MİLLİYET İNTERNET

		13 Ocak 2004 Salı

BİZE ULAŞIN | ARŞiV | KÜNYE | HABER İNDEKSİ |

SIK KULLANILANLARA EKLE |

AÇILIŞ SAYFASI YAP

· YAZARLAR

    Kerkük, Kürtler, Şiiler, Türkmenler

    IRAKLI Şii lider Ayetullah Abdülaziz el Hakim ülkemizde... Dikkat çeken bir husus, heyetinde Şii Türkmenlerin de bulunması.
    Şiilik, etnik kimlikleri aşan bir mezhep kimliği oluşturuyor. Iraklı büyük Şii alimi şehit Ayetullah Noi Türkmendi...
    İran'daki Azerileri de İran'a bağlayan aynı Şii kimliğidir.
    Birçok soru ortaya çıkıyor:

Şiilik neden bu kadar kuvvetli bir kimlik oluşturabiliyor?.. Bunda Şiiliğin 'mazlumiyet' ideolojisiyle birlikte, Sünnilikte olmayan 'imam' kültü ve Ayetullahlar örgütlenmesi büyük rol oynuyor.

Şii Araplarla Şii Türkmenlerin kimlik birliği Kerkük meselesini nasıl etkiler? Bunun ilk işareti, Şii Sadr grubunun Kerkük'te bazı peşmergelerin saldırısına karşı Türkmenleri savunmasıdır.

Irak'ta güçlenen Şiilik bölgede İran'ın nüfuzunu artırmaz mı? Mesele o kadar önemli ki, Sünni Ürdün Kralı Abdullah, Irak'ta demokrasinin Şiileri güçlendirecek olmasını dengelemek için, yeni federasyonun etnik değil mezhep esasına dayanmasını, bütün Sünnilerin Arap, Kürtlerin ve Türkmenlerin bir grup sayılmasını istedi ama bu mümkün değil tabii...

    * * *
    EL HAKİM Ankara'da yaptığı açıklamada "bütün etnik grupların temsil edileceği demokratik bir Irak" fikrini savundu. Bu ne demek?

Irak Şii nüfuzuna geçecek: Çünkü nüfusun yüzde 60'ı Şii... İran'ın etkisi bir ölçüde güçlenir ama Iraklı Şiileri İran'ın uzantısı gibi görmek yanlıştır. Saddam'ın zulmünden kaçıp İran'da 'İslam Devrimi Yüksek Şurası'nın başkanlığını yapan Abdülaziz El Hakim bile Irak vatanına sadıktır.

Kerkük için Türkmen-Şii yakınlaşması: Şiiler bu konuda hayli duyarlı. Hatta Kerkük'te Şii Sadr grubu Kürtlere karşı Türkmenlerin yanında çatışmaya da girdi. Kerkük'ün özellikle de petrolün belli bir etnik gruba verilmeyip Bağdat'a bağlanması, yeni rejimde çoğunluğu oluşturacak Şiilerin de lehinedir.

Türkiye'nin rolü: Arap dünyasında, özellikle petrol bölgelerinde artacak 'Şii ve İran kaygısı' bölgede laik ve demokratik Türkiye'nin dengeleyici rolünü önemli hale getirecektir.

    * * *
    TÜRKİYE hem Irak'ın iç dengeleri hem bölgesel dengeler bakımından bu rolü oynamak istiyor. Ankara diğer gruplar gibi Şiilerle de temas halinde. Yönetim Konseyi Başkanı iken El Hakim'i Ankara'ya davet etmişti, bu şimdi gerçekleşiyor.
    Yatırımcı bakanlıkların çoğu Şiilerin elinde... El Hakim kalabalık bir işadamı heyetiyle de geliyor. Şiilerin elindeki yatırımcı bakanlıklarla Türkiye'nin ekonomik ilişkileri ve işadamlarımızın yatırımlar yapması Ankara'nın 'denge' rolünü güçlendirir.
    Türkiye Kürtlerle de temaslarını geliştirmeye başlamıştır; doğrusu budur.
    Türkmen varlığının ayak altında kalmaması için de bu dengeler önemlidir.
    Ayetullah El Hakim, Ayetullah olmakla birlikte daha çok siyasi liderliğiyle dikkat çeken bir isim... Saddam zulmüne şehitler vermiş bir aileden geliyor.
    Ağabeyi Bakır el Hakim büyük bir Şii alimi ve 'müçtehit' idi; terörist saldırıda şehit edildi.
    Ben Şiileri 'sapık' bulmam, aksine severim. El Hakim'e hoş geldiniz diyorum: Türk - Irak ilişkilerinde sağlam bir bağ kurulacağına inanıyorum.

    t.akyol@milliyet.com.tr