|


Gelişmenin dinamikleri
KOÇ Holding Türkiye'nin lider firması. Aynı zamanda "küreselleşmiş Türk firmaları"nın tipik bir örneği... Koç'a bakarak Türkiye'nin ve dünyanın ekonomik ve siyasi dinamiklerini sezmek mümkün.
Patron Mustafa Koç ve en üst düzey yönetici Bülent Özaydınlı ile bir grup gazeteci olarak sohbet ediyoruz. Ben, anlatılanlardan Türkiye'ye ve dünyaya yön veren "dinamikler"i sezmeye çalışıyorum.
Mustafa Koç "çok iyi bir yıl geçirdik" diyor. Satışları dolar cinsinden yüzde 60 artmış. Peki bu sene nasıl geçecek? Koç'un cevabı:
- Siyasi bir kriz çıkmazsa, Kıbrıs sorununda atılan iyi adımlar devam ederse, bir de AB'den tarih alırsak Türk ekonomisi füze gibi fırlar. Avrupa isterse müzakereleri 15 yıl uzatsın.
Dinamiklere dikkat: Türkiye'de siyasi istikrar sürerse, dünya ile ilişkilerimiz rayına oturursa ekonomik gelişmemiz hızlanacak.
* * *
EKONOMİDEKİ düzelmenin en iyi göstergesi:
- Eskiden finansal faaliyetten (faizden) kâr ederdik, bu yıl kârımızın yüzde 98'i faaliyet (üretim ve satış) kârı...
Eskiden kapasitesinin yarısını kullanamayan ekonomi şimdi yüzde 80'in üzerinde kapasite ile çalışarak üretimi artırıyor. Ama Koçlar'ın hükümete çok ciddi bir uyarısı var:
- Ekonomi kapasite konusunda sınıra dayanıyor. Bundan sonra büyüme ancak yeni yatırımla olur. Yatırımı geliştirecek yasalar uygulamaya geçirilemedi. Bürokratik direnç var...
Yatırım ortamı iyileştirilmezse yabancı sermaye de gelmiyor:
- Çin'e geçen yıl 57 milyar dolar yabancı sermaye girdi, Türkiye'ye giren ise 200 milyon doları bile bulmadı!
Evet hükümet bu alarm zillerini duymalı. Türkiye'nin "küresel dinamikler"den yararlanması için yatırım ortamını iyileştirmeli.
* * *
OTOMOTİV sanayii çağımızı anlamak için adeta bir simge...
Yabancı mallara kapımızı açınca çökeceğini sandığımız otomotiv sanayiimiz, dış rekabet karşısında öyle bir atılım yaptı ki, ihracat rekorları kırıyor. Koç geçen yıl dünyaya 5 milyar dolarlık ürün sattı!
Özaydınlı diyor ki:
- Avrupa ekonomisinde bir yavaşlama var. Türkiye bu fırsatı iyi değerlendirdi...
Yaşlanan Avrupa'da işçi ücretleri yüksek, istihdam esnekliği yok. Bu yüzden Avrupa ekonomileri yeterince dinamik değil. Türkiye kalitesi yüksek ama düşük maliyetli üretim yapabildiği için Avrupa pazarlarına her gün daha fazla mal satıyor! Başarının esas sebebi şu:
- Biz Ar - Ge (araştırma geliştirme) çalışmalarına daha fazla önem veriyoruz. Türk işçisi daha verimli, Türk mühendisi daha yaratıcı... Aynı otomotiv ürününü daha kaliteli ve daha ucuza mal ediyoruz.
Çağın dinamikleri: Piyasa ekonomisine daha fazla ayak uydurup dışa daha fazla açıldıkça ekonomimiz daha iyi gelişiyor.
Koçlar haklı olarak "Özelleştirme hızlandırılmalı... İktidarın popülizme ihtiyacı yok, ekonomik akılcılıktan ayrılmamalı" diyor. Peki, ya muhalefet? Koç'un cevabı:
- Yok ki!.. Güçlü bir muhalefet sağlıklı bir demokrasi için şarttır; ama CHP bunu yapamıyor.
CHP'nin vurgularına bakın, çağın ve Türkiye'nin dinamikleriyle ne ölçüde ilgili?
t.akyol@milliyet.com.tr
|
|

|