MİLLİYET İNTERNET

		01 Ocak 2004 Perşembe

BİZE ULAŞIN | ARŞiV | KÜNYE | HABER İNDEKSİ |

SIK KULLANILANLARA EKLE |

AÇILIŞ SAYFASI YAP

· YAZARLAR

    Yıl 1932 Ocak 23    Ayasofya'da okunan Türkçe Kuran'ı 50 bin kişi dinliyor

    2004 yılına girerken eski defterleri şöyle bir karıştırayım dedim. "Cumhuriyet'in 75 Yılı" almanağını sayfa sayfa gözden geçirdim saatlerce. İlginç olayları gördüm orada yaşıyormuş gibi.
    Şu günler hayli sarsıntı geçiren Amerikan doları 1924 yılında kaç Türk lirasıydı tahmin edebiliyor musunuz? 168 kuruş!
    1925 yılının 1 Ocak günü Mustafa Kemal eşi Latife Hanım ile beraber Anadolu gezisine çıkmış. 8 ay sonra 5 Ağustos'ta ise Latife Hanım'dan boşanacaktır.
    Mart 1925'te İsmet Paşa Fethi Okyar'ın yerine başbakan oluyor. Zira Doğu'da isyan sürmektedir.
    Aynı günler İtalya'da Mussolini diktatörlüğünü ilan ediyor.
    Şair Nazım Hikmet belki de ilk kez hakim karşısında. 3 ay 3 gün hapse mahkum oluyor.

    Tayyare Piyangosu    Büyük Tayyare Piyangosu 150 kuruş, ama onda biri! Tamamı ise 15 lira. Ya en büyük ikramiye 15 bin mi, 20 bin mi her neyse!
    1932'ye geldiğimizde Tayyare Piyangosu'nun adı değişiyor Milli Piyango oluyor.
    Piyango deyince aklıma hep gençlik arkadaşlarımdan Mekki gelir. Laleli'de Gençlik Caddesi'nde "50 binlikler" diye anılırlardı. Yılın en büyük ikramiyesi onlara isabet etmişti! Babaları avukattı, 3 erkek bir kız dört kardeştiler. Mazbut bir aileydiler ama ne oldu nasıl oldu, ellerine geçen para ile Pertevniyal Lisesi'nin karşısında 6 katlı o devrin muhteşem apartmanlarından birini aldılar, ev sahibi, arsa sahibi oldular. Anne ve baba öldükten sonra hepsi rüya gibi uçup gitti. "Elli binlikler" her şeylerini kaybetmişlerdi.

    Türkçe ezanın güzelliği    Yıl 1932 Ocak ayının 23'ü. Şapka Devrimi yapılmış, alfabe devrimi yapılmış, müsamereler, balolar kadınlar artık hür ve eşit.
    İşte o günler. Gazi Mustafa Kemal, Kuran - ı Kerim'in Türkçeye tercüme edilmesini istiyor. En yetkili din adamları, hocalar, profesörler bir araya gelip Kuran - ı Kerim'i Arapçadan Türkçeye çeviriyorlar.
    Önce, 23 Ocak'ta meşhur Hafız Burhan, Hafız Kemal ve daha birçok devrin sevilen güzel sesli hafızı, segah, suzinak, farahnak makamlarında Türkçe Kuran okuyorlar. Sonra semt semt camileri dolaşıp halkın isteği üzerine Türkçe Kuran - ı Kerim'i okuyarak öncülüğü alıyorlar.
    3 Şubat'a rastlayan Kadir Gecesi Ayasofya'da yatsı namazından sonra, başta Hafız Burhan olmak üzere 30 kadar ünlü hafız Türkçe Kuran ve Mevlit okuyor.
    Ayasofya'nın içinde iğne atsanız yere düşmez öyle kalabalık. Çevrede ise 50 binden fazla insan (aralarında Hıristiyanlar ve Museviler de var) bu muhteşem dini töreni huşu içinde izliyor. Gazi Mustafa Kemal Çankaya'da radyonun başında dinliyor Kuran okunmasını.
    Ve bir de ezan, Türkçe ezan. Anlamadığımız dilde Arapça değil Türkçe ibadete çağrı. Hala kulaklarımdadır Türkçe ezan okuyan müezzinlerin o içli, o yanık sesleri? Mikrofonsuz, parazitsiz!

    Tanrı uludur    Şüphesiz, bilirim bildiririm
    Tanrı'nın elçisi Muhammed
    Haydi namaza
    Haydi felaha
    Namaz uykudan hayırlıdır (bu yalnız sabah ezanında)
    Tanrı'dan başka yoktur tapacak
    Kuran - ı Kerim'in Türkçe olmasına, ezanın Türkçe okunmasına karşı çıkanlar azınlıktı. Siyasetçiler biraz dayanabilselerdi, anlayabilselerdi insanların kendi dilleriyle ibadet etmenin güzelliğini! O yıllar özellikle kadınlar, camilere gitmiş, vaazlar dinlemiş, reformu benimsemişlerdi ama popülist siyasetçiler allem ettiler, kallem ettiler devam ettirmediler reformu?