|


Şans dönencesi
Kıbrıs için iki şifre var.
1- ABD. 2- AB. Önce birincisi...
Ankara'da, artık hatları hayli koyu kalemle çizilmiş bir plan var.
Buna Annan planında anlaşma olması halinde a ş a m a l ı uygulama denebilir.
Örneğin...
Türk ve Rum taraflarının değişiklik isteklerinde bir uzlaşmaya varılıp anlaşma imzalandıktan sonra, uygulama, - genelde - Türkiye'ye tam üyelik görüşmeleri için tarih verilmesine bağlanabilir.
Planın öngördüğü Rumların kuzeydeki eski yerleşme yerlerine dönüşleri, bunun sayısal kontenjanları, mülkiyet nakli için de zamana yayılan bir takvim uygulanabilir.
Annan planının bir ayağı zaten Türkiye'nin AB'ye tam üyeliği beklentisidir... Ve Annan planında zaten 7 yıla bile yayılmış uygulamalar var... Bu nedenlerle, Türkiye'nin de zamana yayılmış uygulama takvimi istemesi akılcıdır. Çok da ters bir yaklaşım değil.
Güven sorunu
Bu durumda siyaset kulislerinde iki olasılık konuşulmakta.
- Birinci olasılık, Ankara'nın görüşme ve çözüm planını ABD ile dirsek temasıyla hazırladığıdır. Bu görüşe göre kendi bilgi ve katılımıyla oluşmuş planı ABD, Annan'a götürecek ve kabul etmesi için bastıracaktır. Annan'a sen de Rumlara ve Yunanistan'a bastır. Bu işi bitirelim mesajını verecektir. Hatta, AB kendi üyesi Yunanistan'a ve artık üyesi sayılan Kıbrıs Rum Kesimi'ne diş gösteremeyeceği için, o ikisine Annan'ın Türkiye esinli değişiklik önerilerini kabul ettirmek yükü de ABD'nin olacaktır.
Bu nedenle ABD, Ankara'yı "Sonunda devreye bizim girmemiz gerekecekse, planınızı şimdiden söyleyin. Fazla uçuk şeyler varsa size bildirelim. Boşuna masaya getirilmesin" markajına almış bulunuyor.
- İkinci olasılık, Ankara'nın aşamalı ve takvime yayılmış Kıbrıs'ta çözüm planını, zaten ABD ile dirsek temasında hazırlamış olduğudur.
Hangisi olursa olsun, ABD'nin devreye girmesi beklentisi - açık - görünmekte.
Bunun Ankara tarafından özellikle istendiği kanısı yaygın.
Başbakan Erdoğan'ın Beyaz Saray'da Başkan Bush ile yapacağı konuşma da o planın "önsözü" gibi görülebilir.
Ancak... Bush'un, Erdoğan'a güvenmesi gerek. Sadece sözüne değil, bu işin üstesinden geleceğine de... Yani Erdoğan'ın Ankara'da asker, KKTC'de Denktaş engellerine takılmayacağına güven duymalı...
Birinci tezkere skandalı gene yaşanmamalı kaygıları seziliyor.
...........
ABD, koçbaşı işlevini üstlenirse, ardından Tam üyelik görüşmeleri için tarih verilmesinde de AB kapılarında rolünü sürdürecektir.
AB şifresi
İkinci şifre AB'ye gelince...
Tam üyelik görüşmeleri için tarih alınması kapıların arkasındaki sürgüdür. "Kıbrıs'ta çözüm" ile sürgü, geri çekilir.
Ama...
Kapı kilitli kalır.
Kilidi açmak, Kopenhag kriterlerinden, 11 Eylül sonrası dünya konjonktüründeki değişime... Türkiye'nin performansından AB rüzgarlarına kadar bir dizi değişkene bağlıdır.
O nedenle "tarih alma şansı" Kıbrıs'ta çözüm olsa bile yüzde 50'dir... Ki bu da çok yüksek bir oran.
Hatırlayalım...
Daha 3 yıl önce "tam üyeliği Türkiye aklından geçirmesin" denirdi.
Şans ibresi zamanla Türkiye'den yana dönüyor.
Erdoğan ve AKP için de tarihi almak artık bir kimlik kanıtı iddiası haline geldi.
Türkiye insanı için ise vazgeçilmez tutku.
Bu sinerji engelleri aşıyor.
Ses getiriyor.
.......
Kıbrıs'ta, ABD'de, AB'de, Türkiye'de iradelerin ortak paydasının - ş i m d i l i k - aynı olması, bir şans.
Zamanı zamana bırakmamak, zamanlamanın şans dönencesinden yararlanmak gerekir.
g.civaoglu@milliyet.com.tr
|
|

|