Eğitim dergisinin Cumhuriyet'in 80. Yılı özel sayısında Talat S. Halman'la yapılmış uzunca bir konuşma var. Kendi kitaplarını, yazdığı yazıları, çevirdiği oyunları, başka yapıtları bir yana bırakalım, Halman 2 bin 500'den fazla şiiri Türkçeden İngilizceye, bir o kadarını da İngilizceden Türkçeye çevirmiş.Demek çalışkanlığın, üretkenliğin sonu yok. *** Halman'la okuldaşız. Okul sıralarından tanımıyorum onu. Öğrencilik döneminde yazdıklarını, çevirdiklerini edebiyat yıllığımız "İzlerimiz"in geçmiş sayılarında okuduğumda o çoktan mezun olmuştu. Kendisini yıllar sonra yakından tanıma olanağını buldum. Yurtdışında bazı toplantılarda, kongrelerde, şenliklerde birlikte olduk. En sevdiğim, saygı duyduğum kişiler arasında yer aldı. O yeri bugüne kadar da içimde hep korudu. Bu yüzden, "Aklın Yolu Bindir" (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları) kitabını özel bir ilgiyle okudum. *** Kitap 522 sayfalık uzun bir söyleşi. Halman'ın yaşamöyküsü. Söyleşiyi Cahide Birgül (Sesveren) yapmış. Doğrusu çetin iş. "Ne zaman doğdunuz?", "İlk yapıtınızın adı neydi?" gibi sıradan soruların yönetildiği kısacık söyleşilere öyle alışmışız ki... Bizde genellikle herkes herkesle söyleşi yapabiliyor. Konuyla yakın ilgi, ön çalışma, araştırma hiç gerekmiyor. Sözgelimi, hamsiden başka balığı ilk görüşte tanıyamam ben ama kalkıp bu konunun uzmanıyla konuşabilirim. Ya da sekiz kere dokuzun kaç olduğunu nice tereddütlerden sonra çıkarabilen bir başkası, olanak bulsa Bill Gates'le karşı karşıya gelebilir. İşin kötüsü, kimse yadırgamıyor bunu. Bırakın okuru, söyleşi yapılan kişi bile yadırgamıyor. "Arkadaş, sen ne diyorsun, doğum tarihimi de, ilk yapıtımın adını da herhangi bir kitabımın ilk sayfasında bulabilirsin" demiyor. Ansiklopedik bilgileri kuzu kuzu sıralıyor. *** "Aklın Yolu Bindir" bir "Talat S. Halman Kitabı", bir yaşamöyküsü olduğuna göre, bu tür ansiklopedik bilgileri elbette içeriyor. Ama Birgül'ün derin bir ön araştırma yaptığı anlaşılıyor. Soruların düzenlenişinden belli. "Babanızın Atatürk'le ilgili bir anısı var mı?" yerine, "Babanızın Atatürk'le ilgili bir anısı var, değil mi?" diye soruluyor. "Hangi burçtansınız?" yerine "Yengeçsiniz değil mi?" Bu minicik ayrıntılar bile bir ön çalışmanın ipuçlarını taşıyor. *** Halman'ın yaşamöyküsü 500'ün üstünde sayfayı rahatça okutacak kadar ilginç. Öyle cinayetlerle, felaketlerle, entrikalarla örülü değil. Ama 1930'lardan günümüze ülkemizin "manzara"sını, yeni çizgiler ekleyerek yansıtıyor. Özellikle, Kültür Bakanlığı yaptığı dönemin "politika kulisi"ni çok çarpıcı renklerle veriyor. ABD, Halman'ın yaşamında önemli bir yer kaplıyor. Bu ülkeyi, hele New York'u, onun bakış açısından görmek de okurun dağarcığına zenginlikler katıyor. Ben ilgiyle okudum. Halman, sözünü ettiğim Eğitim dergisindeki konuşmasının bir yerinde öğretmenlere ve öğrencilere "Okuyun, düşünün, soru sorun, eleştirin" diyor. Kelimeleri üçer kere tekrarlayarak. "Aklın Yolu Bindir"de "okuyan, düşünen, soru soran, eleştiren" bir aydının, önemli bir kültür adamının yansımasını bulacaksınız. Kitap sizde başka şeyleri de okuma, düşünme, eleştirme isteğini yaratacak. Taze soruların eşliğinde.
|
 Ahmet Turhan Altıner |
| Ali Rıza Kardüz |
| Mine G. Kırıkkanat |
| İlber Ortaylı |
| Tuba Akyol |
| Ülkü Tamer |
