MİLLİYET İNTERNET

		26 Ocak 2004 Pazartesi

BİZE ULAŞIN | ARŞiV | KÜNYE | HABER İNDEKSİ |

SIK KULLANILANLARA EKLE |

AÇILIŞ SAYFASI YAP

· EKONOMİ

Al sana vergi affı
2003'te mükellefiyle barış imzalayan hükümet kaçağı düşüremedi. Kaçak oranı yüzde 173'ten yüzde 214'e çıkarken mükellefler ödediğinin iki katını gizledi

    Maliye Bakanlığı Hesap Uzmanları Kurulu'nun vergi denetimleri, geçen yıl ilan edilen vergi kaçağının azaltamadığını tam tersine artırdığını ortaya koydu. Vergi aflarının bitmediğini gören mükellefler barışa rağmen kaçırmaya devam edince vergide kaçak oranı yüzde 173'ten yüzde 214'e çıktı. Mükellefler beyan ettiğinin iki katı vergiyi kaçırırken son 5 yılda vergisi ödenen her 100 liraya karşılık 225 lira devletten gizlendi. Toplam kaçak tutarı ise 20.3 milyar doları aştı.
    Maliye Bakanlığı'nın vergi denetimlerini yürüten birimi olan Hesap Uzmanları Kurulu, 2003'te bin 241 vergi incelemesi gerçekleştirdi. Vergi Barışı ile vergisini kaçıran mükelleflere her türlü kolaylığın getirildiği, faiz ve cezaların çok büyük bölümünün silindiği, matrah arttırımına giden mükelleflerin geçmişe dönük denetimlerin dışında bırakıldığı 2003'te, kural tanımayan mükellefler yine bildiğini okudu.

    Ortalama kaçak yüzde 225
    2002'de yüzde 173 olan denetime alınan mükelleflerdeki kaçak oranı, Vergi Barışı'na rağmen geçen yıl yüzde 214'e çıktı. 2003'te incelemeye alınan mükelleflerin 4.5 katrilyon lira gelir beyan ettiği, buna karşılık 9 katrilyon 649.9 trilyonu devletten kaçırdığı anlaşıldı.
    Kurulun 1999 - 2003 yılı incelemeleri ise son beş yılda vergideki ortalama kaçak oranının yüzde 225 olduğunu gösterdi. Bu dönemde 10 bin 984 mükellefi inceleyen hesap uzmanları, 11 katrilyon 128 trilyon liralık matrah incelemesi yaptı. İncelemelerde, 25 katrilyon 88 trilyonluk gelirin devletten gizlendiği ve bu şekilde katrilyonlarca lira verginin ödenmediği tespit edildi.

    20.3 katrilyon gelir kaçırıldı
    Bu dönemde yıllar itibariyle ortalama dolar kuruna göre 9.6 milyar dolar tutarında gelirin beyan edildiği, buna karşılık 20.3 milyar dolarlık gelirin ise kaçırıldığı saptandı. Böylece beş yılda denetime alınan mükelleflerin kazandıkları her 1 liranın vergisini ödeyip, 2.2 lirasını kaçırdığı ortaya çıktı.
    İncelemeler de, son beş yılda kaçırılan gelirin vergisinin dışında, 344.2 trilyonluk verginin de eksik ya da yanlış hesap yoluyla devlete ödenmediği saptandı. Devletin eksik tahsil ettiği anlaşılan vergi tutarı 1999'da 11.3 trilyon, 2000'de 13.9 trilyon, 2001'de 90.4 trilyon, 2002'de 204.3 trilyon, 2003'te de 24.3 trilyon oldu.

    'Mazeret yok af da...'    Hesap Uzmanları Kurulu Başkanı Mahmut Vural, bu yıldan itibaren vergi kayıp ve kaçağı ile çok daha etkin bir mücadeleye girişeceklerini söyledi. Maliye Bakanlığı olarak 2004'ün kayıtdışı ekonomi ile mücadele yılı ilan edildiğini hatırlatan Vural, şöyle konuştu:

    'Enselerindeyiz'
    "Bir denetim planı hazırlıyoruz. Hangi sektöre yöneleceğiz, neler yapacağız, bunu ayrıntılı olarak belirleyeceğiz. Daha sonra bakandan onay alıp, uygulamaya koyacağız. İdare, bir bütün olarak, koordineli bir şekilde bu işin üstüne gitmelidir. Biz de bunu yapacağız. Vergi Barışı ile zor durumdaki mükelleflere geçmişe dönük vergi borçları için her türlü kolaylık sağlandı. Ardından enflasyon muhasebesine geçildi. Artık vergi kaçıranların hiçbir mazereti yok. Bu çerçevede onlara müsamaha da, af da yok. Bundan sonra vergi kaçıranların ensesindeyiz."
    Oluşturdukları ar - ge biriminin riskli mükellefleri belirlediğini ve daha sonra bunların üzerine gidildiğini anlatan Vural, "İncelenen mükelleflerde bulunan yüksek oranlı matrah farkı bulunması da seçimde ne kadar isabetli davrandığımızı ortaya koyuyor" dedi.

    En çok kaçak 'Gelir'de    Hesap Uzmanları Kurulu'nun denetimlerinde temel vergi grupları itibariyle kaçak rakamları da şöyle belirlendi:

KDV mükelleflerinin beyan ettiği 1'e karşı kaçırdıkları gelir 0.1

Kurumlar vergisi mükelleflerinin kaçırdıkları gelir ise 2.3 birim.

Gelir Vergisi mükellefleri 1 birim beyanına karşılık 7.8 birim vergi kaçırıyor.

Veraset ve intikal, damga, ek gelir ve kurumlar ile geçici vergide beyan edilen 1 birime karşı kaçırılan gelir 5.1 birim.