MİLLİYET İNTERNET

		13 Ocak 2004 Salı

BİZE ULAŞIN | ARŞiV | KÜNYE | HABER İNDEKSİ |

SIK KULLANILANLARA EKLE |

AÇILIŞ SAYFASI YAP

· YAZARLAR

    Yemiyoruz, yatırım yok, gene de borçlanmadan yaşayamıyoruz

    2003 yılı Ocak - Aralık arası 12 ayda Hazine 89.3 katrilyon lira para toplayabildi. Buna karşılık 123.6 katrilyon lira harcama yaptı.
    Aradaki açığı kapatmak için 35.6 katrilyon borçlandı.
    2003 yılı Ocak - Ekim arası 10 ayda yaptığımız döviz harcamaları nedeniyle kasadan 65.5 milyar dolar döviz çıktı.
    Buna karşılık döviz kasasına 61.4 milyar dolar girdi.
    Aradaki açığı kapatmak için 4.1 milyar dolar borçlandık.
    Aslına bakarsanız yediğimiz içtiğimiz yok. Yatırım yapmıyoruz. Hükümet boyuna vergiyi artırıyor. Neden Türk lirası gelirlerimiz gideri karşılamıyor; içeride borçlanıyoruz? Neden döviz gelirimiz gideri karşılamıyor; dışarıda borçlanıyoruz?
    Hani biz borçtan kurtulmak için kemer sıkıyorduk? Borçtan kurtulamıyoruz ki. İç borç da artıyor, dış borç da artıyor.
    Efendim sorunun temelinde üretememek var. Bugünkü üretim düzeyimiz, bu beğenmediğimiz yaşamın gereği geliri bile sağlayamıyor.
    Çözüm: (1) Ya üretimi artıracağız. Üretim artışının geliri ile yaşam seviyemizi dengeleyeceğiz. (2) Ya da üretimi artıramıyor isek, bugün beğenmediğimiz yaşam seviyesinin de altına ineceğiz. Bir lokma - bir hırka yaşamaya razı olacağız.
    Bunun başka çözümü yok. Bir lokma - bir hırka yaşamak istemiyor isek, üretimi artırmaya mecburuz. Ama kimse üretim artışından söz etmiyor. Üretim artışından söz etmek kimsenin hoşuna gitmiyor.
    Bu yazının altında Hazine'nin 2003 yılı (12 aylık) nakit dengesi rakamlarını bulacaksınız.
    Hazinemizin açık sorununun büyüklüğü, içeride ve dışarıda borçları çevirmesinin zorluğu tabloda görülüyor.

Hazinemizden 2003 yılında faiz ödemek için, 50.8 katrilyon lira, faiz dışı ödemeler için 72.8 katrilyon lira, toplam 123.6 katrilyon lira nakit çıkmış.

Buna karşılık Hazinemize giren nakit 89.8 katrilyon lira.

Hazinemize giren nakit 89.8 katrilyon lira, buna karşı faiz dışı harcamalar için çıkan para 72.8 katrilyon lira. Demek ki Hazinemizin nakit geliri, faiz dışı harcamaların nakit çıkışını karşılıyor. Üstelik 17.0 katrilyon lira nakit kalıyor. İşte buna da "faiz dışı denge" deniliyor.

    Borç olmasa idi, borcun faiz yükü olmasa idi, faiz dışı harcamalarda kullanılacak 17.0 katrilyon lira kullanılamıyor.
    Hazine'in nakit geliri ile nakit gideri arasındaki açık 33.7 katrilyon lira. Bu açığı kapatmak için Hazinemiz dışarıdan (net) 793 trilyon lira, içeriden (net) 34.6 katrilyon lira borç yükü altına girmiş.

Borçları döndürme diye bir şey var ya. Tabloya bakan bunun ne güç şey olduğunu görebilir.

Dışarıdaki borçların anapara ve faizini ödemek işin Hazine'den 10.6 katrilyon lira nakit çıkmış. Yeni borçlanmalar ile 11.4 katrilyon nakit girmiş. Böylece dış borçtan Hazine'ye (net) 793 trilyon lira para kalmış.

İçerideki borçların anapara ve faizini ödemek için yıl içinde Hazine'den 85.2 katrilyon nakit çıkmış. Yeni borçlanmalarla Hazine 119.8 katrilyon lira para bulmuş. Böylece (net) 34.6 katrilyon (net) borçlanma ile 2003 yılı açığını kapatabilmiş.

    2004 yılında ne olacak? Aynı tablo (belki biraz iyileşerek) devam edecek. Hem Türk lirası hem de döviz açığını kapatmak için borçlanacağız. Borçlarımız büyüyecek.
    Çözüm: (l) Ya üretimi artıracağız, (2) Ya bir lokma - bir hırka yaşamak için kemerleri daha da sıkacağız. Topu politikacılara atmayalım. Karar verecek olan halkımızdır.

    guras@milliyet.com.tr