MİLLİYET İNTERNET

		04 Şubat 2004 Çarşamba

BİZE ULAŞIN | ARŞiV | KÜNYE | HABER İNDEKSİ |

SIK KULLANILANLARA EKLE |

AÇILIŞ SAYFASI YAP

· SİYASET

Irak'ta Kürtlere özel konum
Irak'ın yeni Anayasa taslağında Irak, Kürdistan ve Arap bölgesi olarak ikiye bölünüyor. Türkmenler'in adı ise geçmiyor. Kürdistan'ın durumu taslakta temel prensip

    Serpil Çevikcan


    Irak'ta Geçici Yönetim Konseyi'nce görevlendirilen ihtisas komisyonu tarafından bütün Irak için hazırlanan Anayasa taslağı, Irak'ı fiili olarak Kürdistan ve Arap fedarasyonu olarak ikiye bölüyor. Metinde, Türkmenler'in adı bile geçmiyor. Milliyet'in ele geçirdiği ve bugün Geçici Konsey'de görüşülecek olan geçici Anayasa taslağının önemli maddeleri şöyle:
    • Madde 3: Irak tam bağımsız bir ülkedir, Başkenti Bağdat'tır. Rejimi federal, demokratik, çoğulcu, parlamenterdir. Kürdistan bölgesinin bugünkü durumu (statüsü) geçiş döneminde muhafaza edilecektir.
    • Madde 4: İslam, devletin resmi dinidir. Temel yasama haklarında addedilecektir...
    • Madde 6: Arapça devletin resmi dilidir, Kürdistan'ın bugünkü özel konumuna riayet edilir.
    • Madde 12: Birleşik ve federal bir Irak'ta ülkeye hizmet için muhtelif milliyetler kardeştir.
    • Madde 14: ... İstimlak yasa ile düzenlenir. Irak vatandaşlarının Irak'ın her yerinde mülkiyet hakkı vardır.
    • Madde 15: ... Ordu politikaya karışmaz.
    • Madde 18: a) Irak vatandaşları vatandaşlık hakkından mahrum edilemez. b) Siyasi mülteci iade edilemez.

    Ulusal Geçiş Meclisi
    Anayasa'nın "geçiş yasama erki" başlıklı bölümünden önemli maddeler de şöyle:
    • Madde 19: Irak devletinin geçiş döneminde "Ulusal Geçiş Meclisi" adında yasama meclisi olacaktır. Ana görevi yürütmeyi atamak ve denetlemektir.
    • Madde 20: Ulusal Geçiş Meclisi vilayetleri temsil eden şahıslardan oluşur. Nüfusa göre her 100 bin kişiyi 1 kişi temsil eder.
    • Madde 21: Her vilayette derhal 15 üyeden oluşan bir Düzenleme Komitesi oluşturulur; Geçici Yönetim Konseyi 5, Vilayet Meclisi 5, her ilin en büyük 5 kentinin meclisleri birer kişiyle temsil edilir...
    • Madde 27: ... Düzenleme Komitesi'nce tespit edilen adaylar arasında Ulusal Geçiş Meclisi üyeleri seçilir...
    • Madde 28: ... Ulusal Geçiş Meclisi'nin ilk oturumu, en geç 31 Mayıs 2004 tarihinde yapılır.
    • Madde 30: Meclis üyesi görevini ifa ederken sorumlu tutulamaz, kanuni takibata uğramaz, cinayet dışında Meclis oturumu esnasında izinsiz tutuklanamaz, suçüstü dışında Meclis başkanının izniyle gözaltına alınır.

    Hükümet 2004'de
    Taslağın "geçiş yürütme erki" bölümünde şu maddeler yer aldı:
    • Madde 31: Yürütme, devlet başkanlığı heyetinden ve bakanlar kurulundan oluşur. En geç 30 Haziran 2004'e kadar dünyada kabul görecek ehliyete sahip, tam egemen Irak Geçici Hükümeti Ulusal Meclis'te belirlenir.
    • Madde 32: Belirlenen tarihte, yönetim ve tam egemenlik, Iraklılar'a intikal ettikten sonra Geçici Koalisyon Yönetimi fesih olur, ve Geçici Yönetim Konseyi'nin görevi sona erer.
    • Madde 33: Devlet başkanlığı heyeti başbakanı atar.

    Seçimler 2005'te
    • Madde 42: Seçimler Ulusal Geçici Meclis tarafından yasayla yapılır, amaç daimi anayasa taslağını yazacak Anayasa Kongresi'ni oluşturmaktır. Seçimler en geç 15 Mart 2005'te yapılır. Aşağıda belirtilen temel prensip yazılacak anayasada yer alacaktır; Merkezi hükümet ile Kürdistan bölgesi arasında ilişkileri düzenleyen federal, demokratik, çoğulcu bir sistem kurmak...
    • Madde 43: Kamuoyu tarafından tartışmak maksadıyla Anayasa taslağı referanduma sunulur.
    • Madde 44: ... Anayasa kabulünden sonra yasama meclisi seçimleri en geç 31 Aralık 2005'de yapılır.
    • Madde 45: Seçilen meclis ülkeyi yönetecek hükümeti oluşturur.
    • Madde 46: O zaman bu geçiş dönemi yasası yürürlükten kalkar.