MİLLİYET İNTERNET

		28 Aralık 2003 Pazar

BİZE ULAŞIN | ARŞiV | KÜNYE | HABER İNDEKSİ |

SIK KULLANILANLARA EKLE |

AÇILIŞ SAYFASI YAP

· YAZARLAR

    Nazilerin yargılandığı salonda...

    Saddam Hüseyin yakalandığından beri nasıl yargılanacağı tartışılıyor. ABD, devrik diktatörün, işgal güçlerince değil, Iraklılarca yargılanmasından yana...
    Neden?
    Nürnberg'i gezerseniz bunun nedenini anlarsınız.
    1930'larda Führer'in görkemli mitinglerine ev sahipliği yapan bu Alman kentine geçen şubatta davetli olarak gittim. 1945 - 46 yıllarında orada 4 işgal gücünden 4 yargıç, Hitler'in 24 adamını yargılamış ve Nazi imparatorluğunu tarihe gömmüştü.

    600 numaralı salon    Giderken dev bir müze gezeceğimi hayal ediyordum.
    Yanılmışım. Nürnberg Adliye Sarayı'nın 600 numaralı salonu, hâlâ ağır ceza yargılamalarında kullanılan sıradan bir duruşma salonu görünümünde...
    Hapishane, binanın hemen arkasındaymış. Nazi savaş suçluları, altgeçitten, önce adliye binasına getiriliyor, oradan da asansörle duruşma salonuna çıkarılıyormuş. O karanlık altgeçitten geçip Nazileri taşıyan asansöre bindim. Birbirini görmeyen, iki tabutluk şeklinde bölünmüş asansör, yargılamanın yapılacağı kata gelince hücrenin demir kapısı duruşma salonuna açılıyordu. Naziler asansörden çıkıp ahşap sıralara yan yana diziliyorlardı.
    Önde avukatları bulunuyor, karşıda, savaşı kazanan güçler adına yargılamayı yapacak Amerikalı, İngiliz, Fransız ve Rus yargıçlar oturuyordu.

    Hitler'in B takımı    Savaş suçluları arasında Hitler yoktu. "Führer", Ruslar bir sokak ötesine kadar gelince arkadaşlarıyla vedalaşmış ve sevgilisi Eva Braun'la çekildiği odasında ağzına tabanca sıkarak intihar etmişti.
    Propaganda Bakanı Goebbels, 3 - 12 yaş arası 6 çocuğunu zehirlettikten sonra bir SS erine verdiği emirle, karısıyla kendisinin başına kurşun sıktırmıştı.
    SS şefi Himmler ise İngilizlerce yakalanınca ağzında sakladığı siyanür kapsülünü patlatarak canına kıymıştı.
    Nürnberg'e getirilenler "B takımı" sayılırdı. İçlerinden biri, duruşmalar başlamadan, havlusundan kopardığı parçalardan yaptığı iple asmıştı kendini...
    Bir numaralı sanık Gestapo'nun şefi Hermann Goering'di.
    Sanıklar arasında, savaş yıllarında Almanya'nın Ankara büyükelçisi olan Von Papen de vardı.
    9.5 ay süren yargılamalarda 16 bin sayfa tutanak tutulmuş, 27 bin metre ses bandı kaydedilmiş, 7 bin 300 metre film, 2000 fotoğraf çekilmişti.

    İdam ve intihar    Yargılama sonunda sanıkların 3'ü beraat etti. 7'si hapis cezası aldı. 12'si idama mahkûm edildi.
    İdamlıklar, 16 Ekim 1946 gecesi sehpaya çıktılar.
    Aralarında Goering yoktu. Karar açıklanınca, bir generalin asılamayacağını, kurşuna dizilmesi gerektiğini belirtmiş, talebi reddedilince de sırası gelmeden 2 saat önce idam memurlarını atlatıp sakladığı zehri yutmuştu.

    O salon    Saddam'ın yakalanışı, Nürnberg'i hatırlattı bana...
    "Acaba intihar bir Batı âdeti mi" diye düşündüm önce...
    ...sonra da kendi ülkesinde, işgalcilerce yargılanmanın nasıl bir duygu olduğunu...
    Nürnberg mahkemesinin müze yapılmama nedeni o duyguydu.
    Mihmandarımın anlattığına göre bazı Almanların gözünde o salon, işgal kuvvetlerinin (Nazi bile olsa) kendi yurttaşlarını yargılayıp astığı yer olarak görülüyor ve bu utanç nedeniyledir ki müze yapılmıyordu.
    Kim bilir; belki de Amerikalıların "Saddam'ı Iraklılar yargılasın" kararının altında "Nürnberg dersi" yatıyordu.

    can.dundar@e-kolay.net