MİLLİYET İNTERNET

		04 Ocak 2004 Pazar

BİZE ULAŞIN | ARŞiV | KÜNYE | HABER İNDEKSİ |

SIK KULLANILANLARA EKLE |

AÇILIŞ SAYFASI YAP

· EKONOMİ

Hedefi kırdı geçti*
*AMA AŞAĞI DOĞRU 2003'te enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 18.4'le yüzde 20 hedefinin, toptan eşyada yüzde 13.9 ile yüzde 16.5 hedefinin altında kalarak son 28 yılın en düşük seviyesine indi

    EKONOMİ SERVİSİ

    Türkiye'nin, 1970'li yılların ortasında başlayan enflasyon macerası tarihe karışıyor. Enflasyon oranı 2003 yılında toptan eşya fiyatlarında (TEFE) yüzde 13.9'a kadar inerek 1975 yılından bu yana, tüketici fiyatlarında da yüzde 18.4'e gerileyerek 1976 yılından bu yana en düşük oran oldu.
    Bu oranlarla yılbaşında koyulan hedeflerin de altında kaldı. TEFE'de hedef başlangıçta yüzde 17.4 olarak belirlenmiş, daha sonra yüzde 16.5'e indirilmişti. Bu oranın altında kalarak yüzde 13.9 çıkan oran, 2004 yılı için öngörülen yüzde 12 hedefine ise 1.9 puan yaklaştı. Özellikle döviz kurlarındaki düşüşün etkili olduğu 2003 yılında TEFE 2002 yılına göre 16.9 puanlık bir düşüş kaydetti.
    TÜFE'de de yüzde 18.4 oranı yüzde 20 hedefinin altında kaldı. TÜFE oranı 2002 yılına göre de 11.3 puanlık bir düşüş kaydetti.
    Aralık ayı itibariyle 12 aylık ortalamalara göre yıllık enflasyon, toptan eşyada yüzde 25.6, tüketici fiyatlarında ise yüzde 25.3 olarak hesaplandı.

    Aralık sürprizi
    Aralıkta, tüketici fiyatları yüzde 0.9 ile 2003 yılının yaz aylarından sonraki en düşük aylık artış oranında kalırken, toptan eşya fiyatları da yüzde 0.6 ile beklentilerin oldukça altında gerçekleşti.
    Tüketici fiyatlarındaki 0.9'luk artışın 0.4 puanı gıda, içki, tütün grubundan, 0.4'ü konuttan, 0.1'i ulaştırma grubundan kaynaklandı. Toptan eşyadaki 0.6'lık artışın da 0.5 puanı imalat sektörü, 0.1 puanı tarımdan geldi.
    Aralıkta, kamu kesimi fiyatları yüzde 0.4 artarken, özel sektör fiyatlarındaki artış yüzde 0.7 olarak gerçekleşti. Aralık ayında tarım fiyatları Türkiye konjonktürüne ters bir şekilde sadece yüzde 0.3 oranında artış göstererek, TEFE'deki artışın oldukça düşük kalmasına yol açtı. Tarım fiyatları geçen yılın aynı ayında yüzde 5.2 oranında artmıştı.

    Çekirdek enflasyon
    Çekirdek enflasyon olarak nitelendirilen özel sektör imalat sanayi fiyatları da aralıkta bir önceki aya göre yüzde 0.9 arttı. İmalat sanayi fiyatlarındaki aralık ayı artışının düşük kalmasında, döviz kurlarındaki düşüşe de bağlı olarak kağıt, basım ve yayım, kimyasal maddeler, makina ve teçhizat, elektrikli makina ve cihazlar, iletişim teçhizatı, tıbbi hassas ve optik aletlerde yaşanan fiyat indirimleri etkili oldu.

    Yılın şampiyonu kuru soğan    Kuru soğan, geçen yılın zam şampiyonu oldu. Kuru soğanda, 2003 yılında bir önceki yıla göre yüzde 211.6 artış görüldü. Geçen yıl fiyatı düşen ürünler ise şöyle: Ceviz içi yüzde 20.8, yumurta yüzde 15.5, domates yüzde 6.3, margarin yüzde 3.7, bulaşık deterjanı yüzde 3.5. Toptan eşyada da kuru soğan yüzde 250.9 artışla şampiyon oldu. TEFE'de benzin fiyatındaki artış yüzde 7.1, motorin yüzde 6.2'de kaldı.

    Kamu zammı özelin altında    Toptan eşya fiyatlarında yüzde 13.9 artış olurken, kamu sektöründe bu artış yüzde 11.4, özel sektörde yüzde 14.9 gerçekleşti. Aralıktaki yüzde 0.6'lık artışın yüzde 0.1'i devlet, yüzde 0.5'i özel sektörden kaynaklandı. Geçen yıl, en yüksek artışı yüzde 20 ile tarım, avcılık, ormancılık, balıkçılıkta yaşanırken, imalat sanayinde yüzde 12.6, elektrik, gaz ve su sektöründe yüzde 3.2 artış oldu.

    Enflasyonda rekorlar yılı    Devlet Bakanı Ali Babacan enflasyon açısından 2003'ü 'rekorlar yılı' olarak tanımlayarak şu örnekleri verdi:

Toptan eşya fiyat artış oranları ilk defa 4 ay (mayısta yüzde - 0.6, haziranda yüzde - 1.9, temmuzda yüzde - 0.5, ağustosta - 0.2) üst üste eksi olarak gerçekleşti.

Tüketici fiyatlarında ise (haziranda yüzde - 0.2, temmuzda yüzde - 0.4) eksi enflasyon görüldü.

Haziran ve temmuz aylarında TEFE ve TÜFE aynı anda negatif çıktı.

Merkez Bankası anketleriyle ölçülen enflasyon beklentileri sürekli düşüş eğiliminde ve neredeyse 2004 için hedeflenen yüzde 12 seviyesine ulaşmak üzere.

    Devlet Bakanı Ali Babacan, 2003 enflasyon rakamlarıyla Türk ekonomi tarihinde artık yeni bir dönemin başladığını belirtti. Enflasyondaki düşüşün sağladığı motivasyonla, 2004 için öngörülen yüzde 12 hedefinin de yakalanacağını söyleyen Babacan, "2004 yılında çok daha titiz ve detaylı bir mücadele yürütülecek; yüksek ve belirsiz enflasyon sorunu Türkiye gündeminden çıkarılacak. Artık şu çok belirgin bir şekilde görülmüştür ki; Türkiye için güzel yarınlar hayal değildir, uzak da değil" dedi.

    En yüksek reel kazanç borsadan    2003 yılında yüzde 18.4'lük TÜFE'ye karşı en iyi getiriyi yüzde 51.69'luk reel getiriyi sağlayan borsa elde etti. Geleneksel yatırım aracı altın ile döviz türlerine yatırım yapanlar ise enflasyon karşısında zarara uğradılar. Borsaya endeksli A tipi yatırım fonlarının reel getirisi yüzde 35.29 olurken B tipi fonların kazancı da yüzde 16.10 oldu.